Si Ma Cai nỗ lực hồi sinh vùng dược liệu tam thất

Từng được xem là “cây tiền tỷ” của vùng cao Si Ma Cai, cây tam thất đã mở ra kỳ vọng về hướng phát triển kinh tế hiệu quả cho đồng bào các dân tộc nơi đây. Sau giai đoạn phát triển mạnh rồi dần thu hẹp diện tích vì nhiều nguyên nhân, chính quyền địa phương đang nỗ lực khôi phục loại cây dược liệu quý này, từng bước làm chủ kỹ thuật sản xuất, hướng tới xây dựng tam thất trở thành cây hàng hóa có giá trị kinh tế cao.

0:00 / 0:00
0:00

Nỗ lực làm chủ kỹ thuật

Trong khu nhà lưới rộng hơn 100 m² đặt tại khuôn viên UBND xã Mản Thẩn cũ, các luống tam thất xanh tốt đang được cán bộ Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Si Ma Cai chăm sóc, theo dõi chặt chẽ hằng ngày. Với họ, mỗi mầm cây vươn lên không chỉ là kết quả của quá trình thử nghiệm kỹ thuật mà còn là niềm hy vọng về sự trở lại của một loại cây từng được kỳ vọng làm thay đổi đời sống người dân vùng cao.

baolaocai-br_tamthat-7.jpg
baolaocai-br_tamthat-1.jpg
Cây tam thất đang được Trung tâm Dịch vụ tổng hợp Si Ma Cai trồng thử nghiệm.

Hai năm nay, các cán bộ nông nghiệp của xã thường xuyên có mặt tại vườn giống để theo dõi độ ẩm, ánh sáng, xử lý nấm bệnh và ghi chép quá trình sinh trưởng của cây. Những công đoạn tưởng như đơn giản nhưng đòi hỏi sự tỉ mỉ và kiên trì bởi tam thất là loại cây đặc biệt “khó tính”, rất nhạy cảm với điều kiện thời tiết và môi trường đất.

Bà Bùi Thị Chung - Giám đốc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Si Ma Cai cho biết: "Việc phục hồi cây tam thất là tâm huyết của cán bộ kỹ thuật địa phương. Trung tâm đang từng bước nghiên cứu, hoàn thiện quy trình từ ươm giống, chăm sóc đến phòng trừ sâu bệnh để có thể chuyển giao kỹ thuật cho người dân trong thời gian tới".

baolaocai-br_tamthat-4.jpg
Cây tam thất đòi hỏi khắt khe về điều kiện tự nhiên.

Theo bà Chung, những năm gần đây, trung tâm chủ động mua giống, thử nghiệm gieo hạt và áp dụng nhiều biện pháp kỹ thuật nhằm hạn chế nấm bệnh trong đất. Cán bộ kỹ thuật thường xuyên theo dõi sự phát triển của cây để kịp thời phát hiện các dấu hiệu như héo rũ, thối nhũn hay sâu bệnh gây hại.

Trước đây, tam thất từng được xem là hướng đi đầy triển vọng của nông nghiệp Si Ma Cai. Từ năm 2016, huyện Si Ma Cai cũ đã đưa cây tam thất vào trồng thử nghiệm tại một số xã. Qua đánh giá cho thấy, cây tam thất được xác định phù hợp với điều kiện khí hậu mát mẻ quanh năm, thổ nhưỡng vùng núi cao và đặc điểm tự nhiên của địa phương. Từ kết quả bước đầu khả quan, mô hình được mở rộng ra nhiều xã như Mản Thẩn, Cán Cấu, Lùng Thẩn, Quan Thần Sán, Sán Chải… Có thời điểm tổng diện tích tam thất toàn huyện đạt trên 10 ha.

baolaocai-br_tam-that-o-man-than.jpg
Vườn tam thất tại xã Mản Thẩn cũ cách đây gần 10 năm.

Những người tiên phong trồng tam thất ở Si Ma Cai vẫn nhớ rõ giai đoạn cây phát triển tốt, sinh trưởng mạnh và mang lại kỳ vọng lớn về hiệu quả kinh tế. Tuy nhiên, khi bước vào giai đoạn hình thành củ, nhiều diện tích bắt đầu xuất hiện bệnh hại khiến cây chết hàng loạt.

Theo ông Giàng Seo Châu - Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Si Ma Cai, một trong những hộ đầu tiên trồng tam thất tại địa phương cho biết, nguyên nhân chủ yếu được xác định do các loại nấm đất gây thối rễ, thối củ.

“Ban đầu cây phát triển rất tốt nhưng đến giai đoạn nuôi củ thì xuất hiện nấm bệnh. Chúng tôi đã tìm nhiều cách phòng trừ, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật nhưng hiệu quả không cao. Khi cây nhiễm bệnh thì gần như không thể phục hồi” - ông Châu chia sẻ.

Kỳ vọng xây dựng vùng dược liệu bền vững

Theo đánh giá của ngành nông nghiệp, tam thất là loại cây có giá trị kinh tế lớn nhưng rủi ro trong sản xuất cũng rất cao. Chi phí đầu tư ban đầu lớn, thời gian thu hoạch kéo dài từ nhiều năm, trong khi bệnh hại có thể lây lan nhanh trên diện rộng nếu không kiểm soát tốt.

baolaocai-br_tamthat-3.jpg
Cán bộ Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Si Ma Cai theo dõi chặt chẽ quá trình sinh trưởng của cây tam thất.

Ông Trương Văn Tiến - Phó Chủ tịch UBND xã Si Ma Cai cho biết, địa phương từng rất kỳ vọng tam thất sẽ trở thành cây làm giàu cho người dân vùng cao. Tuy nhiên, những khó khăn về kỹ thuật và dịch bệnh khiến diện tích dần thu hẹp, đến năm 2020 chỉ còn lại một vài vườn nhỏ của các hộ gia đình.

Dù vậy, theo ông Tiến, qua thực tế sản xuất nhiều năm cho thấy tam thất vẫn là cây trồng có tiềm năng lớn đối với Si Ma Cai.

Tam thất phù hợp với điều kiện tự nhiên của địa phương, giá trị kinh tế cao. Ngoài củ, từ năm thứ hai người dân đã có thể thu hoa tam thất để chế biến trà, nâng cao giá trị sản phẩm. Trước đây, một số đơn vị đã chế biến thành công trà hoa tam thất và tiêu thụ khá tốt trên thị trường - ông Tiến cho biết.

Không chỉ vậy, tam thất Si Ma Cai còn được đánh giá có hàm lượng hoạt chất quý như Majonoside-R2 và nhiều nhóm Saponin cao hơn so với một số vùng trồng khác. Đây là yếu tố quan trọng để địa phương phát triển vùng dược liệu chất lượng cao gắn với chế biến sâu và nâng cao giá trị sản phẩm.

Theo đó, địa phương chú trọng việc làm chủ kỹ thuật sản xuất giống, xây dựng mô hình quy mô nhỏ để đánh giá hiệu quả, hạn chế rủi ro trước khi nhân rộng. Đồng thời, ngành nông nghiệp cũng nghiên cứu quy trình chăm sóc phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng của địa phương nhằm kiểm soát sâu bệnh hiệu quả hơn.

Cùng với khâu sản xuất, bài toán xây dựng thương hiệu, liên kết tiêu thụ và chế biến sâu cũng được địa phương xác định là yếu tố quyết định để tam thất phát triển bền vững.

baolaocai-br_tamthat-2.jpg
baolaocai-br_tamthat-6.jpg
Nếu giải quyết được bài toán kỹ thuật và thị trường, tam thất hoàn toàn có thể trở lại trở thành cây trồng chủ lực, giúp người dân nâng cao thu nhập.

Theo bà Bùi Thị Chung, muốn phát triển cây tam thất thành hàng hóa giá trị cao cần có chiến lược đồng bộ từ chủ động nguồn giống, quy trình kỹ thuật đến xây dựng chuỗi liên kết tiêu thụ.

“Nếu được đầu tư và triển khai hiệu quả, cây tam thất không chỉ mang lại giá trị kinh tế cao mà còn góp phần đa dạng hóa cơ cấu cây trồng, thúc đẩy phát triển vùng dược liệu tại địa phương” - bà Chung khẳng định.

Trong điều kiện đất sản xuất hạn chế, khí hậu khắc nghiệt, việc phát triển các loại cây dược liệu có giá trị kinh tế cao được xem là hướng đi phù hợp đối với nhiều địa phương vùng cao của Lào Cai.

Từ những mô hình thử nghiệm nhỏ hôm nay, địa phương đang đặt nền móng cho mục tiêu xây dựng vùng dược liệu hàng hóa trong tương lai. Nếu giải quyết được bài toán kỹ thuật và thị trường, tam thất hoàn toàn có thể trở lại trở thành cây trồng chủ lực, giúp người dân nâng cao thu nhập, từng bước vươn lên làm giàu trên chính quê hương mình.

Thực hiện Nghị quyết số 46 của Tỉnh ủy Lào Cai về phát triển cây dược liệu chiến lược giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, Si Ma Cai đang từng bước xây dựng kế hoạch khôi phục diện tích tam thất theo hướng bền vững. Đây không chỉ là giải pháp khai thác hiệu quả tiềm năng tự nhiên vùng cao mà còn góp phần tạo sinh kế, giảm nghèo và nâng cao đời sống cho đồng bào các dân tộc địa phương.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Cận cảnh thi công kéo cáp dây văng cầu biên giới qua sông Hồng

Cận cảnh thi công kéo cáp dây văng cầu biên giới qua sông Hồng

Cùng với việc đẩy nhanh thi công các đốt dầm, đơn vị thi công cầu đường bộ bắc qua sông Hồng, kết nối khu vực biên giới Bát Xát (Lào Cai, Việt Nam) với Bá Sái (Vân Nam, Trung Quốc) đang khẩn trương kéo cáp dây văng. Đây là hạng mục quan trọng, quyết định tiến độ chung của công trình, nhất là mốc hợp long nhịp chính qua sông Hồng.

Không gian phát triển mới dọc tuyến đường nối Nghĩa Lộ với cao tốc Nội Bài - Lào Cai

Không gian phát triển mới dọc tuyến đường nối Nghĩa Lộ với cao tốc Nội Bài - Lào Cai

Tuyến đường nối Nghĩa Lộ với cao tốc Nội Bài - Lào Cai hiện đã bảo đảm lưu thông toàn tuyến, tăng cường kết nối các địa phương phía Tây của tỉnh với trục giao thông liên vùng và nút giao IC14 cao tốc Nội Bài - Lào Cai. Công trình góp phần mở rộng không gian phát triển kinh tế, thúc đẩy giao thương và khai thác tiềm năng du lịch khu vực Mỏ Vàng và vùng Mường Lò.

Lực lượng cảnh sát giao thông đường thủy tăng cường tuần tra trên hồ Thác Bà

Lực lượng cảnh sát giao thông đường thủy tăng cường tuần tra trên hồ Thác Bà

Mùa nước lên, lực lượng Cảnh sát giao thông đường thủy Công an tỉnh Lào Cai tăng cường tuần tra trên hồ Thác Bà, kiểm tra điều kiện hoạt động của tàu, thuyền, hướng dẫn người dân phòng ngừa tai nạn. Cùng Tổ công tác Đội Cảnh sát giao thông đường thủy số 2, phóng viên ghi lại một số hoạt động của lực lượng khi làm nhiệm vụ trên hồ.

Niềm vui trên núi Nậm Khoang

Niềm vui trên núi Nậm Khoang

Nậm Khoang là tên thôn mới của vùng đất đầu nguồn suối Nậm Chạc, nơi trước đây có 4 thôn với những bản làng người Mông, người Dao sinh sống lâu đời. Mặc dù ở nơi cheo leo trên đỉnh núi, nhưng đồng bào các dân tộc Nậm Khoang tích cực chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi để thoát nghèo, biến nơi đây trở thành vùng đất ấm no.

Để điện lưới quốc gia không dừng ở đầu thôn

Để điện lưới quốc gia không dừng ở đầu thôn

Ở một số thôn, bản vùng cao Lào Cai, điện lưới quốc gia đã về đến nhà dân nhưng nhiều nơi vẫn truyền tải qua đường dây do các hộ góp tiền tự kéo. Dây dài, cột tre, cột gỗ tạm bợ khiến nguồn điện yếu, chập chờn, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn. Người dân mong muốn được Nhà nước và ngành điện đầu tư đường điện bảo đảm chất lượng để phục vụ sinh hoạt và phát triển sản xuất.

Cần khắc phục bất cập tại các hầm chui khi nâng cấp cao tốc Nội Bài - Lào Cai

Cần khắc phục bất cập tại các hầm chui khi nâng cấp cao tốc Nội Bài - Lào Cai

Dự án nâng cấp, mở rộng cao tốc Nội Bài - Lào Cai, đoạn Yên Bái - Lào Cai đang được đẩy nhanh tiến độ. Tuy nhiên, tại một số hầm chui dân sinh, tình trạng ngập úng, bùn đất tràn vào lòng hầm và thiếu ánh sáng đã gây khó khăn cho việc đi lại của người dân. Những bất cập này cần được khắc phục đồng bộ, không để kéo dài.

Kiến tạo không gian phát triển

Kiến tạo không gian phát triển

Sau khi thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, tỉnh Lào Cai có không gian phát triển rộng hơn nhưng cũng phải giải bài toán lớn hơn: Tổ chức lại không gian kinh tế, kết nối các vùng động lực và tập trung nguồn lực vào những công trình có khả năng tạo sức lan tỏa, phấn đấu đạt tăng trưởng hai con số. Báo và Phát thanh, Truyền hình tỉnh Lào Cai trân trọng giới thiệu loạt bài (3 kỳ) "Kiến tạo không gian phát triển" để làm rõ về nội dung này.

Bài cuối: Tăng cường kỷ cương, đề cao tinh thần “6 dám”

Kiến tạo không gian phát triển Bài cuối: Tăng cường kỷ cương, đề cao tinh thần “6 dám”

Từ yêu cầu “rõ người, rõ việc, rõ thời hạn, rõ trách nhiệm” đến việc điều chỉnh chính sách, phối hợp xử lý hạ tầng kỹ thuật và ứng dụng dữ liệu, Lào Cai đang đặt yêu cầu đối với cán bộ ở khả năng giải quyết công việc hiệu quả, thay vì chỉ hoàn thành quy trình.

Bài 2: Từ chủ trương đến lòng dân

Kiến tạo không gian phát triển Bài 2: Từ chủ trương đến lòng dân

Thực tế việc triển khai xây dựng giao thông nông thôn ở Lào Cai cho thấy, hiến đất, tháo dỡ công trình, chặt bỏ cây trồng là biểu hiện rõ nét của sự đồng thuận. Tuy nhiên, sức dân có giới hạn, trong khi cơ chế hỗ trợ chưa sát với thực tế, vì vậy, cùng với vận động, đối thoại và phát huy vai trò chủ thể của Nhân dân, chính sách phải được điều chỉnh từ những vấn đề phát sinh ở cơ sở.

Bài 1: Tổ chức lại các động lực tăng trưởng

Kiến tạo không gian phát triển Bài 1: Tổ chức lại các động lực tăng trưởng

Sau khi thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, tỉnh Lào Cai có không gian phát triển rộng hơn nhưng cũng phải giải một bài toán lớn hơn: Tổ chức lại không gian kinh tế, kết nối các vùng động lực và tập trung nguồn lực vào những công trình có khả năng tạo sức lan tỏa, phấn đấu đạt tăng trưởng hai con số. Từ giao thông, công nghiệp, logistics đến quỹ đất sạch, cách lựa chọn và tổ chức nguồn lực đang trở thành một phần quan trọng trong đổi mới phương thức lãnh đạo, điều hành của tỉnh.

Lên đỉnh Sán Trá, nghe “đất kể chuyện người”

Lên đỉnh Sán Trá, nghe “đất kể chuyện người”

Trên đỉnh Sán Trá, xã Hạnh Phúc, cuộc sống mới nơi bản tái định cư đã thực sự bắt đầu. Từ cuộc di dời trong hoảng hốt, 18 hộ dân nơi đây đang cùng nhau xây dựng tương lai, mang theo cả tình làng nghĩa xóm và những ước vọng chưa bao giờ cũ.

Dự án mở rộng cao tốc Nội Bài - Lào Cai sau một năm thi công

Dự án mở rộng cao tốc Nội Bài - Lào Cai sau một năm thi công

Sau một năm kể từ ngày khởi công (1/10/2025), Dự án mở rộng cao tốc Nội Bài - Lào Cai, đoạn Yên Bái - Lào Cai đang bước vào giai đoạn thi công nước rút. Nhiều hạng mục quan trọng đã cơ bản hoàn thành, hình hài tuyến cao tốc 4 làn xe dài hơn 121 km đang dần hiện rõ trên công trường.

Tiết học biên cương nơi sông Hồng chảy vào đất Việt

Tiết học biên cương nơi sông Hồng chảy vào đất Việt

Sáng 1/10, tại cột cờ Lũng Pô, xã A Mú Sung, tỉnh Lào Cai, học sinh Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS A Mú Sung tham gia “Tiết học biên cương”, tìm hiểu đường biên, mốc quốc giới, quan sát bộ đội thực hành tuần tra và tham gia lễ chào cờ. Qua trải nghiệm thực tế, các em hiểu thêm quê hương, công việc của người lính và trách nhiệm gìn giữ biên giới quốc gia.

Bài cuối: Dựa vào sức dân “giữ sạch” địa bàn

QUYẾT TÂM XÂY DỰNG “THẾ TRẬN” KHÔNG MA TUÝ Bài cuối: Dựa vào sức dân “giữ sạch” địa bàn

Giữ sạch địa bàn không chỉ bằng những đợt truy quét, xử lý mà cần sức mạnh từ mỗi gia đình, khu dân cư. Khi người dân chủ động phòng ngừa, phát hiện, cung cấp thông tin và cùng hỗ trợ người sau cai tái hòa nhập, một “thế trận lòng dân” đang được hình thành để ngăn ma túy quay trở lại.

Bài 1: Cuộc “tổng tiến công” từ cơ sở

Quyết tâm xây dựng “thế trận” không ma tuý Bài 1: Cuộc “tổng tiến công” từ cơ sở

Lào Cai đã triển khai cuộc “tổng tiến công” từ cơ sở nhằm hiện thực hóa mục tiêu xây dựng 100% xã, phường không ma túy trong năm 2026. Nghị quyết 51 - NQ/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy được cụ thể hóa bằng việc huy động cả hệ thống chính trị, dồn lực giải quyết những điểm khó và gắn kết quả với trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy.

Bản làng hạnh phúc của người Bố Y

Bản làng hạnh phúc của người Bố Y

Ở những bản làng người Bố Y hôm nay, hạnh phúc là cuộc sống đủ đầy, là tiếng nói, trang phục, phong tục và sự gắn kết cộng đồng được gìn giữ, trao truyền qua các thế hệ. Giữa nhịp sống hiện đại, người Bố Y ở Mường Khương đang từng bước dựng xây cuộc sống ấm no, đồng thời lưu giữ và phát huy niềm tự hào nguồn cội. Báo và Phát thanh, Truyền hình tỉnh Lào Cai trân trọng giới thiệu loạt bài (2 kỳ) “Bản làng hạnh phúc của người Bố Y”.

Bài cuối: Giữ “mạch nguồn” chảy mãi

Bản làng hạnh phúc của người Bố Y: Bài cuối: Giữ “mạch nguồn” chảy mãi

Ở Thính Chéng, xã Mường Khương khi nhắc đến văn hóa của dân tộc Bố Y, người ta thường tìm đến bà Lồ Lài Sửu. Ngoài 60 tuổi, bà vẫn miệt mài sưu tầm, ghi nhớ những làn điệu dân ca, phong tục, nghi lễ của dân tộc mình. Mỗi lần nói về người Bố Y, về giá trị văn hóa đã theo mình suốt cuộc đời, bà Sửu vẫn rưng rưng xúc động. 

Hành trình đưa các liệt sĩ trở về

Hành trình đưa các liệt sĩ trở về

Xác định tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ là nhiệm vụ quan trọng, thể hiện trách nhiệm và đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, tỉnh Lào Cai đã huy động cả hệ thống chính trị cùng chung tay tìm kiếm, đưa các chiến sĩ cách mạng còn nằm lại nơi chiến trường trở về với gia đình, quê hương.

fb yt zl tw