Hơn một năm nay, các lớp học ở Điểm trường Hỏm Trên đã cửa đóng then cài, ngoài sân cỏ mọc um tùm, cánh cổng sắt đóng im lìm. Ngay trước cổng là một vết nứt lớn, khiến bê tông đứt gãy.
Chỉ tay về khu đồi sau lớp học, cô giáo Hoàng Thị Xuân, phụ trách điểm trường mầm non cho biết, sau gần 2 năm, cỏ cây đã che mờ vết nứt ở lưng chừng núi nhưng cứ nghĩ đến tai họa có thể ập đến bất cứ lúc nào, khiến cả cô giáo và học sinh không muốn trở lại nơi này.
Với tâm huyết vì con trẻ, hai hộ gia đình tại thôn Hỏm Trên, trong đó có Trưởng thôn Vàng A Chá, đã tình nguyện nhường nhà mình làm nơi học tập cho học sinh.
Trưởng thôn Vàng A Chá chia sẻ: Trường học sạt lở như thế, không thể cho học sinh tiếp tục ở lại. Chúng tôi sẵn sàng dọn tạm để làm lớp học, dù có bất tiện một chút nhưng ít nhất cũng bảo vệ được an toàn cho các cháu.
Tạm rời xa lớp học khang trang, hai điểm học tạm chật chội này đang là nơi cố níu giữ từng bài giảng, từng con chữ giữa núi rừng Nậm Chày.
Bên hiên nhà trưởng thôn, hai lớp tiểu học với 21 học sinh ngồi chen chúc trong khoảng không gian hẹp. Tấm bảng viết dựa tạm vào cột nhà, xung quanh được quây kín bằng ván ép phủ phim thường dùng làm cốp pha xây dựng. Dây điện được kéo tạm để cô giáo cắm sạc máy tính. Xung quanh tường là bao tải đựng quần áo, tấm xốp, chăn màn.
Cô giáo Phan Mỹ Hảo, Điểm trường tiểu học Hỏm Trên, cho biết: Điều kiện học ở đây vẫn không đảm bảo. Mùa mưa nước hắt vào, mùa đông gió lùa lạnh buốt thổi trực tiếp vào lớp. Việc học của học sinh không chỉ bất tiện mà còn bị gián đoạn nghiêm trọng.
Điểm trường mầm non còn đối mặt với nhiều khó khăn hơn. Trong căn nhà cấp 4 chật chội, 69 học sinh mầm non thuộc 3 lứa tuổi đang cùng phải học chung một phòng chỉ chừng dưới 100 mét vuông. Mỗi lứa tuổi chiếm một góc. Lớp này học thì lớp kia ồn ào.
Trong khi cô giáo phụ trách lớp 5 tuổi đang dạy các con nhận mặt chữ, thì lớp 3,4 tuổi ngay bên cạnh đang được các cô dạy hát, dạy kỹ năng sống. Lớp nhà trẻ thì liên tục vang lên tiếng quấy khóc, khi trẻ nhỏ không thấy bố mẹ ở bên.
Cô Hoàng Thị Xuân - phụ trách Điểm trường mầm non Hỏm Trên, chia sẻ: Mỗi lớp học có chương trình khác nhau, nhưng tất cả đang phải tập trung vào một chỗ, khiến việc dạy và chăm sóc trẻ thực sự vất vả. Trẻ nhỏ cần được chăm sóc nhiều hơn nhưng diện tích chật hẹp, khiến chúng tôi khó lòng làm tốt công việc của mình.
Các hoạt động giáo dục như học tập, vui chơi ngoài trời gần như không thực hiện được. Trẻ chỉ có thể loanh quanh bên trong nhà tạm, không có chỗ chạy nhảy hay tiếp xúc với thiên nhiên. Học sinh vùng cao vốn đã thiệt thòi trong tiếp cận giáo dục, nay khó khăn lại chồng chất.
Trước thực trạng điểm trường nằm trong khu vực nguy cơ sạt lở, học sinh phải học nhờ nhà dân, chính quyền xã Nậm Chày đã nỗ lực tìm kiếm khu vực an toàn mới để quy hoạch xây dựng lại điểm trường mới.
Tuy nhiên, theo ông Phạm Văn Thắng - Phó Chủ tịch UBND xã Nậm Chày: Việc xây dựng trường học tại vị trí mới là vấn đề vượt quá khả năng ngân sách của địa phương. Chúng tôi đã kiến nghị lên cấp tỉnh, mong điểm trường Hỏm Trên sớm được đưa vào danh mục đầu tư, cấp kinh phí để xây dựng. Đây là giải pháp quan trọng nhất để giải quyết những nguy cơ hiện tại.
Xây dựng điểm trường mới cho thôn Hỏm Trên không chỉ là một nhu cầu, mà thực sự là nhiệm vụ cấp bách. Bởi đây không chỉ là công trình giáo dục, còn thể hiện sự quan tâm, bảo đảm quyền lợi học tập của con em đồng bào dân tộc thiểu số - những mầm non đang vượt qua khó khăn với đôi mắt đầy ắp khát khao học tập.
Những đứa trẻ vùng cao Hỏm Trên hôm nay là thế hệ xây dựng quê hương ngày mai. Một ngôi trường an toàn, đầy đủ điều kiện sẽ không chỉ che chở học sinh khỏi sự khắc nghiệt của thiên tai, còn là động lực để các em có thể vươn xa giữa những khó khăn, sẵn sàng cống hiến xây dựng quê hương, đất nước.
