Định hướng phát triển dược liệu thành ngành kinh tế mũi nhọn
Theo kế hoạch, tỉnh Lào Cai đặt mục tiêu phát triển dược liệu theo hướng chuyển đổi từ sản xuất tự phát sang sản xuất tập trung, nâng cao giá trị và phát triển bền vững các chuỗi giá trị cây dược liệu trên cơ sở khai thác hiệu quả tiềm năng về điều kiện tự nhiên, khí hậu, hệ sinh thái rừng, tri thức bản địa và giá trị văn hóa - du lịch của địa phương. Đồng thời, xây dựng thương hiệu dược liệu Lào Cai, phát triển bộ nhận diện dược liệu số gắn với truy xuất nguồn gốc, mã số vùng trồng và quy trình sản xuất đồng bộ từ trồng trọt, thu hái đến chế biến, phân phối sản phẩm.
Đến năm 2030, tỉnh phấn đấu hình thành các vùng sản xuất dược liệu tập trung gắn với chế biến và tiêu thụ bền vững với diện tích trên 8.500 ha, sản lượng đạt 40.000 tấn; tổng giá trị ngành hàng dược liệu sau chế biến đạt trên 2.000 tỷ đồng, tăng từ 2 lần trở lên so với năm 2025.
Đối với ngành hàng quế, tỉnh đặt mục tiêu phát triển theo chuỗi giá trị khép kín mang thương hiệu sản phẩm quốc gia; diện tích quế đạt 150.000 ha, sản lượng 50.000 tấn vỏ khô/năm, giá trị sản phẩm quế sau chế biến đạt trên 18.000 tỷ đồng và duy trì trên 50.000 ha quế được cấp chứng chỉ rừng bền vững.
Kế hoạch cũng đề ra mục tiêu thu hút đầu tư xây dựng mới ít nhất 06 cơ sở chế biến dược liệu; trong đó có 02 cơ sở chế biến sâu tinh dầu quế, 02 cơ sở chế biến sâu vỏ quế và 02 cơ sở chế biến sâu các sản phẩm từ cây dược liệu. Tỉnh phấn đấu có 70% sản lượng dược liệu được tiêu thụ thông qua các chuỗi liên kết ổn định và kênh phân phối chính ngạch, bảo đảm truy xuất nguồn gốc và kiểm soát chất lượng.
Cùng với đó, Lào Cai sẽ xây dựng Bảo tàng dược liệu tỉnh gắn với ứng dụng công nghệ số nhằm bảo tồn, trưng bày, giới thiệu giá trị dược liệu, lưu giữ tri thức y học cổ truyền và phát triển du lịch sinh thái - dược liệu.
Tỉnh cũng đặt mục tiêu phát triển ít nhất 100 sản phẩm OCOP dược liệu đạt từ 3 sao trở lên; duy trì tối thiểu 10 chuỗi liên kết sản xuất, chế biến và tiêu thụ dược liệu; phát triển thêm 5 sản phẩm hoặc cơ sở sản xuất, chế biến đạt các tiêu chuẩn GACP-WHO, hữu cơ hoặc GMP.
Đồng bộ nhiều giải pháp phát triển dược liệu
Để thực hiện các mục tiêu đề ra, kế hoạch nhấn mạnh nhiều nhóm giải pháp trọng tâm như tăng cường vai trò lãnh đạo của các cấp ủy, tổ chức đảng; ban hành cơ chế, chính sách hỗ trợ phát triển dược liệu; nâng cao hiệu quả công tác thông tin, tuyên truyền và đào tạo nguồn nhân lực. Tỉnh sẽ đẩy mạnh nghiên cứu, bảo tồn và phát triển nguồn gen quý; xây dựng trung tâm nghiên cứu, bảo tồn và phát triển giống dược liệu; phát triển vùng nguyên liệu dược liệu dưới tán rừng, vùng trồng quế hữu cơ và vùng sản xuất dược liệu trên đất nông nghiệp.
Kế hoạch cũng xác định đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong toàn chuỗi giá trị dược liệu thông qua xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử, cơ sở dữ liệu số về dược liệu và phát triển Bảo tàng dược liệu số của tỉnh. Đồng thời, tăng cường liên kết sản xuất, xúc tiến thương mại, xây dựng thương hiệu dược liệu Lào Cai; thu hút các doanh nghiệp đầu tư vào chế biến sâu, phát triển du lịch sinh thái gắn với dược liệu và khai thác bền vững tiềm năng sinh thái rừng.
Phân công rõ trách nhiệm tổ chức thực hiện
Về tổ chức thực hiện, Đảng ủy UBND tỉnh yêu cầu các cấp ủy, tổ chức đảng trực thuộc tập trung lãnh đạo, tuyên truyền sâu rộng kế hoạch đến cán bộ, đảng viên và Nhân dân; xác định đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm trong giai đoạn tới. UBND tỉnh chỉ đạo các sở, ngành, địa phương triển khai thực hiện theo chức năng, nhiệm vụ được giao, đồng thời rà soát, đề xuất danh mục cây dược liệu bản địa phù hợp với điều kiện từng địa phương để xây dựng chuỗi giá trị bền vững.
Trong đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường là cơ quan chủ trì tham mưu triển khai kế hoạch hằng năm; Sở Khoa học và Công nghệ tham mưu các nhiệm vụ khoa học, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; Sở Y tế hướng dẫn tiêu chuẩn chất lượng dược liệu phục vụ khám, chữa bệnh; Sở Công thương phụ trách xúc tiến thương mại và phát triển thị trường tiêu thụ sản phẩm; Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phát triển du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái gắn với dược liệu.
Kế hoạch cũng yêu cầu tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc triển khai thực hiện; định kỳ báo cáo kết quả 6 tháng và hằng năm; tổ chức sơ kết giữa nhiệm kỳ trước ngày 15/6/2028 và tổng kết giai đoạn trước ngày 30/10/2030.
