Đến Hưng Khánh hôm nay, giữa sắc xanh của rừng, tre măng Bát Độ, quế, chè và cây ăn quả còn thêm màu xanh của các vườn dược liệu - minh chứng cho sự đổi thay trong tư duy sản xuất và khát vọng vươn lên ấm no, hạnh phúc của cấp ủy, chính quyền và người dân nơi đây.
Từ chủ trương định hướng, chỉ đạo, hỗ trợ của tỉnh cũng như sự quyết tâm của cấp ủy, chính quyền địa phương, sự sáng tạo nỗ lực của người dân, đến nay Hưng Khánh đã hình thành vùng sản xuất tập trung quy mô lớn gồm: tre măng Bát độ trên 1.850 ha, quế 3.300 ha, gần 190 ha chè và hơn 220 ha cây ăn quả.
Đặc biệt, chỉ trong thời gian ngắn, xã đã hình thành vùng dược liệu trên 100 ha, gồm các loại cây như mạch môn, sơn thục, lá khôi... Dược liệu đang trở thành “điểm nhấn” mới trong bức tranh kinh tế nông nghiệp của xã miền núi.
Ông Hà Ngọc Điệp - Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã chia sẻ: Chúng tôi đã kiên trì tuyên truyền, vận động để bà con hiểu rõ lợi ích lâu dài. Đảng viên, cán bộ thôn, bản phải tiên phong thử nghiệm, nhân rộng mô hình. Khi người dân thấy hiệu quả, họ mới yên tâm chuyển đổi cơ cấu cây trồng.
Tìm hiểu hành trình chuyển mình từ tiềm năng đất đai, sự sáng tạo, cần cù, kinh nghiệm và khát vọng vươn lên, chúng tôi đã đến thôn Khe Năm. Với tổng số 214 hộ, toàn thôn đã có trên 100 hộ trồng cây dược liệu.
Ông Vũ Văn Hợp - Bí thư chi bộ, trưởng thôn cho biết: “Thực hiện nghị quyết của Đảng ủy cũng như kế hoạch phát triển kinh tế của UBND xã, cùng với ba cây trồng chủ lực là quế, tre măng Bát Độ và chè, bà con trong thôn đã tận dụng triệt để đất đai, áp dụng khoa học- kỹ thuật để phát triển cây dược liệu".
Tranh thủ đầu vụ mới, vợ chồng anh Vũ Văn Hòa đang thu dọn khoảng đất vườn kém hiệu quả trước nhà để trồng mạch môn. Anh Hòa cho biết: “Hiện nay, giá bán trung bình của mạch môn đạt khoảng 40.000 đồng/kg; nếu bán dưới dạng giống, mức giá cũng dao động khoảng 30.000 đồng/kg, sau hai năm cho thu hoạch thì giá trị trên một đơn vị diện tích canh tác rất cao. Hiện, gia đình tôi đã trồng được 4 sào và đang mở rộng thêm diện tích”.
Cũng như Khe Năm, với tiềm năng 149 ha đất tự nhiên, người dân thôn Đát Quang đã trồng được 80 ha quế, 40 ha tre măng Bát độ, 15 ha chè và thêm 10 ha cây dược liệu. Với cách làm bài bản, người dân trong thôn đã liên kết thành lập Hợp tác xã dịch vụ Nông - Lâm nghiệp Đát Quang với 20 thành viên.
Hợp tác xã cung cấp dịch vụ trồng và chăm sóc cây lâm nghiệp, cây dược liệu, đồng thời sản xuất và ươm giống cây lâm nghiệp, cây dược liệu, đáp ứng nhu cầu thị trường trong tỉnh cũng như các tỉnh miền núi phía Bắc. Đối với cây dược liệu, thời gian qua, Hợp tác xã đã liên kết sản xuất, kết nối doanh nghiệp, đảm bảo đầu ra sản phẩm; bà con xã viên giúp nhau bằng cách chia sẻ giống, kinh nghiệm, hỗ trợ vốn vay.
Anh Vũ Văn Đình - Trưởng thôn Đát Quang cho biết: Trong tổng số 145 hộ dân của thôn, đã có 80 hộ tham gia trồng dược liệu, trong đó có một số hộ trồng trên 1 ha, điển hình như hộ ông Vũ Thế Tụ, Vũ Nguyên Quán, Nguyễn Văn Đoàn... Cây dược liệu đã góp phần nâng thu nhập bình quân đầu người lên 60 triệu đồng/năm. Hiện, trong thôn chỉ còn 1 hộ nghèo và 1 hộ cận nghèo.
Trong phát triển kinh tế nói chung và lâm - nông nghiệp nói riêng, đầu ra của sản phẩm giữ vai trò quyết định. Ông Hà Văn Điệp - Chủ tịch Ủy ban Mặt trận tổ quốc Việt Nam xã Hưng Khánh thông tin: “Để phát triển cây dược liệu theo hướng bền vững, đầu năm 2026, xã Hưng Khánh đã ký kết hợp tác chiến lược với Công ty Cổ phần Nam Dược thông qua Hợp tác xã Hoàng Thịnh Phát, mở ra hướng đi ổn định và lâu dài cho sự phát triển cây dược liệu tại địa phương. Đây không chỉ là hợp đồng kinh tế, mà còn là niềm tin để bà con yên tâm gắn bó với các loại cây thuốc quý”.
Là đơn vị kết nối với doanh nghiệp, ông Nguyễn Văn Hòa - Giám đốc Hợp tác xã Hoàng Thịnh Phát, cho biết: “Chúng tôi cam kết bao tiêu sản phẩm mạch môn và một số cây dược liệu khác của bà con, trong đó đối với mạch môn sản lượng bao tiêu khoảng 30 ha/năm. Đồng thời, doanh nghiệp sẽ hỗ trợ kỹ thuật, giống và định hướng chế biến sâu để nâng cao giá trị sản phẩm".
Hiện nay, tỷ lệ hộ nghèo của xã Hưng Khánh giảm còn 5,98%, thu nhập bình quân đạt 58 triệu đồng/người/năm; 24/24 thôn đạt chuẩn nông thôn mới, trong đó 18 thôn đạt kiểu mẫu. Khuôn Bổ - thôn toàn đồng bào Mông - đã trở thành điểm sáng khi được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu đầu tiên của tỉnh.
Bà Tráng Thị Nhà - Bí thư Chi bộ thôn Khuôn Bổ chia sẻ: Trước đây, đồng bào dân tộc Mông chúng tôi chỉ quen với trồng ngô, lúa. Nay nhờ quế, tre măng Bát độ và thêm cây dược liệu, bà con có thêm nguồn thu nhập, đời sống cải thiện rõ rệt. Quan trọng hơn, chúng tôi thấy mình được tham gia vào hướng đi chung của xã, của tỉnh.
Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã Hưng Khánh đặt mục tiêu tới năm 2030, trở thành xã phát triển khá của Lào Cai, thu nhập bình quân đầu người đạt 68 triệu đồng/năm, cơ bản không còn hộ nghèo, chỉ số hạnh phúc đạt 78% và xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao.
Từ khát vọng vươn lên ấm no, hạnh phúc cùng các chính sách hỗ trợ hiệu quả của tỉnh, chắc chắn trong tương lai không xa, Hưng Khánh sẽ khẳng định được vị thế là vùng cây dược liệu, góp phần hiện thực hóa mục tiêu đưa Lào Cai trở thành trung tâm sản xuất và chế biến dược liệu của vùng Tây Bắc.
