Trong 10 tháng năm 2026, sản lượng thịt hơi xuất chuồng các loại trên địa bàn tỉnh Lào Cai đạt 141.320 tấn, hoàn thành trên 83% kế hoạch năm. Thực tế cho thấy, ngành chăn nuôi địa phương đang chuyển dần từ quy mô nông hộ phân tán sang mô hình trang trại và chuỗi liên kết.
Đến giữa tháng 10/2026, tổng đàn gia súc chính (trâu, bò, lợn) của tỉnh đạt khoảng 1,49 triệu con; đàn gia cầm đạt 13,34 triệu con.
Đến nay, toàn tỉnh có 1.178 cơ sở chăn nuôi đạt tiêu chí trang trại theo quy định, gồm 13 trang trại quy mô lớn và 163 trang trại quy mô vừa, 1.002 trang trại quy mô nhỏ. Bên cạnh đó, tỉnh đã hình thành 7 chuỗi liên kết chăn nuôi gia súc, gia cầm tại các xã Bảo Thắng, Xuân Quang, Trấn Yên, Quy Mông và phường Nam Cường, với quy mô duy trì hàng nghìn con mỗi lứa. Để đáp ứng quy mô này, khâu quan trọng nhất là nguồn con giống đầu vào phải đạt chuẩn, có năng suất cao và sức đề kháng tốt.
Hơn 20 năm qua, thay vì để trâu, bò giao phối tự nhiên dẫn đến hiện tượng cận huyết, giảm năng suất giống bản địa, cơ quan chuyên môn đã đưa các dòng tinh ngoại như Brahman đỏ, Senepol và đặc biệt là giống bò siêu thịt 3B vào thụ tinh nhân tạo.
Ông Lại Thế Hùng - Phó Giám đốc Trung tâm Giống Nông nghiệp tỉnh cho biết: "Đối với những hộ gia đình chăn nuôi theo hướng sản phẩm hàng hóa, chúng tôi cung cấp sản phẩm tinh bò 3B nhập khẩu từ Bỉ. Đây là nguồn tinh có chất lượng rất tốt, đã được hiệp hội gia súc thế giới công nhận".
Chỉ tính riêng trong kỳ báo cáo gần nhất, ngành nông nghiệp đã triển khai dịch vụ thụ tinh nhân tạo cho 1.605 con đại gia súc, bao gồm 1.380 con bò và 225 con trâu. Từ nguồn tinh nhập ngoại này, 18 điểm cung ứng dịch vụ thụ tinh nhân tạo bám sát các xã vùng cao để hướng dẫn trực tiếp, từng bước thay đổi thói quen chăn thả tự do của người dân.
Theo ông Nguyễn Hải Nhiên, dẫn tinh viên Trung tâm Giống Nông nghiệp tỉnh, các điểm thụ tinh nhân tạo cơ bản đã áp dụng phương pháp này cho gần 100% đàn bò, thay thế hình thức phối giống trực tiếp.
Kỹ thuật này đã mang lại hiệu quả rõ rệt. Bê lai 3B khi đạt 8 tháng tuổi có trọng lượng từ 180 - 200 kg, cá biệt đạt 300 kg, giá bán cao hơn từ 10 - 15 triệu đồng so với giống bản địa cùng độ tuổi. Dòng bê lai Zebu 12 tháng tuổi cũng đạt trung bình 150 - 160 kg, lợi nhuận tăng thêm từ 5 - 6 triệu đồng mỗi con.
Bà Phạm Thị Sáu, thôn Y Can, xã Quy Mông, tỉnh Lào Cai cho biết: "Bê sinh ra bằng thụ tinh nhân tạo sẽ vượt mức lượng thịt so với bò bình thường, giá trị cao hơn khoảng 5 - 6 triệu một con. Sau khoảng 2 tháng sinh sản, bò tiếp tục được phối giống, giúp rút ngắn chu kỳ sinh sản, nâng cao hiệu quả kinh tế".
Kết thúc giai đoạn 2021- 2025, toàn tỉnh đã phối giống thành công gần 18.000 con trâu, bò.
Cùng với đàn đại gia súc, việc nghiên cứu và cung ứng giống lợn cũng được ưu tiên trong bối cảnh các loại dịch bệnh đang diễn biến phức tạp. Trung tâm Giống Nông nghiệp hiện hợp tác duy trì đàn nái quy mô 180 con và 6 lợn đực giống, tập trung vào các dòng lợn cao sản như Landrace nhập từ Đan Mạch, Duroc từ Mỹ và HyPor.
Ông Nguyễn Văn Quảng - Phụ trách Trại nghiên cứu và sản xuất giống vật nuôi tỉnh đánh giá: "Giống lợn HyPor có khả năng chống chịu bệnh tật rất tốt và sinh sản đạt khoảng 15 - 18 con mỗi lứa. Đây được đánh giá là giống lợn có khả năng sinh sản gần như cao nhất trên thị trường hiện nay".
Nhờ tuân thủ quy trình an toàn sinh học, thời gian qua cơ quan chuyên môn đã trực tiếp sản xuất được hàng nghìn con lợn giống chuẩn chất lượng. Trong 10 tháng đầu năm 2026, trên 2.200 con lợn giống các loại đã được cung ứng cho các hộ chăn nuôi, toàn bộ được kiểm dịch và tiêm phòng vắc xin đầy đủ trước khi xuất chuồng.
Yếu tố này càng có ý nghĩa trong bối cảnh ngành thú y toàn tỉnh đang tập trung kiểm soát dịch tả lợn châu Phi và bệnh lở mồm long móng. Đến nay, toàn tỉnh đã cấp phát 244.431 liều vắc xin, sử dụng 31.907 lít hóa chất phục vụ công tác tiêu độc, khử trùng môi trường. Việc cung ứng con giống khỏe mạnh từ các cơ quan chuyên môn góp phần giúp người dân yên tâm tái đàn, giảm thiểu nguy cơ dịch bệnh và thiệt hại kinh tế.
Theo kế hoạch đến năm 2027, mỗi năm cơ sở sẽ cung cấp từ 800 - 1.000 lợn giống bố mẹ cho các trang trại, đồng thời mở rộng các điểm thụ tinh nhân tạo trâu, bò tại một số xã như Phong Hải. Việc chủ động các bộ giống chất lượng vừa góp phần nâng cao sản lượng, vừa xây dựng nền tảng chăn nuôi an toàn sinh học, duy trì tốc độ tăng trưởng ổn định của khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản trên địa bàn tỉnh đạt mức 5,12% trong 9 tháng đầu năm 2026.
