Trước thực tế đó, Thường trực Tỉnh ủy đã chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng chính quyền các cấp bám sát cơ sở, tăng cường phòng, chống dịch bệnh, bảo vệ đàn vật nuôi và sinh kế của người dân.
Theo số liệu thống kê, trong 7 tháng năm 2026, tổng đàn gia súc toàn tỉnh ước đạt 1.475.090 con, bằng 98,34% kế hoạch năm và tăng 0,16% so với cùng kỳ. Tổng đàn gia cầm đạt 13,215 triệu con, tăng 1,64%; sản lượng thịt hơi xuất chuồng lũy kế đạt 99.373 tấn, tăng 2,22% so với cùng kỳ.
Hiện toàn tỉnh duy trì 1.178 cơ sở chăn nuôi đạt tiêu chí trang trại, trong đó có 13 trang trại quy mô lớn và 07 chuỗi liên kết chăn nuôi khép kín. Sự chuyển dịch từ chăn nuôi nông hộ nhỏ lẻ sang chăn nuôi tập trung, quy mô trang trại đặt ra yêu cầu ngày càng cao về an toàn sinh học và kiểm soát dịch bệnh.
Mặc dù dịch bệnh trên đàn vật nuôi cơ bản được kiểm soát, không lây lan trên diện rộng, điều kiện thời tiết nóng ẩm, mưa lũ kéo dài vẫn có thể tạo môi trường thuận lợi cho một số tác nhân gây bệnh phát sinh, lây lan.
Những thiệt hại do bệnh dịch tả lợn châu Phi gây ra trong thời gian trước vẫn là bài học đối với nhiều hộ chăn nuôi. Bà La Thị Duyên, hộ chăn nuôi tại thôn Làng Thìu, xã Phúc Lợi, là một trong những người duy trì được đàn lợn an toàn nhờ chủ động thực hiện các biện pháp phòng dịch từ sớm.
Với khu chăn nuôi biệt lập rộng hơn 1.000m², hiện gia đình bà duy trì gần 40 con lợn nái cùng hàng trăm con lợn thịt và lợn con. Việc kiểm soát người, phương tiện ra vào và vệ sinh môi trường chăn nuôi được gia đình đặc biệt coi trọng.
Thay vì phụ thuộc vào các loại hóa chất tẩy rửa thông thường, gia đình bà sử dụng chế phẩm vi sinh tại lối đi, khu vực chuồng nuôi và bổ sung định kỳ vào hệ thống hầm biogas nhằm hạn chế mùi hôi, hỗ trợ xử lý chất thải. Chuồng trại cũng được vệ sinh, tiêu độc, khử trùng hằng tuần.
Chia sẻ kinh nghiệm bảo vệ đàn vật nuôi, bà La Thị Duyên cho biết: “Gia đình thực hiện nghiêm việc vệ sinh, tiêu độc, khử trùng; hạn chế người lạ ra vào khu vực chăn nuôi và tiêm các loại vắc-xin phòng bệnh theo hướng dẫn".
Nhờ thực hiện nghiêm quy trình chăn nuôi an toàn sinh học, đàn vật nuôi của gia đình sinh trưởng ổn định, hạn chế nguy cơ dịch bệnh, qua đó góp phần bảo toàn nguồn vốn và nâng cao hiệu quả chăn nuôi trong bối cảnh giá lợn giống biến động mạnh.
Không chỉ chăn nuôi gia súc, các hộ nuôi gia cầm cũng phải đối mặt với áp lực kép từ rủi ro dịch bệnh và biến động của thị trường. Gia đình bà Nguyễn Thị Quỳnh ở thôn Quyết Hùng, xã Xuân Ái, hiện nuôi khoảng 3.000 con gà H’Mông. Trong bối cảnh giá bán giảm, lợi nhuận bị thu hẹp, việc duy trì đầy đủ các biện pháp phòng dịch càng có ý nghĩa quan trọng.
Gia đình bà Quỳnh tiếp tục duy trì việc vệ sinh, khử trùng khu vực chăn nuôi, sử dụng chế phẩm vi sinh và thực hiện các biện pháp thú y cần thiết, không vì khó khăn của thị trường mà lơ là phòng dịch.
Bà Nguyễn Thị Quỳnh cho biết: “Thị trường có lúc biến động nhưng điều quan trọng vẫn là lựa chọn con giống khỏe, có nguồn gốc rõ ràng và tiêm phòng đầy đủ. Có như vậy, đàn vật nuôi mới sinh trưởng tốt, hạn chế hao hụt và giảm rủi ro cho người chăn nuôi”.
Khi giá bán phụ thuộc vào thị trường, người chăn nuôi có thể chủ động giảm thiệt hại bằng cách kiểm soát tốt chất lượng con giống, thức ăn, môi trường chuồng trại và dịch bệnh. Đây là những yếu tố trực tiếp quyết định năng suất, tỷ lệ sống và hiệu quả chăn nuôi.
Sự chủ động của người chăn nuôi cần được hỗ trợ bằng hoạt động hướng dẫn chuyên môn và giám sát thường xuyên của cơ quan chức năng. Thực hiện chỉ đạo của Thường trực Tỉnh ủy, lực lượng chuyên môn tại các địa phương đang tăng cường bám sát cơ sở, lấy phòng ngừa làm trọng tâm.
Cán bộ chuyên môn trực tiếp kiểm tra các mô hình chăn nuôi, hướng dẫn kê khai đàn vật nuôi, đôn đốc thực hiện lịch tiêm phòng và kiểm soát việc vận chuyển động vật, sản phẩm động vật. Một trong những giải pháp mang tính chiến lược đang được các địa phương đẩy mạnh là tự chủ nguồn con giống tại chỗ.
Bà Nguyễn Thị Trang - Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Xuân Ái, cho biết: “Chúng tôi vận động những trang trại có đủ điều kiện kết hợp nuôi lợn nái để chủ động một phần nguồn con giống, qua đó hạn chế nguy cơ đưa mầm bệnh từ bên ngoài vào".
Đối với hoạt động tái đàn, các biện pháp vệ sinh, phòng dịch cũng được đặc biệt chú trọng. Ông Hoàng Văn Đại - viên chức Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Tú Lệ, cho biết: “Trước khi tái đàn, người dân cần vệ sinh chuồng trại, rắc vôi bột, phun sát khuẩn; lựa chọn con giống có nguồn gốc rõ ràng và không sử dụng thức ăn ôi thiu, ẩm mốc”.
Từ thực tiễn tại cơ sở cho thấy, phòng, chống dịch bệnh trên đàn vật nuôi đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa cơ quan quản lý, lực lượng chuyên môn và người chăn nuôi. Trước diễn biến khó lường của bệnh dịch tả lợn châu Phi và các dịch bệnh nguy hiểm khác, Thường trực Tỉnh ủy yêu cầu Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp chính quyền các cấp không lơ là, chủ quan; tăng cường kiểm tra vệ sinh thú y, kiểm soát hoạt động giết mổ, vận chuyển động vật và sản phẩm động vật ra, vào địa bàn.
Việc mua bán, vận chuyển con giống không rõ nguồn gốc, không qua kiểm dịch có thể làm gia tăng nguy cơ đưa mầm bệnh vào các cơ sở chăn nuôi, ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất và sinh kế của người dân.
Thực tiễn cho thấy, chăn nuôi theo hướng hàng hóa không còn chỗ cho tư duy trông chờ vào may rủi. Để duy trì đà tăng trưởng của đàn vật nuôi, bảo đảm nguồn cung thực phẩm và sinh kế của người dân, công tác quản lý, phòng, chống dịch bệnh cần được thực hiện thường xuyên, nghiêm túc.
Sự chỉ đạo kịp thời của Thường trực Tỉnh ủy, hướng dẫn chuyên môn của ngành chức năng cùng ý thức chủ động của mỗi hộ chăn nuôi là những yếu tố gắn bó chặt chẽ. Khi các biện pháp chăn nuôi an toàn sinh học trở thành nền nếp hằng ngày, ngành chăn nuôi của tỉnh sẽ có thêm khả năng thích ứng trước những diễn biến bất thường của thời tiết và dịch bệnh.
