Tín hiệu đáng mừng
Theo thông tin từ Gazeta.ru, Giáo sư Alexander Gintsburg, đại diện Trung tâm Nghiên cứu Gamaleya (Nga), cho biết bệnh nhân đầu tiên sử dụng vắc-xin ung thư mARN cá nhân hóa Neooncovac đã hoàn thành liệu trình điều trị u hắc tố.
Sau 4 tháng theo dõi, sức khỏe bệnh nhân ổn định, kết quả chụp CT không phát hiện tổn thương hoặc ổ di căn mới. Người bệnh dự kiến tiếp tục được theo dõi trong 3 năm.
Đến nay, 6 bệnh nhân đã được tiếp cận liệu pháp này. Nga đặt mục tiêu điều trị cho 20 người trước cuối năm 2026.
Trao đổi về kết quả trên, ThS.BS Nguyễn Duy Anh, chuyên gia ung bướu, đánh giá đây là tín hiệu tích cực, đặc biệt trong bối cảnh nhiều bệnh nhân ung thư giai đoạn muộn vẫn đối mặt với nguy cơ kháng thuốc và hạn chế về lựa chọn điều trị.
"Đối với một phương pháp hay loại thuốc điều trị ung thư mới, việc đạt được mức độ đáp ứng tiêu biến hoàn toàn u hạch hoặc giữ cho căn bệnh ổn định không phát triển thêm ổ di căn là kết quả rất đáng mừng.
Điều này không chỉ giúp cải thiện đáng kể chất lượng sống mà còn kéo dài tuổi thọ cho người bệnh, đặc biệt là với những trường hợp ung thư giai đoạn muộn hoặc đã kháng các liệu pháp điều trị thông thường", BS Duy Anh nhận định.
Phân tích sâu hơn ở góc độ chuyên môn về kết quả thử nghiệm lâm sàng từ Nga, BS Duy Anh cho biết, trong điều trị ung thư ở các giai đoạn muộn, cơ thể người bệnh thường xuất hiện từ hai tổn thương trở lên dưới dạng các khối u hoặc hạch bạch huyết.
Theo bác sĩ, hiệu quả của một phương pháp điều trị ung thư thường được đánh giá qua ba mức độ chính: đáp ứng hoàn toàn, đáp ứng một phần và bệnh ổn định.
Đáp ứng hoàn toàn là khi các tổn thương ung thư có thể phát hiện được biến mất sau điều trị. Đáp ứng một phần là khi kích thước hoặc mức độ tổn thương giảm đáng kể, trong khi bệnh ổn định nghĩa là khối u chưa có dấu hiệu tiến triển rõ rệt.
"Để chứng minh được tính hiệu quả và sự vượt trội so với các phác đồ cũ thì thử nghiệm lâm sàng tối thiểu phải đạt được mức đáp ứng một phần.
Chính vì vậy, việc vaccine Nga giúp bệnh nhân đầu tiên tiêu biến hạch di căn và duy trì trạng thái ổn định, không phát hiện tổn thương mới suốt 4 tháng qua là một tín hiệu chuyên môn rất khả quan", BS Duy Anh nói.
Hy vọng cho bệnh nhân kháng điều trị
BS Duy Anh nhận định vaccine hay liệu pháp điều trị mới đặc biệt quan trọng với nhóm bệnh nhân đã kháng tất cả các loại thuốc hiện có.
Khi người bệnh ở giai đoạn muộn đã dùng qua toàn bộ phác đồ thông thường mà bệnh vẫn tiến triển, sự xuất hiện của một giải pháp giúp kiểm soát khối u và kéo dài sự sống thêm 3 tháng, 6 tháng hay 1 năm đều mang lại giá trị y khoa và nhân văn vô cùng to lớn.
Nhìn rộng ra bức tranh y học hiện đại, BS Duy Anh chia sẻ thêm rằng các liệu pháp trúng đích và liệu pháp miễn dịch từ các quốc gia như Mỹ, Anh, Pháp hay Trung Quốc cũng đã đạt được những thành tựu tương tự.
Thực tế điều trị lâm sàng đã ghi nhận nhiều trường hợp bệnh nhân ung thư giai đoạn 4 khi sử dụng thuốc miễn dịch đã đạt mức hoàn toàn tiêu biến tế bào ác tính.
Tuy nhiên, vị chuyên gia cũng thẳng thắn lưu ý rằng đối với ung thư giai đoạn 4, y học hiện đại ngày nay vẫn chưa thể điều trị khỏi triệt để.
Khối u có thể tiêu biến trong một khoảng thời gian nhưng sau đó bệnh vẫn có nguy cơ tái phát, và tỷ lệ bệnh nhân giai đoạn di căn đạt được đáp ứng hoàn toàn hiện vẫn còn tương đối thấp.
"Dù vậy, nhờ sự phát triển của liệu pháp miễn dịch và trúng đích, y văn thế giới cũng như thực tiễn điều trị tại Việt Nam đã ghi nhận nhiều trường hợp bệnh nhân ung thư phổi, ung thư vú hay đại trực tràng đáp ứng thuốc tốt, duy trì bệnh ổn định và kéo dài sự sống chất lượng từ 2 đến 3 năm, thậm chí 4 đến 5 năm", BS Duy Anh chỉ rõ.
Cần chờ thêm kết quả đánh giá
Bên cạnh những tín hiệu lạc quan từ kết quả ban đầu của bệnh nhân u hắc tố tại Nga, ThS.BS Nguyễn Duy Anh cũng phân tích thẳng thắn những bước đi cần thiết về mặt pháp lý và khoa học để một dòng vaccine ung thư mới có thể chính thức được đưa vào điều trị rộng rãi.
Chuyên gia cho biết, điểm khác biệt lớn nhất hiện nay là vaccine ung thư Neooncovac mới đang dừng ở mức thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 3 phạm vi nội địa tại Nga. Toàn bộ các thông số và báo cáo y khoa hiện đều do phía Nga công bố, chưa có sự kiểm chứng hay thử nghiệm độc lập từ một quốc gia thứ ba.
So sánh với quy trình phát triển thuốc ung thư chuẩn quốc tế của các nước như Mỹ, Anh hay Pháp, khi bước vào thử nghiệm giai đoạn 3, nghiên cứu bắt buộc phải triển khai theo hình thức thử nghiệm đa trung tâm quốc tế.
Điều này nghĩa là nghiên cứu phải được mở rộng trên hàng loạt quốc gia ở các châu lục khác nhau. Quy mô bệnh nhân tham gia thử nghiệm đa trung tâm thường rất lớn, dao động từ 300 đến 1.000 người bệnh.
Quá trình này yêu cầu theo dõi liên tục từ 1,5 năm đến 3 năm để đánh giá chính xác cả về hiệu quả tiêu biến khối u lẫn các phản ứng phụ kéo dài.
Sau khi hoàn thành thử nghiệm đa trung tâm, toàn bộ dữ liệu y khoa sẽ được tổng hợp và đệ trình lên các cơ sở quản lý dược phẩm uy tín thế giới.
Đối với người bệnh tại Việt Nam, BS Duy Anh lưu ý rằng, kết quả thử nghiệm bước đầu từ Nga chắc chắn là một tín hiệu rất tích cực, mở ra niềm hy vọng mới cho ngành ung thư học.
Mặc dù vậy, để vaccine này thực sự trở thành một phác đồ điều trị phổ biến tại Việt Nam cũng như trên thế giới, y học vẫn cần thêm thời gian để chờ đón các số liệu thử nghiệm lâm sàng đa trung tâm quy mô lớn và sự thẩm định chính thức từ các cơ quan y tế quốc tế.
