Giới y khoa Mỹ vừa phát đi cảnh báo về trào lưu nguy hiểm mới trên mạng xã hội có tên "heightmaxxing" (tối đa hóa chiều cao), theo Fox News. Theo đó, nhiều nam thiếu niên đang truyền tay nhau sử dụng erdafitinib, thường được gọi tắt trên mạng là "ERDA" hay "Erta".
Thực chất, đây là một loại thuốc kê đơn điều trị đích, vốn chỉ được dùng cho bệnh nhân ung thư bàng quang giai đoạn nặng. Nhiều bạn trẻ được cho bắt đầu thử nghiệm loại dược phẩm này sau khi đọc được những bài thảo luận trên mạng cho rằng thuốc có khả năng hỗ trợ phát triển chiều cao.
Hiện chưa có dữ liệu kiểm chứng về số lượng thanh thiếu niên đã sử dụng loại thuốc này. Bác sĩ Stephanie Widmer, chuyên gia y khoa cấp cứu tại New York, cảnh báo tình trạng thanh thiếu niên tự ý dùng các loại thuốc điều trị ung thư có tác lực mạnh chỉ để tìm cách tăng chiều cao là rất đáng báo động.
Những dòng thuốc này được nghiên cứu nhằm điều trị các bệnh lý nghiêm trọng chứ không phải để cải thiện ngoại hình. Việc sử dụng chúng khi không có chỉ định y khoa hoặc thiếu sự giám sát của bác sĩ có thể dẫn đến những hậu quả khôn lường.
Đại diện hãng dược Johnson & Johnson khẳng định trên tạp chí Rolling Stone rằng cơ quan quản lý chưa từng cấp phép erdafitinib cho mục đích tăng chiều cao. Hãng nhấn mạnh loại thuốc này chưa từng được cấp phép cho mục đích kích thích phát triển chiều cao, đồng thời độ an toàn cũng như hiệu quả của thuốc chưa từng được xác nhận ở trẻ em hay thanh thiếu niên.
Một số nghiên cứu y khoa từng ghi nhận hiện tượng tăng chiều cao đột ngột ở trẻ em điều trị u não bằng erdafitinib. Nghiên cứu đăng trên tạp chí Hormone Research in Paediatrics năm 2024 chỉ ra sự phát triển chiều cao nhanh chóng ở hai bệnh nhi, trong khi một báo cáo trường hợp riêng biệt ghi nhận một thiếu niên cao thêm hơn 12 cm trong quá trình điều trị nhưng lại gặp phải các biến chứng xương khớp nghiêm trọng.
![Thuốc erdafitinib xuất hiện trong chương trình "America's Newsroom" của Fox News hôm 9/11. Ảnh chụp màn hình](https://cdn.baolaocai.vn/images/8xt15ZAxS9sm3z2z2XCgYH5aXOhL2fy6jA3tgccAA0XQIW2XaSu4wd5sG22DV7JIjJF5TDvn2vCL5fzCrPRYew/thuoc-1794361767.jpg.avif "Thuốc erdafitinib xuất hiện trong chương trình "America's Newsroom" của Fox News hôm 9/11. Ảnh chụp màn hình")
Tuy nhiên, giới y khoa lưu ý việc chiều cao tăng vọt như vậy không đồng nghĩa với quá trình phát triển xương lành mạnh. Bác sĩ Jessica Gray, chuyên gia y học gia đình tại Lubbock, bang Texas, cảnh báo việc ép cơ thể tăng trưởng quá nhanh có thể gây ra các biến chứng nguy hiểm về mặt cấu trúc, bao gồm tổn thương đĩa tăng trưởng sớm và gãy xương.
Chia sẻ trên chương trình "America's Newsroom" của Fox News, bác sĩ Widmer giải thích loại thuốc này hoạt động bằng cách ngăn chặn các con đường truyền tín hiệu tế bào vốn giúp tế bào ung thư phát triển. Trong khi đó, chính các con đường tín hiệu ấy cũng tham gia vào quá trình phát triển của xương. Điều này phần nào lý giải vì sao một số bệnh nhi lại tăng chiều cao bất ngờ trong quá trình điều trị.
Bác sĩ Widmer nhấn mạnh chiều cao phần lớn do di truyền quyết định, không có "đường tắt" nào về mặt sinh học. Khi các đĩa tăng trưởng đã đóng lại vào cuối thời kỳ dậy thì, thuốc không thể làm chúng mở ra lần nữa. Điều này đồng nghĩa với việc những thanh thiếu niên lớn tuổi sử dụng hợp chất đó đang đối mặt với những nguy cơ sức khỏe nghiêm trọng mà hoàn toàn không đạt được mục tiêu tăng chiều cao.
"Một trong những mối lo ngại lớn nhất là các loại thuốc trên có thể gây ra nhiều tác dụng phụ nghiêm trọng, bao gồm nguy cơ tổn thương thị lực vĩnh viễn, tăng nồng độ phosphate trong máu và các rối loạn chuyển hóa khác", bác sĩ Widmer chia sẻ.
Bên cạnh đó, các dấu hiệu cảnh báo và tác dụng phụ khác liên quan đến loại thuốc này bao gồm đau nhức xương khớp, đặc biệt là ở vùng hông và đầu gối, cùng với tình trạng lở miệng, bong móng tay và các rối loạn về da.
Bà cho biết thêm xu hướng này cũng dấy lên những lo ngại về ảnh hưởng của mạng xã hội đối với quyết định sức khỏe của giới trẻ. Các cuộc thảo luận trực tuyến về ngoại hình và việc hoàn thiện bản thân có thể khiến nam thiếu niên tiếp cận những phương pháp thiếu an toàn và không có cơ sở y khoa.
Vấn đề này không dừng lại ở sự tự tin hay mặc cảm ngoại hình của lứa tuổi mới lớn mà phản ánh thực trạng nhiều bạn trẻ đang tự tìm mua thuốc kê đơn điều trị ung thư và tự ý sử dụng ngoài sự kiểm soát của y tế. Khi trẻ có những thắc mắc hoặc băn khoăn về sự phát triển chiều cao, phụ huynh nên đưa con đến trao đổi trực tiếp với bác sĩ nhi khoa thay vì tìm kiếm thông tin trên mạng.
Các bác sĩ khuyến cáo phụ huynh nên chú ý theo dõi các triệu chứng bất thường ở trẻ như đau khớp dai dẳng hoặc những thay đổi thể chất không rõ nguyên nhân, đồng thời chủ động trò chuyện nếu nghi ngờ con em mình đang dùng các loại thuốc mua qua mạng. Thanh thiếu niên có nhu cầu tư vấn về chiều cao cần tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa trước khi có ý định sử dụng bất kỳ loại dược phẩm nào.
