Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đề xuất thay đổi căn bản cách tổ chức lớp chuyên và tuyển sinh vào lớp 10 trường THPT chuyên. Theo đó, học sinh không còn đăng ký thi riêng từng môn như Toán, Vật lý, Hóa học, Ngữ văn mà tuyển sinh theo ba khối gồm Khoa học Tự nhiên, Khoa học Xã hội và Ngoại ngữ.
Đề xuất được đưa ra trong dự thảo lần thứ ba Thông tư quy định về tổ chức và hoạt động của trường THPT chuyên, được Bộ GD&ĐT gửi các Sở GD&ĐT và một số trường đại học lấy ý kiến ngày 9/11. Nếu được thông qua, quy định dự kiến áp dụng từ năm học 2027-2028.
Tổ chức lớp học theo 3 khối chuyên
Theo dự thảo, các lớp chuyên được tổ chức theo 3 khối: Khoa học Tự nhiên (gồm các môn Toán, Vật lý, Hóa học, Sinh học, Tin học), Khoa học Xã hội (gồm các môn Ngữ văn, Lịch sử, Địa lý) và Ngoại ngữ, thay vì tuyển sinh và đào tạo riêng biệt theo từng môn như hiện nay.
Việc tổ chức lớp theo khối chuyên nhằm tạo nền tảng kiến thức rộng hơn trong từng lĩnh vực, tăng cường khả năng kết nối giữa các môn học và khắc phục tình trạng định hướng chuyên sâu vào một môn học quá sớm. Trên nền tảng đó, học sinh có thêm cơ hội trải nghiệm, khám phá năng lực, sở trường trước khi lựa chọn môn học chuyên sâu phù hợp.
Học sinh học đầy đủ các môn học, hoạt động giáo dục theo Chương trình giáo dục phổ thông với danh mục môn học lựa chọn được xác định thống nhất cho từng khối.
Theo đó, học sinh khối Khoa học tự nhiên học các môn Vật lý, Hóa học, Sinh học, Tin học; học sinh khối Khoa học xã hội và khối Ngoại ngữ học các môn Địa lý, Giáo dục kinh tế và pháp luật, Tin học và 01 môn trong các môn Vật lý, Hóa học, Sinh học, Công nghệ.
Tất cả học sinh tham gia giáo dục nghệ thuật, giáo dục thể chất và được lựa chọn loại hình, nội dung phù hợp với sở thích, năng khiếu.
Một điểm đáng chú ý là học sinh không phải xác định ngay môn chuyên sâu từ khi đăng ký dự thi vào lớp 10.
Theo lộ trình đề xuất, đầu năm lớp 10, các em được học tập, trải nghiệm và tìm hiểu những lĩnh vực, ngành nghề quan tâm. Đến cuối học kỳ I, học sinh lựa chọn hai môn trong khối chuyên phù hợp với năng lực, định hướng nghề nghiệp và tổ hợp xét tuyển đại học. Hai môn này được gọi là môn chuyên sâu. Từ học kỳ II lớp 10, học sinh bắt đầu học các chuyên đề nâng cao theo hai môn chuyên sâu đã đăng ký. Nếu có nhu cầu thay đổi, học sinh được xem xét chuyển môn chuyên sâu vào cuối năm lớp 10 hoặc cuối năm lớp 11.
Đề thi lớp 10 chuyên thay đổi ra sao?
Việc chuyển từ tuyển sinh theo môn sang tuyển sinh theo khối cũng kéo theo thay đổi trong cấu trúc kỳ thi vào lớp 10 trường chuyên.
Theo dự thảo, thí sinh đăng ký vào khối chuyên Khoa học Tự nhiên, Khoa học Xã hội hoặc Ngoại ngữ sẽ làm các bài thi tương ứng với từng khối, thay vì thi một môn chuyên riêng biệt như hiện nay. Cụ thể:
Khối chuyên Khoa học Tự nhiên: Toán nâng cao, Ngữ văn và bài đánh giá năng lực đọc hiểu Khoa học Tự nhiên.
Khối chuyên Khoa học Xã hội: Ngữ văn nâng cao, Toán và bài đánh giá năng lực đọc hiểu Khoa học Xã hội.
Khối Ngoại ngữ:Toán, Ngữ văn và bài thi Ngoại ngữ mà học sinh đăng ký.
Trong đó, bài thi Toán và Ngữ văn sử dụng đề thi chung của Sở GD&ĐT trong kỳ tuyển sinh lớp 10.
Điểm bài thi nâng cao và bài thi Ngoại ngữ được tính hệ số 2; các bài thi còn lại tính hệ số 1.
Đáng chú ý, bài đánh giá năng lực không đơn thuần kiểm tra kiến thức một môn học mà gồm các phần đọc hiểu, logic, tư duy và giải quyết vấn đề.
Theo Bộ GD&ĐT, đề xuất điều chỉnh nhằm định vị lại mục tiêu của trường THPT chuyên, hướng tới phát hiện, bồi dưỡng và ươm tạo tài năng gắn với phát triển toàn diện, đồng thời tăng cường định hướng nghề nghiệp sớm cho học sinh.
