Những ngày qua, thông tin nhiều quốc gia khuyến nghị người dân chuẩn bị nhu yếu phẩm đủ dùng trong 72 giờ đầu khi xảy ra tình huống khẩn cấp thu hút sự quan tâm trên mạng xã hội…
Theo Cục An ninh mạng, bên cạnh những ý kiến nhìn nhận tích cực, việc chia sẻ thông tin thiếu bối cảnh hoặc suy diễn thành dấu hiệu chiến tranh, thảm họa sắp xảy ra có thể khiến người dân lo lắng, mua gom hàng hóa không cần thiết, ảnh hưởng đến sinh hoạt và trật tự thị trường.
Trước đó, ngày 2-11, Ủy ban châu Âu công bố hướng dẫn nâng cao khả năng tự ứng phó của người dân trong 72 giờ đầu của một cuộc khủng hoảng, khi hoạt động hỗ trợ công cộng đang được huy động. Canada và nhiều quốc gia cũng duy trì những khuyến nghị chuẩn bị tương tự. Cơ quan phòng chống thiên tai Thái Lan hướng dẫn các gia đình chuẩn bị “túi sinh tồn 72 giờ”.
Đây là biện pháp phòng ngừa thường xuyên trước thiên tai, mất điện, gián đoạn nước sạch, thông tin liên lạc hoặc dịch vụ thiết yếu; không phải thông báo đã xác định một sự kiện thảm họa sẽ xảy ra. Trước việc một bộ phận người dân Thái Lan tăng mua nhu yếu phẩm, giới chức nước này tiếp tục khuyến cáo chỉ dự trữ vừa đủ, không hoảng loạn.
Tại họp báo Bộ Ngoại giao ngày 5-11, Người phát ngôn Phạm Thu Hằng cho biết các cơ quan chức năng Việt Nam đang theo dõi diễn biến, sẽ phối hợp đánh giá nguy cơ và nghiên cứu biện pháp phù hợp với thực tế, trong đó chú trọng nâng cao nhận thức, hướng dẫn người dân chủ động phòng ngừa, không để phát sinh tâm lý hoang mang. Vì vậy, cần phân biệt rõ khuyến nghị từ nước ngoài với chỉ đạo áp dụng tại Việt Nam; không tự diễn giải rằng cơ quan chức năng nước ta đã ban hành lệnh dự trữ bắt buộc trong 72 giờ.
Để tiếp nhận thông tin đúng đắn, chủ động bảo đảm an toàn cho gia đình và không bị dẫn dắt bởi các luồng tin thất thiệt trên không gian mạng, Cục An ninh mạng khuyến cáo người dân.
Trước hết cần hiểu đúng bản chất khuyến cáo 72 giờ: Xem việc chuẩn bị nhu yếu phẩm cơ bản (nước uống, thực phẩm khô, đèn pin, pin dự phòng, thuốc thiết yếu) là thói quen sinh hoạt an toàn, chủ động phòng ngừa rủi ro thường ngày; giữ tâm lý bình tĩnh, không suy diễn thành dấu hiệu thảm họa và không thu gom, tích trữ hàng hóa quá mức cần thiết.
Thứ hai, kiểm chứng thông tin qua kênh chính thống, chỉ theo dõi các bản tin dự báo thời tiết, cảnh báo thiên tai và hướng dẫn phòng vệ dân sự từ Cổng Thông tin điện tử Chính phủ, Bộ Công an, Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia và các cơ quan báo chí chính thống.
Người dân không chia sẻ, bình luận thông tin giật gân, suy diễn: Tuyệt đối không đăng tải, chia sẻ hoặc tiếp tay lan truyền các bài viết, video cắt ghép mang tính đồn đoán về “thảm họa sắp xảy ra”, gây hoang mang dư luận và ảnh hưởng đến sự ổn định thị trường.
Cảnh giác trước chiêu trò trục lợi và lừa đảo trực tuyến: Không mua sắm theo tâm lý đám đông trước các lời rao bán hàng hóa dự trữ giá cao bất thường trên mạng xã hội; không nhấp vào các đường link lạ mạo danh thông báo khẩn cấp hoặc yêu cầu cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc.
Chủ động phản ánh các hành vi vi phạm, khi phát hiện các tài khoản, trang mạng cố tình tung tin giả, bịa đặt về thiên tai, thảm họa để câu tương tác hoặc lừa đảo, người dân cần lưu giữ hình ảnh, đường dẫn và thông báo cho cơ quan Công an gần nhất để xử lý.
Cũng theo Cục An ninh mạng, theo quy định tại điểm c khoản 2 Điều 95 Nghị định số 174/2026/NĐ-CP, hành vi lợi dụng mạng xã hội để cung cấp, chia sẻ thông tin sai sự thật gây hoang mang trong nhân dân, gây thiệt hại cho hoạt động kinh tế xã hội, gây khó khăn cho hoạt động của cơ quan nhà nước hoặc xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, khi chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, có thể bị xử phạt vi phạm hành chính từ 30 triệu đồng đến 50 triệu đồng đối với tổ chức (từ 15 triệu đồng đến 25 triệu đồng đối với cá nhân); đồng thời bị buộc gỡ bỏ thông tin vi phạm, khóa tài khoản, trang hoặc nhóm cộng đồng theo quy định. Trường hợp hành vi có đủ yếu tố cấu thành tội phạm, người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 288 Bộ luật Hình sự hiện hành. Mỗi người dân cần chủ động kiểm chứng thông tin từ các nguồn chính thống, không đăng tải, chia sẻ hoặc tiếp tay lan truyền thông tin sai sự thật; nâng cao ý thức trách nhiệm, góp phần xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh.
