Cải thiện dinh dưỡng từ những can thiệp thiết thực
Thực hiện Chiến lược quốc gia về dinh dưỡng, ngành Y tế tỉnh tăng cường các hoạt động cải thiện dinh dưỡng, tập trung vào phụ nữ, trẻ em và những nhóm có nguy cơ. Trong đó, mô hình “Chăm sóc dinh dưỡng 1.000 ngày đầu đời” được chú trọng, hướng tới nâng cao chất lượng chăm sóc bà mẹ và trẻ nhỏ trong giai đoạn quan trọng đối với sự phát triển lâu dài.
Các hoạt động được triển khai từ tư vấn dinh dưỡng cho phụ nữ mang thai, hướng dẫn nuôi con bằng sữa mẹ, chăm sóc trẻ nhỏ đến bổ sung vitamin A, đa vi chất và phát hiện, quản lý, điều trị suy dinh dưỡng cấp tính ở trẻ em. Cùng với đó, ngành y tế tổ chức điều tra, đánh giá tình trạng dinh dưỡng bà mẹ, trẻ em; giám sát, hỗ trợ chuyên môn tại các điểm can thiệp và triển khai dinh dưỡng học đường cùng những nội dung thuộc các chương trình mục tiêu quốc gia.
Trong năm 2026, ngành Y tế đã tổ chức 11 lớp tập huấn về đánh giá tình trạng dinh dưỡng và dinh dưỡng học đường, góp phần nâng cao năng lực cho đội ngũ thực hiện. Công tác hướng dẫn nuôi con bằng sữa mẹ, truyền thông về thực hành dinh dưỡng hợp lý và tham mưu xây dựng các kế hoạch, đề án nâng cao chất lượng dinh dưỡng trẻ em giai đoạn 2026 - 2030 cũng được quan tâm, ưu tiên các địa bàn vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Bổ sung vitamin A là một trong những hoạt động cụ thể trong chuỗi can thiệp dinh dưỡng. Đợt 1, chiến dịch bổ sung vitamin A năm 2026 được triển khai đồng bộ tại 99 xã, phường thuộc 17 khu vực.
Với nỗ lực chung của các địa phương, toàn tỉnh đã có 117.378/117.880 trẻ từ 6 tháng đến dưới 60 tháng tuổi được bổ sung vitamin A, đạt 99,6%. Kết quả này cho thấy nỗ lực của ngành y tế và các địa phương trong tổ chức chiến dịch, đồng thời phát huy vai trò của y tế cơ sở trong đưa dịch vụ chăm sóc sức khỏe đến gần người dân.
Bên cạnh các hoạt động bổ sung vi chất, dinh dưỡng học đường cũng được chú trọng nhằm hình thành thói quen ăn uống lành mạnh, góp phần cải thiện thể lực và sức khỏe học sinh.
Thu hẹp khoảng cách dinh dưỡng, hướng tới phát triển bền vững
Theo đánh giá của ngành Y tế, giai đoạn 2021 - 2025, công tác dinh dưỡng trên địa bàn tỉnh đạt nhiều kết quả tích cực. Tỷ lệ suy dinh dưỡng thể thấp còi ở trẻ dưới 5 tuổi giảm từ 28,3% xuống 22,7%; tỷ lệ suy dinh dưỡng thể nhẹ cân giảm từ 15,8% xuống 12,8%; tỷ lệ suy dinh dưỡng thể gầy còm duy trì dưới 5%. Độ bao phủ bổ sung vitamin A liều cao và tẩy giun định kỳ cho trẻ đạt trên 98%; tỷ lệ bổ sung đa vi chất cho phụ nữ mang thai đạt trên 80%. Toàn bộ trẻ suy dinh dưỡng cấp tính được quản lý, điều trị bằng sản phẩm dinh dưỡng chuyên biệt.
Tuy nhiên, kết quả chung chưa phản ánh đầy đủ khoảng cách giữa các địa bàn. Tại một số xã vùng sâu, vùng xa, tỷ lệ suy dinh dưỡng thể thấp còi ở trẻ dưới 5 tuổi vẫn ở mức cao, như Tà Xi Láng 39,2%, Phình Hồ 37,9% và Trạm Tấu 36,5%. Trong khi đó, tình trạng thừa cân, béo phì ở trẻ em và người trưởng thành tại khu vực đô thị có xu hướng gia tăng. Thừa, thiếu vi chất dinh dưỡng vẫn là vấn đề cần quan tâm ở trẻ em, phụ nữ mang thai và phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ.
Những thách thức này đòi hỏi công tác dinh dưỡng phải được triển khai thường xuyên, liên tục và phù hợp với từng nhóm đối tượng.
Ông Lục Hậu Giang - Phó Giám đốc Sở Y tế tỉnh cho biết: “Chủ đề “Đổi mới hôm nay - dinh dưỡng tốt ngày mai” của Tuần lễ Dinh dưỡng và Phát triển năm 2026 nhấn mạnh sự cần thiết phải đổi mới hệ thống lương thực, thực phẩm theo hướng an toàn, đa dạng, bền vững, đồng thời thúc đẩy chế độ ăn lành mạnh. Điều này không chỉ liên quan đến việc lựa chọn thực phẩm, mà còn bao gồm giảm thất thoát, lãng phí thực phẩm, sử dụng hợp lý nguồn thực phẩm sẵn có và nâng cao khả năng tiếp cận thực phẩm giàu dinh dưỡng của người dân”.
Ngành Y tế tỉnh đang tham mưu xây dựng các kế hoạch, đề án nâng cao chất lượng dinh dưỡng trẻ em giai đoạn 2026 - 2030, ưu tiên vùng sâu, vùng xa và vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Đây là một trong những định hướng nhằm tiếp tục huy động nguồn lực, tăng cường phối hợp liên ngành và duy trì các hoạt động can thiệp phù hợp với điều kiện thực tế.
Cải thiện dinh dưỡng không thể chỉ dựa vào một chiến dịch hay một giải pháp riêng lẻ, mà cần sự kiên trì trong từng bữa ăn, từng cách chăm sóc và sự đồng hành của cả cộng đồng. Những hành động thiết thực hôm nay sẽ góp phần tạo nền tảng sức khỏe tốt hơn cho trẻ em Lào Cai trong tương lai.