Tối 17/10, Sở Y tế TP.HCM cho biết, tính đến chiều cùng ngày, thành phố ghi nhận 4 trường hợp mắc bệnh do não mô cầu nhóm B tại Trường THCS Hai Bà Trưng, xã Hiệp Phước.
Trường hợp thứ 4 là nam sinh 12 tuổi, học cùng trường và có tiếp xúc gần với một trong 3 ca bệnh được xác định trước đó. Bệnh khởi phát ngày 15/10 với các triệu chứng sốt cao 40°C, đau đầu, đau họng, đau mỏi cơ, sau đó xuất hiện các chấm xuất huyết dưới da rải rác.
Khoảng 18 giờ cùng ngày, nam sinh được hướng dẫn đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới để thăm khám và nhập viện với chẩn đoán theo dõi nhiễm khuẩn huyết, viêm màng não do não mô cầu; đồng thời phân biệt với sốt xuất huyết Dengue và cúm. Bệnh nhân được điều trị tại khoa cách ly.
Chiều 16/10, kết quả xét nghiệm PCR máu cho thấy bệnh nhân dương tính với não mô cầu nhóm B, đồng thời đồng nhiễm virus cúm B. Hiện bệnh nhân tỉnh táo, các chỉ số sinh tồn ổn định và tiếp tục được điều trị kháng sinh, chăm sóc tại bệnh viện.
Trước đó, sau khi tiếp nhận thông tin về trường hợp mắc não mô cầu thể tối cấp nhập viện chiều 14/10, ngành y tế TP.HCM đã triển khai kháng sinh dự phòng cho những người tiếp xúc gần, đồng thời tổ chức tổng vệ sinh, khử khuẩn toàn trường nhằm hạn chế nguy cơ lây truyền.
Não mô cầu nguy hiểm như thế nào?
Não mô cầu là bệnh truyền nhiễm do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra. Vi khuẩn có thể cư trú ở vùng mũi họng của người lành mà không gây triệu chứng, nhưng trong một số trường hợp có thể xâm nhập vào máu hoặc màng não, gây nhiễm khuẩn huyết, viêm màng não và nhiều biến chứng nghiêm trọng khác.
Bệnh lây truyền chủ yếu qua các giọt dịch tiết đường hô hấp khi người bệnh hoặc người mang vi khuẩn ho, hắt hơi, cũng như khi tiếp xúc gần, kéo dài. Môi trường đông người, sống tập thể và tình trạng nhiễm virus đường hô hấp gần đây có thể làm tăng nguy cơ lây truyền hoặc mắc bệnh.
Các nhóm huyết thanh não mô cầu có khả năng gây bệnh phổ biến gồm A, B, C, W và Y. Tại Việt Nam, nhóm B và C là những nhóm cần lưu ý.
Điều đáng lo ngại là bệnh có thể khởi phát đột ngột và tiến triển nhanh trong vài giờ. Người bệnh có thể chuyển từ biểu hiện giống cúm sang nhiễm khuẩn huyết, sốc nhiễm khuẩn, tổn thương đa cơ quan và tử vong nếu không được điều trị kịp thời.
Những dấu hiệu cảnh báo cần đi viện ngay
Ở giai đoạn đầu, bệnh não mô cầu có thể có biểu hiện không đặc hiệu như sốt cao đột ngột, ớn lạnh, đau đầu, mệt mỏi, đau cơ, buồn nôn hoặc nôn. Một số người bệnh có thể đau họng, tay chân lạnh, da tái hoặc vã mồ hôi.
Khi bệnh tiến triển, các dấu hiệu nguy hiểm có thể xuất hiện gồm:
Sốt cao đột ngột, kèm tình trạng mệt lả hoặc diễn biến xấu nhanh.
Ban xuất huyết dưới da, có thể bắt đầu bằng những chấm đỏ hoặc tím, lan nhanh, không mất màu khi ấn.
Đau đầu dữ dội, cứng gáy, sợ ánh sáng, nôn hoặc rối loạn ý thức.
Tay chân lạnh, da tái, thở nhanh, biểu hiện có thể liên quan đến nhiễm khuẩn huyết hoặc sốc.
Lơ mơ, kích thích bất thường, co giật hoặc hôn mê.
Không phải người bệnh nào cũng có đầy đủ các dấu hiệu điển hình. Đặc biệt, ban xuất huyết có thể chưa xuất hiện ở giai đoạn đầu. Vì vậy, không nên chờ đến khi có ban hoặc cứng gáy mới đưa người bệnh đi khám.
Khi trẻ hoặc người lớn sốt cao đột ngột, đau đầu nhiều, mệt lả, xuất hiện ban bất thường hoặc có dấu hiệu diễn biến nhanh, cần đến cơ sở y tế ngay. Nếu có rối loạn ý thức, co giật, khó thở hoặc dấu hiệu sốc, cần gọi cấp cứu. Không tự điều trị tại nhà hoặc trì hoãn việc đi viện để theo dõi thêm.
Chủ động phòng bệnh, xử trí đúng khi tiếp xúc gần
Bệnh não mô cầu có thể gây các biến chứng nặng như phù não, tổn thương thần kinh, điếc, di chứng vận động, hoại tử da và hoại tử đầu chi. Một số trường hợp phải phẫu thuật cắt lọc mô hoại tử hoặc đoạn chi. Phát hiện sớm và điều trị kháng sinh thích hợp là yếu tố quan trọng giúp giảm nguy cơ tử vong và biến chứng.
Để phòng bệnh, người dân cần duy trì vệ sinh cá nhân, rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, giữ nhà ở và lớp học thông thoáng, che miệng khi ho hoặc hắt hơi, không khạc nhổ bừa bãi và không dùng chung các vật dụng cá nhân có thể tiếp xúc với dịch tiết miệng, mũi.
Tiêm vaccine phòng não mô cầu là biện pháp chủ động quan trọng. Người dân nên trao đổi với nhân viên y tế để lựa chọn vaccine phù hợp với độ tuổi, tình trạng sức khỏe và nhóm huyết thanh cần phòng ngừa; lưu ý không phải mọi loại vaccine đều phòng được tất cả các nhóm não mô cầu.
Đặc biệt, người tiếp xúc gần với ca bệnh cần thông báo cho cơ sở y tế để được đánh giá nguy cơ và hướng dẫn dùng kháng sinh dự phòng khi có chỉ định. Không tự mua kháng sinh sử dụng. Việc chủ động nhận biết dấu hiệu cảnh báo, xử trí kịp thời và thực hiện các biện pháp phòng ngừa sẽ góp phần hạn chế nguy cơ lây lan, bảo vệ sức khỏe cho học sinh và cộng đồng.
