Thời gian qua, công tác chăm sóc dinh dưỡng bà mẹ và trẻ em trên địa bàn xã vùng cao Pha Long đã được triển khai với những hoạt động thiết thực, góp phần cải thiện tình trạng dinh dưỡng, nâng cao sức khỏe phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ. Các chương trình bổ sung vi chất, truyền thông dinh dưỡng và theo dõi tăng trưởng trẻ em được duy trì thường xuyên, từng bước nâng cao nhận thức của người dân và cải thiện thể lực cho thế hệ tương lai.
Theo thống kê của đơn vị chức năng, từ đầu năm đến nay, toàn xã đã thực hiện bổ sung đa vi chất và viên sắt/axit folic cho 145/173 phụ nữ mang thai. Cùng với đó, 379 trẻ em từ 6 đến 59 tháng tuổi bị suy dinh dưỡng thấp còi được bổ sung vi chất dinh dưỡng; 1.323 trẻ trong độ tuổi được uống vitamin A định kỳ. Đây là những hoạt động quan trọng giúp tăng cường sức đề kháng, phòng ngừa thiếu vi chất dinh dưỡng và hỗ trợ phát triển toàn diện ở trẻ nhỏ.
Ông Tung Sào Long - Phó Trạm trưởng Trạm Y tế xã Pha Long cho biết, địa phương hiện duy trì hiệu quả 12 mô hình chăm sóc dinh dưỡng trong 1.000 ngày đầu đời tại các thôn, bản. Các mô hình đã góp phần nâng cao kiến thức cho bà mẹ về nuôi con bằng sữa mẹ, chế độ ăn bổ sung hợp lý và chăm sóc trẻ khoa học. Thông qua các buổi sinh hoạt nhóm và thực hành dinh dưỡng, nhiều phụ huynh đã thay đổi nhận thức và áp dụng hiệu quả vào thực tế chăm sóc trẻ em.
Từ đầu năm đến nay, Trung tâm Y tế khu vực Mường Khương đã hỗ trợ và triển khai đồng bộ các chương trình dinh dưỡng với nhiều hoạt động thiết thực nhằm cải thiện tình trạng sức khỏe trẻ em, đặc biệt tại các xã vùng cao và vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Chương trình huy động 8 cán bộ chuyên trách dinh dưỡng, 55 cán bộ tuyến xã, 116 cán bộ y tế thôn, bản và 105 cộng tác viên dinh dưỡng tham gia hỗ trợ người dân.
Toàn khu vực hiện có 612 phụ nữ mang thai được quản lý dinh dưỡng, trong đó hơn 85% được tư vấn chế độ ăn hợp lý và bổ sung vi chất đầy đủ. Hiện có 6.142 trẻ dưới 5 tuổi, trong đó 2.044 trẻ dưới 2 tuổi được cân đo, theo dõi định kỳ, đạt trên 92% kế hoạch. Đồng thời, 1.532 trẻ đã được bổ sung vitamin A và hơn 1.200 trẻ được theo dõi biểu đồ tăng trưởng hằng tháng.
Kết quả theo dõi cho thấy tình trạng suy dinh dưỡng ở trẻ em vẫn còn tồn tại nhưng đang được kiểm soát tích cực. Cụ thể, có 820 trẻ suy dinh dưỡng thể nhẹ cân (13,3%), 1.233 trẻ suy dinh dưỡng thể thấp còi (20,1%) và 312 trẻ suy dinh dưỡng thể gầy còm. Hầu hết các trường hợp đều được quản lý, theo dõi và tư vấn dinh dưỡng định kỳ, góp phần hạn chế nguy cơ suy dinh dưỡng nặng và các bệnh liên quan.
Việc triển khai đồng bộ các hoạt động đã góp phần nâng cao nhận thức của người dân về chăm sóc sức khỏe, phòng, chống suy dinh dưỡng trẻ em và cải thiện chất lượng cuộc sống tại địa phương.
Trao đổi về công tác phòng, chống thiếu vi chất dinh dưỡng, ông Lý Văn Xa - Phó Giám đốc Trung tâm Y tế khu vực Mường Khương cho biết, đây là nhiệm vụ cần được triển khai thường xuyên, liên tục và có sự phối hợp chặt chẽ giữa ngành y tế với người dân. Mỗi gia đình cần chủ động thực hiện chế độ dinh dưỡng hợp lý, khoa học; tuân thủ hướng dẫn của cán bộ y tế trong chăm sóc bà mẹ và trẻ em như: cho trẻ bú sớm trong vòng 1 giờ đầu sau sinh; nuôi con hoàn toàn bằng sữa mẹ trong 6 tháng đầu và tiếp tục đến 24 tháng tuổi hoặc lâu hơn kết hợp ăn bổ sung hợp lý. Trẻ từ 24 tháng tuổi cần được tẩy giun định kỳ 2 lần/năm; thực hiện vệ sinh cá nhân, vệ sinh ăn uống và môi trường để phòng, chống nhiễm giun sán. Phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ và phụ nữ mang thai cần uống đầy đủ viên sắt, axit folic hoặc viên đa vi chất theo hướng dẫn.
Ông Xa cũng nhấn mạnh thêm: “Người dân cần chủ động khám sức khỏe và tư vấn dinh dưỡng định kỳ để phát hiện sớm và phòng, chống thiếu vi chất dinh dưỡng. Việc bổ sung đầy đủ vi chất không chỉ giúp tăng cường sức đề kháng, phòng, chống bệnh tật mà còn góp phần nâng cao tầm vóc, thể lực và trí tuệ cho thế hệ tương lai. Trong thời gian tới, ngành y tế khu vực Mường Khương sẽ tiếp tục duy trì theo dõi tăng trưởng trẻ em, mở rộng truyền thông dinh dưỡng và tăng cường phối hợp với chính quyền địa phương nhằm giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng, nâng cao thể trạng trẻ em vùng cao”.
Trên phạm vi toàn tỉnh, công tác chăm sóc dinh dưỡng bà mẹ và trẻ em thời gian qua được triển khai đồng bộ theo Đề án tổng thể phát triển thể lực, tầm vóc người Việt Nam giai đoạn 2011 - 2030 và các chương trình mục tiêu quốc gia. Ngành y tế đã thực hiện bổ sung đa vi chất/sắt folic cho 89,9% phụ nữ mang thai; bổ sung vi chất dinh dưỡng cho 4.867 trẻ em suy dinh dưỡng thấp còi, đạt 91,7%; tổ chức chiến dịch vitamin A 2 đợt/năm cho trẻ từ 6 - 59 tháng tuổi, đạt 99,6%. Đồng thời, 1.170 trẻ suy dinh dưỡng cấp tính được phát hiện, quản lý và điều trị bằng sản phẩm dinh dưỡng chuyên biệt RUTF.
Song song với đó, 86 mô hình chăm sóc dinh dưỡng 1.000 ngày đầu đời được duy trì và phát triển tại các xã vùng III; hàng trăm buổi truyền thông, thực hành dinh dưỡng và sinh hoạt nhóm nuôi dưỡng trẻ nhỏ được tổ chức, góp phần nâng cao kiến thức và thay đổi hành vi chăm sóc trẻ trong cộng đồng.
Nhờ đó, công tác cải thiện dinh dưỡng cộng đồng đã đạt nhiều kết quả tích cực, suy dinh dưỡng thấp còi giảm từ 28,3% năm 2021 xuống còn 22,7% năm 2025; suy dinh dưỡng nhẹ cân giảm từ 15,8% xuống còn 12,8%.
Những kết quả đạt được cho thấy sự quan tâm chỉ đạo sát sao của các cấp chính quyền, ngành y tế cùng sự phối hợp tích cực của người dân trong công tác chăm sóc dinh dưỡng bà mẹ và trẻ em. Tuy nhiên, tình trạng suy dinh dưỡng và thiếu vi chất vẫn còn là thách thức tại một số khu vực trên địa bàn tỉnh, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ, bền vững và lâu dài hơn nữa.
Trong thời gian tới, sự phối hợp chặt chẽ, thường xuyên và có hiệu quả giữa các ngành, các tổ chức đoàn thể là yếu tố quan trọng giúp triển khai đồng bộ các hoạt động dinh dưỡng và thống nhất nhiệm vụ, trách nhiệm giữa các bên liên quan. Bên cạnh đó, hoạt động truyền thông cần tiếp tục được đẩy mạnh, đồng thời, nâng cao chất lượng dịch vụ y tế cơ sở và huy động hiệu quả các nguồn lực xã hội, nhằm hướng tới mục tiêu cải thiện thể trạng, nâng cao tầm vóc và chất lượng giống nòi trong tương lai.
