Theo dõi sát, không trì hoãn thăm khám khi có dấu hiệu nghi ngờ
Bác sĩ chuyên khoa 2 Trần Đắc Nguyên Anh, Trưởng khoa Khám bệnh theo yêu cầu, Sức khỏe trẻ em, Bệnh viện Nhi đồng 2 (TP.HCM), cho biết não mô cầu là bệnh do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra, có thể dẫn đến viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết và có khả năng để lại di chứng. Đây là bệnh nguy hiểm, có thể gây thành những ổ dịch nhỏ (trong lớp học, ký túc xá…) nhưng thường không tạo thành dịch trên diện rộng.
Theo bác sĩ chuyên Khoa 2 Nguyễn Hoàng Thạch, Phó trưởng Khoa Nhi và Hồi sức sơ sinh, Bệnh viện đa khoa An Sinh (TP.HCM), bệnh não mô cầu rất nguy hiểm, có thể diễn tiến nhanh nên phụ huynh không nên chần chừ khi trẻ có dấu hiệu nghi ngờ.
Cần đánh giá trẻ có tiếp xúc gần với ca bệnh đã được xác định hay không, đồng thời lưu ý các biểu hiện như sốt cao, li bì, thóp phồng ở trẻ nhỏ, cứng cổ, đau đầu, nôn ói hoặc xuất hiện ban đỏ tím trên da.
Nếu trẻ chỉ sốt, không có yếu tố tiếp xúc gần và chưa xuất hiện dấu hiệu bất thường khác, phụ huynh có thể hạ sốt bằng paracetamol theo liều khuyến cáo 15 mg/kg/lần, đồng thời theo dõi sát diễn biến. Sốt có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau, vì vậy cần căn cứ vào tình trạng cụ thể của trẻ để quyết định việc thăm khám.
Trường hợp trẻ sốt kèm yếu tố tiếp xúc gần với ca bệnh hoặc xuất hiện thêm dấu hiệu nghi ngờ, phụ huynh cần nhanh chóng đưa trẻ đến cơ sở y tế gần nhất, không trì hoãn việc thăm khám.
Viêm màng não do não mô cầu nhóm B nguy hiểm ra sao?
Theo bác sĩ Đinh Việt Anh, Trưởng Trung tâm Tiêm chủng FPT Long Châu, viêm não mô cầu nhóm B (MenB) là bệnh truyền nhiễm cấp tính xảy ra khi vi khuẩn Neisseria meningitidis nhóm B vượt qua hàng rào máu não, xâm nhập hệ thần kinh trung ương và gây viêm màng não, tức viêm mô xung quanh não và tủy sống. Bệnh có thể gây tử vong trong vòng 24 giờ, tỷ lệ tử vong lên đến 50% nếu không điều trị kịp thời, và vẫn có khoảng 5 - 10% ca tử vong dù được điều trị sớm.
Bác sĩ cho biết, tại Việt Nam, nhóm B là tác nhân gây bệnh phổ biến nhất trong 15 năm qua; hệ thống giám sát trọng điểm do Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương điều hành, thu thập số liệu từ các bệnh viện nhi ở TP.HCM và Hà Nội từ năm 2012, cho thấy hầu hết ca xâm lấn là do nhóm B.
Phòng bệnh thế nào?
Theo bác sĩ chuyên khoa 1 Lê Thị Giao Thi, Hệ thống Nhà thuốc và Tiêm chủng Long Châu, để phòng bệnh do não mô cầu, bên cạnh vệ sinh cá nhân và giữ môi trường sống thông thoáng, cần hạn chế tiếp xúc gần với người mắc hoặc nghi mắc bệnh não mô cầu; không dùng chung các vật dụng cá nhân như ly uống nước, bàn chải đánh răng.
Đồng thời, nên duy trì chế độ dinh dưỡng đầy đủ, nghỉ ngơi hợp lý và theo dõi sức khỏe, đặc biệt khi trong gia đình, trường học hoặc nơi sinh hoạt tập thể có người mắc bệnh.
Đáng lưu ý, những ai tiếp xúc gần với bệnh nhân não mô cầu cần sớm liên hệ cơ sở y tế để được đánh giá và chỉ định sử dụng kháng sinh dự phòng khi cần thiết, ngay cả khi đã tiêm vắc xin.
Đặc biệt, tiêm vắc xin là một trong những biện pháp chủ động và hiệu quả nhất để phòng bệnh do não mô cầu. Hiện nay, tại Việt Nam đã có các loại vắc xin giúp phòng ngừa những nhóm huyết thanh não mô cầu như A, B, C, W và Y. Người dân nên tham khảo ý kiến bác sĩ tại các cơ sở tiêm chủng đủ điều kiện để lựa chọn vắc xin phù hợp với độ tuổi, tình trạng sức khỏe và tiền sử tiêm chủng.
Những ai có nguy cơ cao?
Theo bác sĩ chuyên khoa 1 Lê Thị Giao Thi, bệnh do não mô cầu có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, nhưng trẻ em dưới 5 tuổi, đặc biệt trẻ dưới 1 tuổi, là nhóm cần được quan tâm do hệ miễn dịch còn đang phát triển.
Thanh thiếu niên và người trẻ tuổi cũng có nguy cơ đáng lưu ý, nhất là khi thường xuyên tiếp xúc gần, sinh hoạt tập thể tại trường học, ký túc xá..., tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn lây truyền.
Ngoài ra, người cao tuổi, người có hệ miễn dịch suy yếu, đặc biệt là người không có lách hoặc suy giảm chức năng lách, thiếu hụt bổ thể hay nhiễm HIV, cũng cần được chú ý. Những người sống cùng nhà hoặc tiếp xúc gần với người mắc bệnh có nguy cơ lây nhiễm cao hơn.
Hiện, Sở Y tế TP.HCM chỉ đạo Trung tâm kiểm soát bệnh tật TP.HCM (HCDC) giám sát tình hình hằng ngày và sẽ tiếp tục thông tin kịp thời, chính xác. Phụ huynh và người dân cần bình tĩnh theo dõi hướng dẫn chính thức, không lan truyền thông tin chưa được kiểm chứng.
