Theo Bộ Y tế, từ đầu năm 2026 đến nay, hệ thống giám sát đã ghi nhận các ca viêm màng não do não mô cầu tại 5 địa phương gồm Hà Nội, TP.HCM, An Giang, Hà Tĩnh và Lào Cai.
Đây là bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra, lây qua đường hô hấp khi tiếp xúc trực tiếp với giọt bắn từ người nhiễm. Bệnh thường khởi phát đột ngột với các triệu chứng như sốt cao, đau đầu dữ dội, buồn nôn, nôn, cứng cổ, có thể kèm ban xuất huyết hình sao.
Ở nhiều trường hợp, bệnh nhân nhanh chóng rơi vào tình trạng lơ mơ, hôn mê, thậm chí sốc nhiễm khuẩn với các mảng xuất huyết lan rộng.
Nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng phác đồ, tỷ lệ khỏi bệnh có thể đạt 85 - 95%.
Bệnh nhân não mô cầu điều trị tại Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương
Cơ quan y tế lưu ý, bệnh chủ yếu lây qua tiếp xúc gần qua đường hô hấp; khả năng lây qua đồ vật là rất hiếm. Vì vậy, việc phát hiện sớm, cách ly và kiểm soát lây nhiễm có ý nghĩa quyết định để hạn chế biến chứng và tử vong.
5 cách phòng bệnh từ những thói quen đơn giản
Trước nguy cơ bệnh lây lan nhanh, Bộ Y tế khuyến cáo người dân thực hiện nghiêm các biện pháp phòng ngừa:
Tiêm vaccine đầy đủ: Tiêm vaccine là biện pháp hiệu quả nhất để phòng bệnh. Các nhóm nên tiêm gồm trẻ nhỏ, thanh thiếu niên, người sống trong môi trường tập thể (ký túc xá, doanh trại), người suy giảm miễn dịch hoặc chưa từng tiêm trước đó.
Giữ vệ sinh cá nhân: Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, đeo khẩu trang khi đến nơi đông người hoặc khi tiếp xúc với người nghi nhiễm bệnh. Che miệng khi ho, hắt hơi để hạn chế phát tán vi khuẩn.
Hạn chế tiếp xúc gần: Tránh tiếp xúc trực tiếp với người bệnh hoặc nghi ngờ mắc bệnh. Không dùng chung các vật dụng cá nhân như cốc uống nước, bát đũa, bàn chải đánh răng.
Đảm bảo môi trường sống thông thoáng: Thường xuyên vệ sinh, khử khuẩn các bề mặt tiếp xúc như tay nắm cửa, bàn ghế; giữ không gian sống sạch sẽ, thông gió tốt.
Theo dõi và đi khám sớm khi có dấu hiệu nghi ngờ: Khi xuất hiện các triệu chứng như sốt cao đột ngột, đau đầu dữ dội, cứng cổ, buồn nôn hoặc phát ban, cần đến cơ sở y tế ngay để được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Trong một số trường hợp, người tiếp xúc gần có thể được chỉ định dùng kháng sinh dự phòng.
Cục Phòng bệnh yêu cầu các địa phương tăng cường truyền thông, giám sát phát hiện sớm ca bệnh, tổ chức thu dung, điều trị kịp thời và kiểm soát chặt chẽ nguy cơ lây nhiễm trong cộng đồng.
Các chuyên gia nhấn mạnh, với viêm màng não mô cầu, việc chủ động phòng ngừa và nhận biết sớm triệu chứng có thể tạo ra khác biệt lớn trong bảo vệ tính mạng người bệnh.
