Theo thống kê, toàn tỉnh hiện có hơn 122.000 con chó, mèo, chủ yếu được nuôi ở khu vực nông thôn. Năm 2025, toàn tỉnh ghi nhận 17 con chó mắc bệnh dại; từ đầu năm đến nay có 4 con chó mắc bệnh dại và 2 người tử vong do bị chó cắn.
Tiêm phòng đầy đủ cho chó, mèo là một trong những giải pháp then chốt để giảm nguy cơ lây truyền bệnh dại sang người. Muốn tiêm đúng đối tượng, đủ số lượng, trước hết phải xác định chính xác hộ nuôi, số vật nuôi và tình trạng tiêm phòng. Vì thế, công tác phòng, chống bệnh dại bắt đầu từ việc rà soát đàn chó, mèo tại từng khu dân cư, từng hộ gia đình.
Phường Cam Đường hiện có 3.325 con chó, mèo. Trong đợt tiêm phòng thứ nhất năm 2026, địa phương đã tiêm vắc-xin dại cho 3.264 con, đạt 98% tổng đàn. Theo báo cáo của Trung tâm Dịch vụ tổng hợp phường Cam Đường, địa phương được cấp 3.100 liều vắc-xin theo kế hoạch và bổ sung thêm 450 liều, nâng tổng số lên 3.550 liều, đảm bảo số lượng tiêm phòng cho đàn chó mèo trên địa bàn.
Trong đợt tiêm phòng thứ hai năm 2026 (diễn ra từ 01/10 đến hết năm 2026), phường dự kiến tiêm bổ sung khoảng 700 con chó, mèo; chủ yếu là số mới phát sinh do chó, mèo mới mua, mới nuôi, chó mèo con đến độ tuổi tiêm phòng, các trường hợp chưa được tiêm hoặc bỏ sót trong đợt tiêm trước. Qua đó tiếp tục duy trì tỷ lệ bao phủ vắc-xin cao, chủ động phòng, chống bệnh dại trên địa bàn.
Kết quả này cho thấy vai trò của việc thống kê tổng đàn, chủ động chuẩn bị vắc-xin và tổ chức tiêm phòng phù hợp với điều kiện thực tế.
Tuy nhiên, để duy trì độ bao phủ, phường Cam Đường tiếp tục rà soát những con chưa được tiêm, số vật nuôi mới phát sinh và các trường hợp đã đến thời điểm tiêm bổ sung.
Là hộ có vật nuôi là chó, mèo, ông Hà Ngọc Thịnh - phường Cam Đường cho biết, để phòng chống bệnh dại, bảo vệ sức khỏe cho bản thân và những người xung quanh, ngay khi phường có thông báo, gia đình đã chủ động đăng ký số lượng vật nuôi cần tiêm phòng.
Tại phường Lào Cai, trước mỗi đợt tiêm, Trung tâm Dịch vụ tổng hợp phường phối hợp với các tổ dân phố rà soát, lập danh sách hộ nuôi và tổng đàn chó, mèo.
Lịch tiêm cũng được địa phương thông báo đến từng khu dân cư; vắc-xin được tiếp nhận, bảo quản đúng quy định; các điểm tiêm được bố trí thuận tiện để người dân đưa vật nuôi đến.
Cùng với đó, địa phương còn vận động người dân vệ sinh chuồng trại, thu gom chất thải, quản lý vật nuôi và khai báo khi phát hiện chó, mèo có dấu hiệu bất thường. Đây là những giải pháp hỗ trợ công tác phòng, chống dịch bệnh, đồng thời nâng cao trách nhiệm của người nuôi đối với cộng đồng.
Ở vùng cao, địa bàn rộng, giao thông chia cắt và dân cư phân tán khiến việc tiêm phòng cho đàn vật nuôi gặp nhiều trở ngại.
Xã Mù Cang Chải có 14 thôn; tình trạng chó thả rông, mua bán và vận chuyển chó, mèo không rõ nguồn gốc vẫn tiềm ẩn nguy cơ phát sinh dịch bệnh. Bên cạnh đó, việc bắt giữ, cách ly, theo dõi động vật nghi mắc bệnh tại các thôn xa trung tâm gặp nhiều khó khăn.
Để khắc phục hạn chế trên, UBND xã đã ban hành các văn bản chỉ đạo phòng, chống bệnh dại năm 2026 và giai đoạn 2026 - 2030; đồng thời huy động các lực lượng cùng tham gia.
Các thôn trên địa bàn xã đều thành lập tổ lưu động tiêm phòng dại cho chó, mèo, tổ chức đưa hoạt động tiêm đến gần hơn với từng hộ gia đình.
Để nâng cao nhận thức cho người dân, công tác tuyên truyền được triển khai trên hệ thống loa truyền thanh, trang thông tin điện tử và thông qua các buổi tuyên truyền trực tiếp tại cơ sở.
Trong năm 2026, xã tổ chức 365 lượt tuyên truyền trực tiếp và 22 buổi truyền thông nhóm nhỏ tại các thôn, bản. Qua đó, người dân hiểu rõ về mức độ nguy hiểm của bệnh dại, từ đó chủ động quản lý và tiêm phòng cho vật nuôi. Địa phương cũng tăng cường phát hiện, xử lý các trường hợp vật nuôi nghi mắc bệnh; vận động người dân ký cam kết nuôi nhốt, xích giữ, hạn chế chó thả rông và không để chó ra nơi công cộng khi chưa được quản lý theo quy định. Với những người có nguy cơ phơi nhiễm, xã chú trọng hướng dẫn đến cơ sở y tế để được tư vấn, tiêm phòng kịp thời.
Theo Kế hoạch số 257/KH-UBND ngày 27/5/2026 của UBND tỉnh Lào Cai về phòng, chống bệnh dại giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh đặt mục tiêu quản lý được 80 - 90% số hộ nuôi chó, mèo và tổng đàn chó, mèo; tỷ lệ tiêm vắc-xin dại đạt 85% tổng đàn, giám sát 100% chó, mèo mắc hoặc nghi mắc bệnh. Đến năm 2030, tỉnh phấn đấu không còn người tử vong do bệnh dại.
Để đạt mục tiêu, tỉnh giao Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với UBND các xã, phường rà soát tổng đàn, xác định nhu cầu vắc-xin, tổ chức tiêm phòng tại tất cả thôn, bản, tổ dân phố và tiêm bổ sung hằng tháng cho vật nuôi thuộc diện tiêm.
Các địa phương có trách nhiệm lập danh sách hộ nuôi, tuyên truyền vận động người dân chấp hành tiêm phòng, quản lý chó, mèo; tổ chức lực lượng xử lý chó thả rông và các trường hợp vi phạm.
Cùng với đó, ngành y tế bảo đảm khả năng tiếp cận vắc-xin, huyết thanh kháng dại cho người bị phơi nhiễm; các cơ quan liên quan phối hợp giám sát, chia sẻ thông tin và xử lý kịp thời các nguy cơ phát sinh dịch bệnh.
Bệnh dại là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm do vi-rút dại gây ra, có thể lây từ động vật sang người qua vết cắn, vết cào hoặc nước bọt tiếp xúc với vết thương hở, niêm mạc. Khi bệnh khởi phát, nguy cơ tử vong rất cao. Tuy nhiên, bệnh có thể phòng ngừa bằng cách tiêm vắc-xin đúng hướng dẫn.
Để phòng bệnh, người dân cần thực hiện những biện pháp sau:
- Tiêm phòng cho vật nuôi: Tiêm vắc-xin dại đầy đủ, nhắc lại theo khuyến cáo của ngành thú y; chủ động khai báo số lượng chó, mèo nuôi.
- Quản lý chó, mèo: Không thả rông; nuôi nhốt trong khuôn viên gia đình. Khi đưa chó ra nơi công cộng, cần xích giữ, đeo rọ mõm và có người dắt.
- Xử lý ngay khi bị chó, mèo cắn, cào hoặc liếm vào vết thương hở: Rửa kỹ vết thương dưới vòi nước chảy với xà phòng liên tục trong 15 phút; sau đó sát khuẩn bằng cồn 70% hoặc thuốc sát khuẩn phù hợp.
- Đến cơ sở y tế ngay để được đánh giá nguy cơ, tư vấn và tiêm vắc-xin, huyết thanh kháng dại theo chỉ định. Không tự điều trị, không đắp thuốc nam và không chờ theo dõi con vật mới đi tiêm.
- Báo cho chính quyền hoặc cơ quan thú y khi phát hiện chó, mèo có biểu hiện bất thường hoặc nghi mắc bệnh dại.
