Theo quy định mới, người dân tộc thiểu số sinh sống tại các xã, thôn đã ra khỏi diện vùng khó khăn sẽ phải tự chi trả chi phí tham gia bảo hiểm y tế (BHYT). Tại xã Xuân Ái, sau khi địa phương có những bước tiến trong xây dựng nông thôn mới, hàng nghìn nhân khẩu sẽ bị ảnh hưởng bởi quy định của Nghị định 75.
Nhẩm tính số tiền phải bỏ ra trong thời gian tới, bà Hoàng Thị Huê (thôn Đại Phác, xã Xuân Ái) lo lắng: Gia đình tôi có 6 nhân khẩu. Dù biết thẻ BHYT rất quan trọng, nhưng nếu cắt toàn bộ hỗ trợ thì số tiền phải đóng cùng lúc sẽ là gánh nặng đối với thu nhập hiện tại của gia đình.
Thôn Đại Phác hiện có 818 nhân khẩu, trong đó, đồng bào dân tộc thiểu số chiếm tới 64%. Bà Hoàng Thị Mai - Bí thư Chi bộ thôn Đại Phác chia sẻ: Chi ủy đang giao nhiệm vụ cho từng đảng viên phụ trách các nhóm hộ, lồng ghép trong cuộc họp thôn để phân tích cho người dân hiểu quy định của chính sách, từ đó chủ động trích thu nhập mua thẻ khi không còn được Nhà nước hỗ trợ.
Tuy nhiên, việc vận động người dân tự bỏ kinh phí mua BHYT không đơn giản. Bà Nguyễn Thị Xuân - Trưởng thôn Trung Tâm thừa nhận: Với những hộ đông nhân khẩu, việc tự bỏ ra khoản tiền hơn 1,3 triệu đồng cho mỗi nhân khẩu để mua BHYT thực sự là nguồn chi phí lớn đối với người dân lúc này.
Nhìn từ góc độ quản lý Nhà nước tại cơ sở, sự thay đổi chính sách tác động trực tiếp đến tỷ lệ bao phủ bảo hiểm. Toàn xã dự kiến có gần 6.000 người không còn được hỗ trợ thẻ BHYT. Trong đó, hai thôn Thắp Con và Thắp Cái vừa thoát khỏi vùng đặc biệt khó khăn có khoảng 1.300 trường hợp.
Chúng tôi kiến nghị cấp trên xem xét kéo dài thời gian hỗ trợ thêm 36 tháng theo Nghị định 188 của Chính phủ về quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Bảo hiểm y tế hoặc hỗ trợ 50% chi phí để giảm bớt gánh nặng kinh tế cho người dân.
Số liệu thống kê toàn tỉnh cho thấy, biến động chính sách sẽ khiến tỷ lệ bao phủ BHYT (hiện đạt 92,46%) đứng trước nguy cơ giảm khoảng 2,3%. Đáng chú ý, có tới 11 xã bị ảnh hưởng từ 1.000 người trở lên. Cá biệt, một số địa phương ghi nhận số lượng sụt giảm rất lớn như Lục Yên (hơn 6.000 người), Quy Mông (hơn 5.000 người), Trung Tâm (hơn 4.000 người)... Điều này gây khó khăn trong thực hiện mục tiêu duy trì tỷ lệ bao phủ 97% BHYT trong năm 2026 theo Quyết định1468/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.
Để chặn sự sụt giảm, chính quyền các cấp buộc phải có các giải pháp giữ độ bao phủ BHYT. Ông Hoàng Xuân Hùng - Phó Chủ tịch UBND xã Xuân Ái cho biết: Xã đã chỉ đạo các lực lượng phối hợp với cơ quan bảo hiểm xã hội xuống tận địa bàn theo phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà”. Nội dung tuyên truyền ngắn gọn, dễ hiểu để người dân nhận thức đúng về quyền lợi khi tham gia BHYT.
Trước thực trạng đó, Bảo hiểm xã hội tỉnh xác định việc phối hợp với chính quyền địa phương là then chốt. Đồng thời, cơ quan chuyên môn liên tục đối soát dữ liệu dân cư để khoanh vùng những nhóm không còn được ngân sách Trung ương hỗ trợ nhằm tuyên truyền, vận động người dân tiếp tục tham gia BHYT, không để đứt quãng thời gian.
Mấu chốt để giải bài toán hụt chuẩn y tế cơ sở hiện nay nằm ở việc linh hoạt sử dụng ngân sách địa phương. Bám sát chủ trương của Đảng và Nhà nước, HĐND tỉnh đã ban hành Nghị quyết 23/2025/NQ-HĐND chi ngân sách tỉnh hỗ trợ 30% mức đóng cho hộ cận nghèo, 50% cho người cao tuổi (từ 60 đến dưới 75 tuổi) và 100% cho người dân tộc thiểu số có khó khăn đặc thù.
Không dừng ở đó, liên ngành y tế, tài chính và bảo hiểm xã hội đang tiếp tục trình UBND tỉnh đề xuất HĐND tỉnh ban hành nghị quyết mới. Mục tiêu trọng tâm là kế thừa các chính sách hiện hành, đồng thời nâng mức hỗ trợ cho nhóm người cao tuổi từ 50% lên 100%. Dự kiến, sẽ có khoảng 26.000 người (trong đó có 17.000 người cao tuổi) được ngân sách tỉnh trực tiếp cấp thẻ BHYT.
Sự chủ động đảm bảo an sinh từ nguồn lực địa phương, kết hợp với các giải pháp xã hội hóa chính là bước đi căn cơ để Lào Cai giữ vững tỷ lệ bao phủ BHYT, đồng thời bảo vệ thành quả xây dựng nông thôn mới trước sự thay đổi của chính sách.
![[Ảnh] Những phụ nữ thức cùng đêm trắng](https://cdn.baolaocai.vn/images/eAwnS37n9UDm0ms5BF4ofc1QkjS4I3mczqP49V5z-bp8KCEqkqfbfEpiFz4ZQzjeEYOtwGfDztsVUm4-l0OG4A/img-4811.jpg.avif)
