Mở rộng độ bao phủ và nâng mức hỗ trợ tài chính cho người học
Chính sách BHYT HSSV được triển khai thí điểm từ năm học 1994-1995. Độ bao phủ BHYT HSSV liên tục được mở rộng. Theo Bảo hiểm xã hội (BHXH) Việt Nam, trước thềm năm học 2026-2027, tỷ lệ HSSV tham gia BHYT đã đạt 99,39%, tạo nền tảng quan trọng để tiến tới mục tiêu 100% HSSV tham gia BHYT. Đáng chú ý, mức hỗ trợ đóng BHYT từ ngân sách nhà nước đối với HSSV đã được nâng từ tối thiểu 30% lên tối thiểu 50% mức đóng BHYT. Chính sách này trực tiếp giảm phần kinh phí HSSV và gia đình phải đóng, qua đó tạo thêm điều kiện để duy trì tham gia BHYT liên tục.
Giá trị của BHYT HSSV không chỉ nằm ở tỷ lệ bao phủ. Điều cốt lõi là quyền lợi được bảo đảm trong thực tế, từ chăm sóc sức khỏe ban đầu tại trường học đến khám, chữa bệnh khi phát sinh rủi ro. Nhiều HSSV mắc bệnh nan y, bệnh mạn tính như suy thận, ung thư, tim mạch đã được Quỹ BHYT chi trả từ hàng trăm triệu đến hàng tỷ đồng. Qua cơ chế chia sẻ rủi ro, BHYT giúp gia đình giảm áp lực tài chính và bảo đảm cơ hội tiếp tục điều trị khi người học không may mắc bệnh nặng. Trung bình mỗi năm, Quỹ BHYT chuyển kinh phí hàng nghìn tỷ đồng cho các cơ sở giáo dục để thực hiện chăm sóc sức khỏe ban đầu cho HSSV, góp phần sơ cứu, xử trí kịp thời khi các em bị tai nạn, ốm đau trong thời gian học tập.
Nhân viên Bảo hiểm xã hội Việt Nam chia sẻ thông tin về bảo hiểm y tế cho học sinh.
Khi phải khám, chữa bệnh tại cơ sở y tế, HSSV được Quỹ BHYT chi trả trong phạm vi quyền lợi và mức hưởng theo quy định. Chỉ riêng 6 tháng đầu năm 2026, có hơn 3,5 triệu lượt học sinh khám, chữa bệnh BHYT, với số tiền đề nghị Quỹ BHYT chi trả là 1.807,2 tỷ đồng. Đối với sinh viên, có hơn 565.000 lượt khám, chữa bệnh BHYT. Những con số này cho thấy tấm thẻ BHYT là điểm tựa tài chính thiết thực đối với nhiều gia đình.
Giải pháp đồng bộ cho mục tiêu bao phủ 100% HSSV
Tuy nhiên, theo ông Phan Văn Mến, Trưởng ban Quản lý thu và Phát triển người tham gia (BHXH Việt Nam), mặc dù tỷ lệ HSSV tham gia BHYT đã ở mức rất cao nhưng vẫn còn một bộ phận HSSV chưa tham gia hoặc chưa duy trì tham gia liên tục. Nguyên nhân chủ yếu liên quan đến nhận thức, tính chủ động của một bộ phận HSSV, phụ huynh và công tác phối hợp tổ chức thực hiện tại một số cơ sở giáo dục. Những vấn đề này cần tiếp tục được tháo gỡ để tiến tới mục tiêu bao phủ 100% HSSV bởi dù xuất phát từ nguyên nhân nào cũng đều tác động trực tiếp đến việc hoàn thành mục tiêu bao phủ 100% HSSV.
Về phương diện quản lý, ông Nguyễn Đức Hòa, Phó giám đốc BHXH Việt Nam nhấn mạnh, để tiến tới mục tiêu 100% HSSV tham gia BHYT, cần tiếp tục phát huy sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, các ngành; trong đó, sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan BHXH, ngành giáo dục và đào tạo, nhà trường, gia đình, HSSV và các cơ sở khám, chữa bệnh có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Trên cơ sở đó, BHXH Việt Nam tiếp tục phối hợp với ngành giáo dục và đào tạo tham mưu cấp ủy, chính quyền địa phương tăng cường chỉ đạo thực hiện BHYT HSSV ngay từ đầu năm học; xác định mục tiêu, chỉ tiêu phù hợp đối với từng cơ sở giáo dục và phân công rõ trách nhiệm của các ngành, đơn vị trong tổ chức thực hiện. Cùng với việc giao chỉ tiêu, cần quan tâm đúng mức đến những trường hợp còn khó khăn về kinh tế. Các địa phương được đề nghị nghiên cứu, đề xuất chính sách hỗ trợ thêm mức đóng BHYT từ ngân sách địa phương; đồng thời rà soát HSSV có hoàn cảnh khó khăn để huy động nguồn lực xã hội, các tổ chức, cá nhân hỗ trợ thẻ BHYT. Mục tiêu là không để hoàn cảnh kinh tế trở thành rào cản khiến HSSV không có thẻ hoặc bị gián đoạn quyền lợi BHYT.
Một giải pháp quan trọng khác là tiếp tục đổi mới công tác truyền thông. Thay vì chỉ tuyên truyền về nghĩa vụ tham gia, cần làm rõ những vấn đề mà phụ huynh và HSSV quan tâm nhất: Mức đóng thực tế sau khi được Nhà nước hỗ trợ; quyền lợi khi khám, chữa bệnh; khả năng chia sẻ chi phí của Quỹ BHYT khi không may mắc bệnh nặng.
Cùng với việc giao chỉ tiêu, cần quan tâm đúng mức đến những trường hợp còn khó khăn về kinh tế. Các địa phương được đề nghị nghiên cứu, đề xuất chính sách hỗ trợ thêm mức đóng BHYT từ ngân sách địa phương; đồng thời rà soát HSSV có hoàn cảnh khó khăn để huy động nguồn lực xã hội, các tổ chức, cá nhân hỗ trợ thẻ BHYT. Mục tiêu là không để hoàn cảnh kinh tế trở thành rào cản khiến HSSV không có thẻ hoặc bị gián đoạn quyền lợi BHYT.
Những trường hợp HSSV được Quỹ BHYT chi trả chi phí điều trị từ hàng trăm triệu đồng đến hơn 1 tỷ đồng là những minh chứng cụ thể cho giá trị của chính sách. Qua đó, phụ huynh và HSSV có thể thấy rõ hơn rằng tham gia BHYT không chỉ là thực hiện một nghĩa vụ theo quy định, mà còn là chủ động tạo dựng một cơ chế bảo vệ trước những rủi ro sức khỏe khó lường.
BHYT HSSV không đơn thuần là một công cụ tài chính hỗ trợ chi phí y tế, mà đã trở thành trụ cột an sinh mang tính nhân văn sâu sắc, bảo vệ thế hệ trẻ trước những rủi ro sức khỏe không lường trước. Bảo đảm tấm thẻ BHYT đồng hành với mỗi HSSV trên con đường học tập chính là sự đầu tư bền vững cho tương lai của đất nước.
