Kết nối chuyên môn, nâng cao năng lực tuyến cơ sở
Hiện nay, ngành y tế Lào Cai đang triển khai dự án “Tăng cường hệ thống phát triển năng lực cho nhân viên y tế thông qua khám, chữa bệnh từ xa” do Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA) tài trợ. Theo mô hình kết nối nhiều tầng, Bệnh viện Đa khoa số 1 tỉnh giữ vai trò hạt nhân, hỗ trợ chuyên môn cho các cơ sở y tế tuyến dưới.
Tham gia dự án có Trung tâm Y tế khu vực Yên Bình, Trung tâm Y tế khu vực Lục Yên cùng một số phòng khám đa khoa khu vực, trạm y tế và điểm trạm thuộc địa bàn thí điểm. Các đơn vị đã được tiếp nhận trang thiết bị phục vụ triển khai khám, chữa bệnh từ xa.
Từ tháng 8/2026, JICA phối hợp bàn giao, lắp đặt, cấu hình thiết bị và tổ chức tập huấn về sử dụng thiết bị, phần mềm, quy trình chuyên môn.
Trong tháng 9 và đầu tháng 10/2026, nội dung đào tạo tiếp tục được mở rộng, tập trung vào kỹ năng công nghệ thông tin, sử dụng phần mềm D4E - “Bác sĩ cho mọi nhà”, thực hành kết nối giữa các điểm cầu và hỗ trợ khám, chữa bệnh từ xa theo quy trình.
Theo ông Nguyễn Song Hào - Phó Giám đốc Sở Y tế tỉnh, hiệu quả bước đầu của dự án không chỉ thể hiện ở số lượng thiết bị được lắp đặt mà quan trọng hơn là cán bộ y tế đã từng bước thực hành quy trình hỗ trợ chuyên môn trong thực tế.
Mỗi phiên kết nối không chỉ giải quyết nhu cầu tư vấn của từng người bệnh mà còn là cơ hội đào tạo tại chỗ. Kiến thức, kinh nghiệm được tích lũy ngay trong quá trình thực hành, góp phần nâng cao năng lực chuyên môn cho nhân viên y tế cơ sở.
Mở rộng mạng lưới, tăng khả năng tiếp cận dịch vụ
Cùng với dự án do JICA tài trợ, Lào Cai đang mở rộng triển khai nền tảng “Bác sĩ cho mọi nhà” thông qua các chương trình khám, chữa bệnh từ xa khác.
Sở Y tế đã ban hành Kế hoạch số 267/KH-SYT ngày 13/8/2026 về triển khai dự án “Ứng dụng y tế từ xa nhằm tăng cường tiếp cận dịch vụ y tế cho các nhóm yếu thế tại Việt Nam” do Hàn Quốc viện trợ không hoàn lại trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2026 - 2027. Đồng thời, kiện toàn Ban quản lý dự án, đội ngũ TOT cấp tỉnh và phối hợp với Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) tổ chức tập huấn cho các cơ sở tham gia.
Tính đến ngày 8/10/2026, toàn tỉnh có 85/99 xã tham gia triển khai khám, chữa bệnh từ xa, trong đó 45 xã thuộc phạm vi thụ hưởng dự án và 40 xã ngoài phạm vi dự án chủ động tham gia. Toàn tỉnh đã tạo lập 73.897 tài khoản người dân; có 3.078 người sử dụng ứng dụng, 2.126 người đặt lịch và 1.572 người đã được khám sau đặt hẹn.
Có thể thấy, mạng lưới khám, chữa bệnh từ xa đang từng bước được mở rộng, đồng thời đã phát sinh hoạt động khám, chữa bệnh thực tế ở nhiều địa phương. Tại Bắc Hà, có 1.118 người sử dụng ứng dụng, 897 lượt đặt lịch và 487 người đã được khám.
Tại Hợp Thành, các con số tương ứng là 407 người sử dụng, 395 người đặt lịch và 368 người được khám. Tại Gia Phú, có 405 người sử dụng ứng dụng, 390 người đặt lịch và 386 người được khám.
Một số địa phương như Bản Liền, Cốc Lầu, Xuân Quang, Dương Quỳ cũng đã hình thành quy trình từ sử dụng ứng dụng, đặt lịch đến khám tương đối rõ nét. Tuy nhiên, khoảng cách giữa số lượng tài khoản được tạo lập và số người thực sự sử dụng dịch vụ cho thấy việc mở rộng mạng lưới mới là bước đầu.
Để khám, chữa bệnh từ xa phát huy hiệu quả, cần tiếp tục hướng dẫn người dân tiếp cận nền tảng, nâng cao tỷ lệ sử dụng thực tế và duy trì hoạt động hỗ trợ chuyên môn thường xuyên tại các cơ sở y tế.
Dù vậy, khám, chữa bệnh từ xa không thay thế hoàn toàn việc khám trực tiếp mà là phương thức hỗ trợ, bổ trợ cho hoạt động khám, chữa bệnh truyền thống. Việc triển khai phải tuân thủ quy trình chuyên môn và phù hợp với tình trạng người bệnh.
Lấy hiệu quả chăm sóc người bệnh làm thước đo
Để khám, chữa bệnh từ xa đi vào chiều sâu, ngành Y tế Lào Cai xác định nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới không chỉ là mở rộng số lượng tài khoản hay điểm kết nối mà còn phải hình thành hoạt động chuyên môn thường xuyên, có quy trình rõ ràng và mang lại lợi ích thiết thực cho cả người bệnh lẫn nhân viên y tế.
Theo ông Nguyễn Song Hào - Phó Giám đốc Sở Y tế, ngành y tế sẽ tiếp tục phối hợp với Bộ Y tế, JICA, UNDP và các đơn vị liên quan hoàn thiện, thực hành, đánh giá quy trình khám, chữa bệnh từ xa và hỗ trợ khám, chữa bệnh từ xa; tổng hợp những khó khăn về chuyên môn, công nghệ, hồ sơ, dữ liệu và thanh toán để kiến nghị hoàn thiện cơ chế.
Cùng với đó, ngành sẽ củng cố mạng lưới hỗ trợ chuyên môn theo mô hình bệnh viện - trung tâm y tế khu vực - trạm y tế, xác định rõ đầu mối bác sĩ, lĩnh vực hỗ trợ và thời gian kết nối.
Khám, chữa bệnh từ xa tại Lào Cai đang từng bước chuyển từ ứng dụng công nghệ sang phương thức hỗ trợ chuyên môn gắn với nhu cầu khám, chữa bệnh thực tế. Khi mạng lưới kết nối được vận hành thường xuyên, quy trình chuyên môn tiếp tục hoàn thiện và người dân được hỗ trợ sử dụng dịch vụ thuận lợi hơn, khoảng cách tiếp cận dịch vụ y tế giữa vùng thuận lợi với vùng cao, vùng sâu, vùng xa sẽ từng bước được thu hẹp.