Cung đường kết nối các di sản ruộng bậc thang không chỉ là một hệ thống giao thông, mà còn là không gian sinh sống, sản xuất và lưu giữ văn hóa của đồng bào các dân tộc qua nhiều thế hệ. Để phát huy giá trị vùng lõi di sản đòi hỏi tư duy quản trị vĩ mô, chuyển hóa cảnh quan thành chuỗi giá trị và gắn kết văn hóa với sinh kế bền vững. Trước áp lực về hạ tầng và tình trạng phát triển tự phát, các địa phương cần phối hợp tháo gỡ điểm nghẽn về quy hoạch, chuỗi cung ứng dịch vụ và cơ chế phân bổ nguồn lực, đồng thời bảo đảm người dân được tham gia và hưởng lợi từ du lịch.
Trải dài trên cung đường Tây Bắc là những không gian văn hóa, sinh thái đa dạng.
Ở độ cao hơn 1.300 m so với mực nước biển, Không gian văn hóa trà Suối Giàng có khí hậu mát mẻ quanh năm, với những cây chè Shan tuyết cổ thụ hàng trăm năm tuổi gắn bó với đời sống, văn hóa của đồng bào Mông.
Lòng chảo Mường Lò, Nghĩa Lộ mở ra một thung lũng rộng lớn, nơi cánh đồng lúa hòa quyện cùng bản làng, nhà sàn truyền thống và nghệ thuật Xòe Thái tạo nên không gian văn hóa gắn bó chặt chẽ giữa con người với đất đai qua nhiều thế hệ.
Tiếp nối hành trình khám phá, không gian mở rộng đến thung lũng Tú Lệ, nơi thiên nhiên ban tặng không khí trong lành quanh năm, ôm trọn điểm nhấn là đèo Khau Phạ hùng vĩ - một trong tứ đại đỉnh đèo của vùng cao - cùng hệ sinh thái thung lũng lúa nếp tan trù phú.
Bà Đinh Thu Hường - Phó Chủ tịch UBND xã Tú Lệ cho biết, sau đại dịch COVID-19, Đảng bộ và chính quyền xã xác định phát triển du lịch là mục tiêu trọng tâm; hướng tới cách làm bài bản, kết nối tour, tuyến trên cung đường di sản để thu hút du khách trong và ngoài nước.
Qua đèo Khau Phạ, tầm nhìn mở xuống thung lũng Cao Phạ và những triền ruộng bậc thang ở Mù Cang Chải, trong đó có La Pán Tẩn và đồi Mâm Xôi. Những thửa ruộng được tạo tác theo địa hình tự nhiên, phản ánh kinh nghiệm canh tác và khả năng thích nghi của đồng bào Mông.
Cung đường tiếp tục qua đèo Ô Quý Hồ cao 2.000 m, đến thung lũng Mường Hoa, nơi màu xanh của núi, màu vàng của lúa và những nếp nhà của đồng bào Mông, Dao, Tày, Giáy cùng hòa vào không gian mang đậm vẻ đẹp Tây Bắc.
Đặc biệt, những điểm đến như Bản Liền vẫn giữ trọn vẹn cảnh quan sinh thái với đồi chè Shan Tuyết và đời sống văn hóa của đồng bào Tày.
Du khách hào hứng trải nghiệm hoạt động lao động sản xuất của đồng bào dân tộc Thái tại xã Tú Lệ.
Đó không chỉ là những cảnh quan để ngắm nhìn mà là những di sản sống. Cây chè, thửa ruộng, điệu múa và nếp nhà sàn gắn với hoạt động sản xuất, sinh hoạt của người dân. Vì vậy, bảo tồn cảnh quan cũng là bảo vệ không gian sống của cộng đồng.
Tuy nhiên, phát triển du lịch tại các vùng lõi di sản đang bộc lộ những điểm nghẽn về hạ tầng và tình trạng tự phát. Dòng vốn đầu tư thời gian qua phân bổ chưa đồng đều, tập trung nhiều ở khu vực trung tâm và Khu du lịch Quốc gia Sa Pa; trong khi Y Tý, Bắc Hà, Mù Cang Chải, hồ Thác Bà và Nghĩa Lộ chưa được khai thác tương xứng. Khi lượng khách đổ về các vùng lõi di sản tăng mạnh, cơ sở vật chất ở một số nơi bộc lộ hạn chế.
Ông Giàng A Tạng - Phó Chủ tịch UBND xã Mù Cang Chải cho biết: "Toàn xã hiện có khoảng 120 cơ sở lưu trú với sức chứa tối đa thiết kế khoảng 6.000 - 7.000 khách, nhưng thực tế thường xuyên bị vượt công suất. Địa phương chỉ có một tuyến đường độc đạo, tiềm ẩn rủi ro khi giao thông bị gián đoạn; quỹ đất hẹp cũng gây khó khăn cho việc bố trí bãi đỗ xe".
Giao thông chính là mạch máu của cung đường di sản, nhưng hiện trạng tuyến đường nối các điểm đến đang tạo ra tâm lý e ngại cho các doanh nghiệp lữ hành.
Ông Nguyễn Thế Sinh - Tổng Giám đốc Act Travel cho biết, tuyến đường từ Yên Bái lên Mù Cang Chải có cảnh quan đẹp nhưng vẫn còn một số điểm tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn; cần bổ sung cảnh báo nguy hiểm để bảo đảm an toàn cho du khách.
Cùng chung quan điểm, bà Võ Thị Thủy Tiên - đại diện Công ty VIETRAVEL phản ánh, việc sửa chữa đường gây khó khăn cho di chuyển; một số đoạn còn sình lầy. Trên các cung đường đèo như Nghĩa Lộ, Mù Cang Chải, sạt lở thường xảy ra vào mùa mưa, nhưng nhiều khi doanh nghiệp lữ hành chỉ nhận được thông tin sau khi sự cố xảy ra. Bà đề nghị chính quyền lập các nhóm Zalo để cập nhật nhanh tình hình giao thông và sự cố cho doanh nghiệp.
Không chỉ đối mặt với vấn đề hạ tầng giao thông, áp lực du lịch cũng đặt ra yêu cầu quản lý đất đai và trật tự xây dựng. Ông Trần Xuân Trường - Phó Chủ tịch UBND xã Tả Van cho biết địa phương gặp khó khăn khi một số người dân tự ý xây dựng cơ sở lưu trú, homestay.
Theo ông Trần Sơn Bình - Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, ngành đã tham mưu tổ chức không gian du lịch theo mô hình “một trục, hai vùng”, đồng thời lập quy hoạch cụ thể cho từng vùng, từng khu. Ngành cũng rà soát thủ tục cho nhà đầu tư và quản lý điểm đến theo sức chứa nhằm bảo vệ cảnh quan, bản sắc văn hóa.
Việc quy hoạch cần gắn với đời sống bản địa, trong đó có kiểm soát sức chứa môi trường và sức chứa lưu trú tại từng tiểu vùng di sản, kiên quyết không đánh đổi cảnh quan sinh thái lấy tăng trưởng nóng bằng mọi giá.
Ông Phạm Tất Thành - Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch tỉnh, nhấn mạnh ruộng bậc thang là cảnh quan sống, gắn với sản xuất và đời sống của người dân. Phát triển du lịch cần bảo đảm không làm tổn hại cảnh quan, môi trường, không gian văn hóa và sinh kế truyền thống.
Quan điểm bảo tồn gắn với phát triển cũng được chính quyền cơ sở cụ thể hóa. Ông Giàng A Tạng cho biết, tại Mù Cang Chải, địa phương ưu tiên bảo vệ cảnh quan tự nhiên, không chạy theo đô thị hóa.
Còn tại Bản Liền, ông Lương Mạnh Hà - Chủ tịch UBND xã, cho biết các hoạt động du lịch được đưa vào hương ước, quy ước của thôn, bản nhằm tạo sự đồng thuận trong cộng đồng.
Đánh thức cung đường di sản không có nghĩa là bê tông hóa hay lấp đầy các thung lũng bằng những dự án thiếu gắn kết với địa phương. Cùng với đầu tư hạ tầng, quy hoạch cần bảo vệ vùng lõi và không gian sinh tồn của người dân, tạo nền tảng vững chắc để chuyển hóa văn hóa thành chuỗi giá trị kinh tế.
Lào Cai có nguồn tài nguyên thiên nhiên và văn hóa phong phú, nhưng sản phẩm du lịch tại một số vùng lõi còn thiếu tính đặc thù và giá trị gia tăng. Phần lớn du khách đến các vùng lõi di sản ngắm cảnh, chụp ảnh rồi rời đi, chưa có nhiều cơ hội trải nghiệm và lưu trú dài ngày.
Nâng cao sức cạnh tranh của cung đường di sản đòi hỏi chuyển từ phát triển dàn trải sang xây dựng những sản phẩm đặc trưng, khác biệt, gắn chặt với chuỗi giá trị kinh tế.
Ông Trần Sơn Bình - Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đánh giá: "Sản phẩm du lịch của tỉnh đa dạng nhưng chưa thật sự đặc sắc, thiếu những sản phẩm có khả năng tạo khác biệt và giữ chân du khách. Định hướng của Sở là chuyển từ phát triển dàn trải sang tập trung vào một số sản phẩm có bản sắc, có thể định giá và đưa ra thị trường".
Theo định hướng chiến lược, các sản phẩm được chia thành ba nhóm: đặc thù, chính và bổ trợ; trong đó sản phẩm đặc thù giữ vai trò tạo khác biệt. Tuyến du lịch cung đường di sản kết nối Mù Cang Chải, Sa Pa với di sản thế giới Nguyên Dương, Vân Nam (Trung Quốc) đang được hoàn thiện thông qua các chương trình thử nghiệm như “Hành trình mùa vàng Tây Bắc” và “Sống cùng di sản” dành cho nhóm nhỏ.
Cùng với đó, du lịch thể thao mạo hiểm như chinh phục núi cao, đua xe địa hình, dù lượn; các sản phẩm giải trí, nghỉ dưỡng cao cấp, golf và nghiên cứu băng tuyết nhân tạo cũng đang được định hình.
Để chuyển tài nguyên sẵn có thành sản phẩm du lịch hấp dẫn, cần thay đổi cách làm, từ khai thác cảnh quan đơn thuần sang phát triển trải nghiệm gắn với câu chuyện văn hóa.
Ông Trần Sơn Bình - Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh nhấn mạnh: “Chúng ta không thể tiếp tục bán những gói tham quan thuần túy, hời hợt. Giá trị gia tăng của cung đường di sản nằm ở chỗ du khách phải được chạm đến tầng sâu văn hóa bản địa, tự tay tham gia vào quy trình sản xuất nông nghiệp, thưởng thức ẩm thực và cảm nhận nhịp sống thực chất của cộng đồng”.
Từ góc độ doanh nghiệp, bà Phạm Thị Thanh Tâm - Giám đốc sản phẩm Công ty cổ phần GBest Việt Nam cho rằng, Tả Van có nhiều tiềm năng nhưng các hoạt động trải nghiệm còn đơn sơ, thiếu câu chuyện văn hóa để giới thiệu với du khách. Bà đề nghị thiết kế thêm hoạt động trải nghiệm gắn với văn hóa bản địa, như nấu ăn và chế biến đặc sản để gia tăng giá trị cho sản phẩm.
Để thu hẹp khoảng cách giữa tài nguyên và sản phẩm thương mại, các địa phương cần chủ động thiết kế không gian trải nghiệm. Tại Tú Lệ, sản phẩm nông nghiệp đặc hữu được kết nối với các hoạt động du lịch văn hóa, ẩm thực.
Bà Đinh Thu Hường - Phó Chủ tịch UBND xã Tú Lệ cho biết: "Xã duy trì tổ chức Lễ hội Cốm vào khoảng trung tuần tháng 8 đến đầu tháng 9, với hoạt động giã cốm và các sản phẩm làm từ cốm như chè cốm, xôi cốm, chả cốm. Địa phương cũng đưa mã QR lên tờ rơi để giới thiệu thông tin về dịch vụ ăn, nghỉ cho du khách".
Ông Đinh Anh Tuấn - Phó Chủ tịch UBND phường Nghĩa Lộ cho biết, địa phương xác định phát triển kinh tế dịch vụ là ưu tiên hàng đầu. Phường đã đưa trung tâm văn hóa vào hoạt động, kết nối với sáu điểm bản, đồng thời huy động người dân và nghệ nhân tham gia trình diễn văn hóa. Các chương trình trải nghiệm trong ngày giúp du khách tìm hiểu nét đẹp văn hóa địa phương thay vì chỉ ngắm cảnh.
Việc hình thành các điểm dừng chân kết nối cũng góp phần tăng tính liên tuyến cho hành trình du lịch. Ông Vũ Tuấn Phong - Giám đốc Công ty TNHH Du lịch Spo cho rằng, cần phát triển Nghĩa Lộ thành điểm dừng chân trung tâm, kết nối các đơn vị lữ hành trong những hành trình kéo dài từ 3 - 4 ngày. Không gian trải nghiệm cần được thiết kế đồng bộ, chú trọng cả những trải nghiệm nhỏ nhưng tinh tế.
Tại Bắc Hà, việc phát triển các không gian chuyên biệt để du khách trải nghiệm văn hóa và mua sắm sản phẩm địa phương có thể góp phần tạo sinh kế, nâng cao thu nhập cho người dân.
Các sản phẩm OCOP, ẩm thực và nghề thủ công truyền thống gắn với mùa vụ cũng góp phần tạo nên nét riêng cho cung đường di sản. Ông Lò Văn Kiêm, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Tú Lệ cho biết, địa phương hiện có 8 sản phẩm OCOP, gồm 7 sản phẩm đạt chuẩn 3 sao và một sản phẩm đạt chuẩn 4 sao. Hầu hết đã được đưa vào chuỗi cung ứng dịch vụ phục vụ du lịch.
Đồi chè Shan tuyết cổ thụ ở Suối Giàng, cốm nếp tan Tú Lệ, nghề nhuộm chàm, vẽ sáp ong của đồng bào Mông ở Sa Pa và nghệ thuật dệt thổ cẩm của người Thái ở Mường Lò không chỉ tạo nên những sản phẩm địa phương mà còn góp phần hình thành chuỗi giá trị du lịch nông nghiệp.
Khẳng định tầm nhìn chiến lược trong việc xâu chuỗi các giá trị này, ông Phạm Tất Thành - Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch tỉnh khẳng định: "Ruộng bậc thang không chỉ là cảnh quan để ngắm nhìn mà còn là kết quả của quá trình con người thích ứng với địa hình miền núi, là không gian sản xuất, sinh kế và lưu giữ tri thức bản địa. Điều chúng ta hướng tới là chuyển cảnh quan thành trải nghiệm, trải nghiệm thành sản phẩm, rồi kết nối sản phẩm thành những hành trình có thể đưa ra thị trường, qua đó biến giá trị tài nguyên thành sinh kế cho người dân".
Chuỗi giá trị du lịch hiện còn vướng ở khâu thương mại, trong đó có những hạn chế về năng lực tài chính và pháp lý của các hộ kinh doanh nhỏ. Việc hóa đơn, chứng từ chưa đồng nhất giữa các cơ sở lưu trú tại gia gây khó khăn cho doanh nghiệp lữ hành khi tổ chức lưu trú cho khách đoàn, khách gia đình, đồng thời ảnh hưởng đến dòng tiền vào nền kinh tế địa phương.
Từ góc độ doanh nghiệp, bà Võ Thị Thủy Tiên - đại diện Công ty VIETRAVEL, cho biết các cơ sở lưu trú trên địa bàn chưa đồng nhất về khả năng xuất hóa đơn. Theo bà, khách sạn lớn có mã số thuế và xuất được hóa đơn, trong khi một số cơ sở nhỏ như homestay chưa đáp ứng yêu cầu này, gây khó khăn cho doanh nghiệp lữ hành khi đưa khách đoàn đến lưu trú.
Trước những khó khăn này, các tổ chức xã hội - nghề nghiệp có thể hỗ trợ kết nối và tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp. Ông Nguyễn Việt Hưng - Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch tỉnh Lào Cai cho biết, Hiệp hội sẵn sàng tư vấn, làm cầu nối với các doanh nghiệp lữ hành; cung cấp thông tin về thủ tục hành chính, cơ sở lưu trú và dịch vụ phù hợp với từng phân khúc khách hàng; đồng thời phối hợp với chính quyền để chuyên nghiệp hóa các sản phẩm du lịch quy mô nhỏ.
Song song với đó, việc đẩy mạnh chuyển đổi số, khai thác dữ liệu lớn để cá nhân hóa trải nghiệm, phân tích hành vi khách hàng và quảng bá tới các nhóm khách mục tiêu trên nền tảng số được kỳ vọng giúp thương hiệu “Lào Cai – The Highland Escape” tiếp cận các thị trường trọng điểm. Khi sản phẩm được định vị rõ nét, hạ tầng thương mại được cải thiện và văn hóa bản địa được kết nối với trải nghiệm du lịch, cung đường di sản có thể tạo thêm giá trị cho hệ sinh thái du lịch của tỉnh.
An sinh xã hội, chất lượng nguồn nhân lực và sinh kế bền vững dựa trên văn hóa bản địa là những yếu tố quan trọng đối với chiến lược phát triển du lịch dọc cung đường di sản. Tại Lào Cai, văn hóa bản địa vừa tạo nên bản sắc riêng, vừa gắn bó mật thiết với đời sống của hàng vạn hộ đồng bào dân tộc thiểu số.
Đề án phát triển du lịch của tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030 tạo 80.000 việc làm, trong đó khoảng 36.000 việc làm trực tiếp; lao động là người dân tộc thiểu số chiếm 35%. Để đạt mục tiêu này, ngành du lịch đang triển khai các giải pháp chuẩn hóa tay nghề ngay tại cộng đồng.
Ông Trần Sơn Bình - Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, cho biết đề án đặt mục tiêu đào tạo hơn 75% lao động du lịch. Đội ngũ quản lý và người thường xuyên tiếp xúc với du khách sẽ được phổ cập ngoại ngữ tương đương trình độ B2; hướng dẫn viên được đào tạo và cấp chứng chỉ.
Với người dân, ngành ưu tiên tập huấn tại chỗ về kỹ năng đón tiếp khách, chế biến món ăn và quản lý homestay. Thanh niên dân tộc thiểu số được khuyến khích học nghề du lịch, ngoại ngữ và kỹ năng số để bổ sung nguồn nhân lực tại địa phương.
Định hướng này đặt người dân vào vị trí trung tâm, gắn phát triển kinh tế với công bằng xã hội và tiến bộ nhân văn.
Sự phát triển của du lịch cộng đồng chỉ thực sự bền vững khi người dân địa phương trực tiếp tham gia và hưởng lợi lớn nhất từ tài nguyên di sản của quê hương mình.
Chia sẻ về triết lý làm du lịch tại địa bàn vùng cao, ông Giàng A Tạng - Phó Chủ tịch UBND xã Mù Cang Chải nhấn mạnh: "Cảnh quan ruộng bậc thang và văn hóa bản địa của đồng bào Mông được xác định là nền tảng phát triển du lịch. Ruộng bậc thang trước hết là tư liệu sản xuất của người dân. Vì vậy, người dân cần trực tiếp tham gia và hưởng lợi lớn nhất từ các hoạt động du lịch, thay vì chỉ có các doanh nghiệp bên ngoài đầu tư".
Cùng chung quan điểm, ông Chấu Seo Sẻng - Phó Chủ tịch UBND xã Bản Liền nêu rõ: "Địa phương chủ trương phát triển du lịch từng bước, ưu tiên mang đến cho du khách những trải nghiệm thiết thực để hướng tới sự phát triển bền vững. Cách tiếp cận này được thể hiện qua việc tổ chức sản xuất và quản lý hoạt động du lịch tại cơ sở, tạo điều kiện để cộng đồng làm chủ mô hình kinh tế".
Chia sẻ về mô hình liên kết kinh tế tuần hoàn, ông Lương Mạnh Hà - Chủ tịch UBND xã Bản Liền, cho biết địa phương đã liên kết 18 hộ thành lập hợp tác xã du lịch. Hợp tác xã là pháp nhân đại diện cộng đồng tiếp nhận các nguồn đầu tư, lồng ghép các chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026 - 2030 vào hoạt động du lịch.
Xã cũng khuyến khích chăn nuôi tuần hoàn, sử dụng phân chuồng bón cho đồi chè hữu cơ rộng 1.130 ha, được giới thiệu là đạt chuẩn xuất khẩu sang Mỹ và châu Âu.
Tuy nhiên, quá trình biến di sản thành sinh kế vẫn gặp trở ngại về hạ tầng và môi trường tại các điểm du lịch đông khách. Ông Trần Xuân Trường - Phó Chủ tịch UBND xã Tả Van, kiến nghị các sở Nông nghiệp và Môi trường, Xây dựng, Tài chính phối hợp tháo gỡ khó khăn về cơ chế xử lý rác thải sinh hoạt và nguồn vốn đầu tư hạ tầng môi trường, góp phần bảo đảm sinh kế lâu dài cho người dân, gắn phát triển du lịch với bảo tồn văn hóa.
Những kiến nghị này cho thấy cơ sở cần được hỗ trợ về cơ chế và kỹ thuật để phát triển du lịch bền vững. Theo bà Bùi Thị Nhàn - nhà sáng lập Ecohost Asia, người dân làm homestay cần được hướng dẫn về kinh doanh, quảng bá và phân bổ vốn hợp lý, tránh đầu tư theo phong trào, kém hiệu quả. Hoạt động này cần gắn với ba yếu tố: bảo vệ môi trường, phát triển văn hóa và phát triển kinh tế địa phương.
Công tác lưu trú đang hướng tới nâng cao chất lượng dịch vụ. Toàn tỉnh hiện có khoảng 2.138 cơ sở lưu trú với hơn 20.600 phòng, trong đó khoảng 740 cơ sở lưu trú tại gia.
Ngành du lịch đặt mục tiêu đến năm 2028 có hai làng du lịch cộng đồng đạt tiêu chuẩn ASEAN tại Nghĩa Đô và Lâm Thượng; sau đó mở rộng mô hình đến các vùng lõi như Tả Phìn, Tả Van, Bản Liền và Văn Chấn.
Các trải nghiệm như làm nghề, giã cốm, hái chè cùng người dân cũng tạo sức hút đối với khách quốc tế.
Ông Nguyễn Thế Sinh - Tổng Giám đốc Act Travel, nhận định: "Khách quốc tế yêu thích các sản phẩm mang tính trải nghiệm cao, thích được trực tiếp tham gia làm nghề và tạo ra các sản phẩm địa phương cùng với người dân bản địa. Những trải nghiệm nhỏ và gần gũi đó lại chính là yếu tố góp phần giữ chân du khách".
Khẳng định tầm nhìn xuyên suốt trong việc bảo tồn gắn liền với phát triển, đồng chí Phạm Tất Thành - Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch tỉnh nhấn mạnh: "Khi người dân có thể trực tiếp tham gia cung cấp dịch vụ, giới thiệu văn hóa, ẩm thực, nghề truyền thống và các sản phẩm nông nghiệp, bảo tồn văn hóa đồng thời trở thành một phần của phát triển sinh kế, biến ruộng bậc thang thành một hệ sinh thái giá trị kết nối thiên nhiên, văn hóa, con người và thị trường".
Khi cộng đồng thực sự trở thành chủ thể nắm giữ chìa khóa phát triển, cung đường di sản sẽ không chỉ trường tồn cùng thời gian mà còn trở thành nguồn lực an sinh xã hội vững chắc, đưa kinh tế miền núi bứt phá trên con đường tăng trưởng xanh và bền vững.
Hành trình phát huy giá trị cung đường di sản ruộng bậc thang Tây Bắc cho thấy tài nguyên thiên nhiên cần được quy hoạch, quản lý chặt chẽ để tránh bị khai thác quá mức; văn hóa bản địa chỉ có thể được bảo tồn bền vững khi gắn với sinh kế của người dân.
Từ Không gian văn hóa trà Suối Giàng, thung lũng Mường Lò, lòng chảo Tú Lệ, đèo Khau Phạ, ruộng bậc thang Mù Cang Chải đến đèo Ô Quý Hồ, thung lũng Mường Hoa và đồi chè Bản Liền, giá trị di sản được gìn giữ và tiếp nối qua lao động, đời sống của đồng bào các dân tộc.
Phát triển du lịch dọc tuyến cần dựa trên quy hoạch đồng bộ, không để tăng trưởng nóng hay tình trạng phát triển tự phát làm tổn hại tài nguyên. Cùng với việc thực hiện quy hoạch không gian theo mô hình “một trục, hai vùng”, các cơ quan chuyên môn cần tháo gỡ những vướng mắc về pháp lý, đất đai và trật tự xây dựng. Hạ tầng giao thông, hoạt động thương mại và các vấn đề về hóa đơn, chứng từ cũng cần được cải thiện để hỗ trợ chuỗi dịch vụ du lịch.
Người dân cần giữ vai trò chủ thể, trực tiếp tham gia cung cấp dịch vụ và hưởng lợi từ hoạt động du lịch. Khi các giá trị văn hóa bản địa được kết nối với sản phẩm OCOP và trải nghiệm tại ruộng bậc thang, du lịch Lào Cai có thêm cơ sở để thực hiện mục tiêu trở thành ngành kinh tế mũi nhọn. Đó là nền tảng để vừa phát triển kinh tế, vừa bảo tồn nguyên vẹn giá trị di sản cho các thế hệ mai sau.
Trình bày: Hữu Huỳnh
