Sau khi sáp nhập đơn vị hành chính, các xã, phường trên địa bàn tỉnh đang đối mặt với nhiều thách thức trong thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các khu vực. Mỗi xã, thôn đều có những đặc điểm riêng về địa lý, kinh tế - xã hội, dẫn đến sự chênh lệch về mức sống và trình độ phát triển. Để giải quyết vấn đề này, các địa phương triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm hài hòa lợi ích, phát triển bền vững và khai thác hiệu quả tiềm năng từng vùng.
Chuyển mình ở những khu vực khó khăn
Căn nhà gần 150 m2 của gia đình anh Giàng Seo Tài ở thôn Nậm Sưu, phường Lào Cai vừa mới hoàn thành trước dịp Tết Nguyên đán. Trước đó, đợt mưa lũ do ảnh hưởng của hoàn lưu cơn bão số 10 cuối năm 2025 đã khiến căn nhà cũ bị đổ sập. Sau khi nắm tình hình qua phản ánh của Ban công tác mặt trận thôn Nậm Sưu, MTTQ Việt Nam phường Lào Cai đã huy động nguồn lực hỗ trợ gia đình anh Tài dựng căn nhà mới.
Anh Tài chia sẻ: “Trước đây, vợ con sống trong căn nhà tạm bợ, mỗi khi mưa gió, tôi đi làm xa mà trong lòng lúc nào cũng lo nơm nớp, bây giờ có nhà mới rồi, yên tâm hơn. Sang năm mới, tôi sẽ cố gắng tìm công việc có thu nhập ổn định để chăm lo con cái tốt hơn”.
Nậm Sưu là một trong những thôn xa và khó khăn nhất của xã Bản Phiệt cũ, nơi có đông đồng bào dân tộc sinh sống, hạ tầng kết nối chưa đồng bộ, ảnh hưởng rất lớn đến phát triển kinh tế của người dân. Trước khi sắp xếp đơn vị hành chính, thôn Nậm Sưu còn 8 hộ nghèo.
Ông Nguyễn Văn Lâm - Trưởng Ban Công tác Mặt trận thôn cho biết sau hợp nhất đơn vị hành chính, thôn Nậm Sưu nhận được nhiều sự quan tâm của lãnh đạo phường Lào Cai qua các chương trình cụ thể như hỗ trợ dựng nhà cho hộ nghèo, hộ bị ảnh hưởng bởi thiên tai, từ đó, tạo động lực để người dân nỗ lực vươn lên.
Phường Lào Cai được thành lập từ 6 đơn vị hành chính của thành phố Lào Cai và huyện Bảo Thắng cũ. Sau khi hợp nhất, phường còn 34 hộ nghèo, 89 hộ cận nghèo nằm chủ yếu ở khu vực xã Bản Phiệt cũ. Trước bài toán chênh lệch khoảng cách về thu nhập của người dân trên địa bàn, phường đã đề ra nhiều giải pháp cụ thể, trong đó chỉ đạo MTTQ và các đoàn thể rà soát nhu cầu cần hỗ trợ của từng hộ gia đình, xây dựng kế hoạch phân công các cơ quan, đơn vị giúp đỡ đến từng hộ nghèo trên địa bàn bằng những chương trình thiết thực như hỗ trợ sinh kế, nhà ở, kết nối tạo việc làm.
Đồng chí Nguyễn Thị Ngọc Bích - Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Lào Cai cho biết với quyết tâm từng bước thu hẹp khoảng cách giữa khu vực trung tâm và các thôn xa, phường đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ từ hỗ trợ sinh kế đến đầu tư hạ tầng. Nhờ đó, đến hết năm 2025, phường đã giảm 13 hộ nghèo, phường phấn đấu đến hết năm 2026 cơ bản không còn hộ nghèo.
Về giải pháp bền vững để phát triển các thôn xã trung tâm, đồng chí Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường cho biết trong định hướng phát triển giai đoạn tới, phường Lào Cai sẽ quy hoạch các khu - cụm công nghiệp tại khu vực Bản Phiệt, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp đầu tư cơ sở chế biến nông - lâm sản để tiêu thụ sản phẩm và tạo việc làm cho người dân trong khu vực.
Hướng đến phát triển bền vững
Tại xã Si Ma Cai, mặc dù được hưởng cơ sở vật chất, hạ tầng kết nối tương đối đồng bộ từ huyện lỵ Si Ma Cai cũ và các xã lân cận, nhưng khoảng cách phát triển vẫn có thể thấy rõ giữa khu vực thị trấn Si Ma Cai và các thôn thuộc xã Quan Hồ Thẩn, Sán Chải cũ. Khu vực này có nhiều tiềm năng về phát triển cây ăn quả, cây dược liệu, tuy nhiên việc thu hút doanh nghiệp liên kết, tạo thành vùng sản xuất hàng hóa tập trung còn nhiều khó khăn do giao thông cách trở, trình độ canh tác của người dân còn hạn chế.
Đồng chí Lưu Đình Hạnh - Chủ tịch UBND xã Si Ma Cai chia sẻ: “Khu vực Quan Hồ Thẩn được xã Si Ma Cai xác định là vùng lõm nghèo, vì vậy, sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Đảng ủy xã đã ban hành kế hoạch phân công nhiệm vụ cụ thể cho các đồng chí Ủy viên Ban Chấp hành phụ trách từng cụm dân cư, từng hộ nghèo để giúp đỡ người dân bằng những việc làm cụ thể”.
Nói về giải pháp lâu dài để đảm bảo thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các khu vực, đồng chí Lưu Đình Hạnh cho biết, đến hết năm 2025, toàn xã đã giảm 11,8% hộ nghèo, nhưng số hộ nghèo, cận nghèo trên địa bàn xã còn khá cao với hơn 500 hộ, chiếm khoảng 18%.
Để giải quyết bài toán này, xã sẽ huy động nguồn lực, lồng ghép nguồn vốn từ các chương trình mục tiêu quốc gia tập trung đầu tư hạ tầng giao thông, thủy lợi, hỗ trợ sinh kế cho hộ nghèo, cận nghèo gắn với các mô hình trồng cây ăn quả ôn đới, cây dược liệu tại địa phương.
Không chỉ tại phường Lào Cai và xã Si Ma Cai, bài toán thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các khu vực đang đặt ra cho hầu hết các địa phương trong tỉnh sau hợp nhất. Điều này đòi hỏi sự quyết tâm cao độ cùng những giải pháp cụ thể và đồng bộ.
Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Lào Cai lần thứ I (nhiệm kỳ 2025 - 2030) đã xác định mục tiêu chiến lược phát triển theo triết lý “Xanh, hài hòa, bản sắc, hạnh phúc”. Một trong những nội dung trọng tâm của phát triển hài hòa là đảm bảo sự cân bằng giữa các khu vực và dân tộc, chú trọng phát triển đồng bộ giữa đô thị và nông thôn, đặc biệt quan tâm đến các vùng sâu, vùng xa và vùng đồng bào dân tộc thiểu số nhằm giảm khoảng cách phát triển.
Với sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị cùng những chiến lược dài hạn, Lào Cai đang từng bước hướng đến mục tiêu phát triển bền vững, đảm bảo mọi người dân đều được hưởng lợi từ sự phát triển chung của tỉnh.
