Vào mỗi buổi chiều, khi nắng đã dịu, chị Siều Thị Khương, thôn Bản Lùng lại ra đồng thăm ruộng lúa và kiểm tra đàn ốc dạ đang sinh trưởng dưới lớp nước nông. Những thửa ruộng xanh tốt cùng đàn ốc phát triển khỏe mạnh là thành quả từ mô hình sản xuất mà gia đình chị đã duy trì suốt 4 năm qua.
Nếu như trước đây, gần 8 sào ruộng của gia đình chỉ cho thu khoảng 1,5 tấn thóc mỗi vụ thì nay, trên chính diện tích ấy, gia đình chị có thêm nguồn thu đáng kể từ nuôi ốc dạ. Tận dụng mặt nước trên ruộng lúa và nguồn thức ăn tự nhiên sẵn có, mỗi vụ gia đình thu khoảng 3 tạ ốc thương phẩm, bán với giá từ 50 - 60 nghìn đồng/kg.
Nhờ kết hợp trồng lúa với nuôi ốc, hiệu quả kinh tế trên cùng diện tích canh tác được nâng lên rõ rệt, mang lại nguồn thu ổn định và góp phần cải thiện đời sống gia đình.
Chị Khương cho biết: “Hiện nay lúa đang vào thời kỳ chín, sau khi thu hoạch lúa thì chúng tôi tiếp tục thu hoạch ốc. Điều thuận lợi là ốc không ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng của cây lúa, ngược lại việc trồng lúa cũng không tác động đến sự phát triển của ốc. Chỉ cần duy trì nguồn nước sạch, nước mát trên ruộng, ốc sẽ sinh trưởng tốt, ít tốn công chăm sóc mà vẫn cho thu nhập ổn định".
Không chỉ gia đình chị Khương, nhiều hộ dân ở thôn Bản Lùng cũng đang áp dụng mô hình trồng lúa kết hợp nuôi ốc dạ đạt hiệu quả kinh tế cao.
Ông Ngô Quang Hà - Trưởng thôn Bản Lùng chia sẻ: “Dù mới phát triển nhưng mô hình lúa - ốc đã mang lại hiệu quả kinh tế khá cao cho nhiều hộ dân trong thôn. Từ kết quả thực tế, chúng tôi đang tiếp tục tuyên truyền, vận động người dân tham gia để nâng cao thu nhập trên cùng diện tích canh tác. Thời gian tới, thôn cũng hướng tới xây dựng thương hiệu và phát triển sản phẩm OCOP từ con ốc, tạo đầu ra ổn định và nâng cao giá trị sản phẩm địa phương".
Hiện nay, xã Phong Dụ Thượng có gần 30 hộ dân tham gia mô hình trồng lúa kết hợp nuôi ốc dạ trên diện tích khoảng 5 ha tại hai thôn Bản Lùng và Khe Dẹt. Đây là loài ốc chỉ sử dụng nguồn thức ăn tự nhiên như rêu, tảo và các chất hữu cơ trong bùn đất, hoàn toàn không ăn lúa hay gây ảnh hưởng đến sự sinh trưởng, phát triển của cây trồng.
Ngoài việc thu hoạch ốc sau hai vụ lúa, vào vụ đông khi không canh tác, người dân tiếp tục giữ nước trên ruộng để nuôi ốc chuyên canh. Nhờ đó, đất ruộng không bị bỏ trống sau thu hoạch, tiếp tục tạo ra sản phẩm hàng hóa, giúp người dân có nguồn thu quanh năm.
Ông Lê Văn Quyền - Phó Chủ tịch UBND xã Phong Dụ Thượng cho biết: “Thực tế cho thấy mô hình trồng lúa kết hợp nuôi ốc dạ phù hợp với điều kiện tự nhiên và tập quán sản xuất của người dân địa phương, đồng thời mang lại hiệu quả kinh tế rõ nét. Thời gian tới, xã sẽ tiếp tục khảo sát, đánh giá hiệu quả thực tế của mô hình để xây dựng lộ trình nhân rộng tại những khu vực phù hợp. Đây được xem là một trong những hướng đi nhằm đa dạng sinh kế, nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp và góp phần cải thiện đời sống cho người dân địa phương”.
Không chỉ giúp tăng thu nhập trên cùng diện tích canh tác, mô hình trồng lúa kết hợp nuôi ốc dạ còn mang lại nhiều giá trị về môi trường và tính bền vững trong sản xuất nông nghiệp. Việc hạn chế sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, tận dụng nguồn thức ăn tự nhiên và khai thác hiệu quả tài nguyên đồng ruộng đã tạo nên quy trình sản xuất hài hòa, an toàn và thân thiện với môi trường.
Từ những hiệu quả bước đầu, mô hình đang mở ra hướng đi mới trong phát triển nông nghiệp theo hướng xanh, nâng cao giá trị sản xuất và tạo sinh kế bền vững cho người dân Phong Dụ Thượng.
