Quyết định hướng tới mục tiêu hiện đại hóa ngành lâm nghiệp, phát huy tối đa tiềm năng đa giá trị của rừng, nâng cao đời sống người dân và góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế "2 con số".
Mục tiêu tổng quát của điều chỉnh Quy hoạch nhằm cụ thể hóa các chủ trương, đường lối của Đảng; bảo đảm phù hợp với Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, Quy hoạch tổng thể quốc gia, Quy hoạch sử dụng đất quốc gia và các quy hoạch liên quan. Đồng thời, quy hoạch xác định rõ mục tiêu, định hướng phát triển ngành lâm nghiệp giai đoạn 2026 - 2030 và tầm nhìn đến năm 2050.
Việc điều chỉnh nhằm xây dựng một ngành lâm nghiệp hiện đại, hiệu quả, đa giá trị và phát triển bền vững. Qua đó, phát huy tiềm năng, vai trò của rừng, nâng cao chất lượng cũng như khả năng hấp thụ, lưu giữ carbon của rừng, đóng góp tích cực vào mục tiêu tăng trưởng "2 con số", bảo vệ môi trường, giảm nhẹ thiên tai, ứng phó biến đổi khí hậu và bảo tồn đa dạng sinh học. Ngành lâm nghiệp cũng đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp các dịch vụ hệ sinh thái, xóa đói giảm nghèo, cải thiện sinh kế cho người dân nông thôn miền núi, đồng bào dân tộc thiểu số, giữ vững quốc phòng, an ninh và thực hiện các cam kết quốc tế.
Phấn đấu giá trị xuất khẩu lâm sản đạt trên 20 tỷ USD vào năm 2030
Về các chỉ tiêu kinh tế - xã hội, điều chỉnh Quy hoạch đặt mục tiêu tốc độ tăng giá trị sản xuất lâm nghiệp bình quân giai đoạn 2026 - 2030 đạt từ 5,0% - 5,5%/năm. Đến năm 2030, giá trị xuất khẩu lâm sản phấn đấu đạt trên 20 tỷ USD, trong khi giá trị tiêu thụ lâm sản tại thị trường trong nước đạt từ 6 - 7 tỷ USD.
Đến năm 2030, ngành tập trung nâng cao thu nhập và mức sống cho người lao động sản xuất lâm nghiệp, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số. Tỷ lệ lao động trong sản xuất lâm nghiệp được đào tạo nghề sẽ tăng từ 20% lên 30%, đồng thời bảo đảm bình đẳng giới. Về môi trường, tỷ lệ che phủ rừng toàn quốc được duy trì ổn định ở mức 42%, đóng góp hiệu quả vào các cam kết quốc tế của Việt Nam.
Hướng tới tầm nhìn đến năm 2050, lâm nghiệp sẽ trở thành ngành kinh tế, kỹ thuật hiện đại trên cơ sở phát huy hiệu quả tiềm năng, lợi thế của tài nguyên rừng nhiệt đới. Ngành sẽ làm chủ các công nghệ tiên tiến, thân thiện với môi trường; tạo ra các sản phẩm, dịch vụ có giá trị gia tăng cao, chủ động tham gia vào chuỗi cung ứng giá trị toàn cầu.
Ngành lâm nghiệp sẽ góp phần xây dựng đất nước xanh, an toàn, thịnh vượng, đặc biệt là phát triển mô hình nông thôn mới giàu, đẹp và văn minh ở vùng miền núi thông qua phát triển kinh tế xanh gắn với tài nguyên rừng, giữ gìn bản sắc văn hóa và không gian sinh tồn của đồng bào các dân tộc thiểu số.
Định hướng quy hoạch đất lâm nghiệp và hoàn thành giao rừng đến năm 2030
Theo định hướng, diện tích đất lâm nghiệp đến năm 2030 được quy hoạch là 15.550,53 nghìn ha, trong đó diện tích đất lâm nghiệp có rừng là 14.074,89 nghìn ha.
Trong giai đoạn 2026 - 2030, toàn quốc phấn đấu trồng mới 1.250 - 1.500 nghìn ha rừng và phát triển cây trồng phân tán từ 300 - 330 triệu cây. Đặc biệt, đến năm 2030, các địa phương phải hoàn thành việc giao rừng gắn với giao đất và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lâm nghiệp cho tổ chức, cá nhân, hộ gia đình và cộng đồng dân cư đối với diện tích rừng, đất lâm nghiệp đang tạm giao UBND cấp xã trực tiếp quản lý.
Ứng dụng công nghệ cao trong quản lý, bảo vệ và khai thác rừng
Quy hoạch nhấn mạnh việc ứng dụng công nghệ cao trong quản lý, theo dõi, giám sát và bảo vệ rừng, nhất là đối với rừng đặc dụng, rừng phòng hộ và rừng sản xuất là rừng tự nhiên. Việc quản lý các khu rừng đặc dụng phải tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc ưu tiên bảo tồn thiên nhiên, đa dạng sinh học, bảo đảm ổn định diện tích, ranh giới, chức năng bảo tồn và không làm suy giảm giá trị của rừng.
Bên cạnh đó, các biện pháp bảo vệ, phát triển và khai thác hợp lý các loài lâm sản ngoài gỗ có giá trị, các loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ sẽ được tăng cường; tiến tới hình thành các vùng nguyên liệu lâm sản ngoài gỗ, tạo ra sản phẩm đặc trưng cho từng vùng.
Về khai thác rừng, đến năm 2030, sản lượng gỗ khai thác từ rừng trồng tập trung phấn đấu đạt trên 30 triệu m³/năm; sản lượng gỗ khai thác từ cây trồng phân tán, cây vườn nhà, cây cao su đạt 10 triệu m³/năm. Ngành sẽ thiết lập, vận hành hệ thống truy xuất nguồn gốc gỗ nguyên liệu hợp pháp, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, thiết bị hiện đại trong khai thác và vận chuyển gỗ, lâm sản.
Đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số trong chế biến và thương mại lâm sản
Trong lĩnh vực chế biến và thương mại gỗ, lâm sản, Nhà nước ưu tiên ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Việc đầu tư đổi mới công nghệ, trang thiết bị hiện đại nhằm nâng cao năng suất, chất lượng, tiết kiệm nguyên liệu và tạo ra các sản phẩm chế biến sâu có giá trị gia tăng cao.
Song song đó, ngành sẽ phát triển hệ thống truy xuất nguồn gốc, kiểm soát chuỗi cung ứng gỗ để đáp ứng tiêu chuẩn thị trường quốc tế; tăng cường xúc tiến thương mại, xây dựng thương hiệu gỗ Việt Nam, đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, phát triển thị trường nội địa nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và hội nhập quốc tế.
Phát triển du lịch sinh thái và dịch vụ môi trường rừng
Định hướng phát triển du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí gắn với bảo vệ và phát triển rừng bền vững sẽ được triển khai thông qua việc rà soát, hoàn thiện cơ chế, chính sách. Ngành sẽ tạo điều kiện phát triển du lịch gắn với bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa truyền thống địa phương và huy động nguồn lực xã hội cho công tác này.
Về dịch vụ môi trường rừng, chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng tiếp tục được thực hiện hiệu quả, bao gồm dịch vụ hấp thụ và lưu giữ carbon của rừng. Việc phát triển thị trường tín chỉ carbon rừng sẽ tạo nguồn tài chính ổn định, bền vững cho công tác quản lý, bảo vệ và nâng cao chất lượng rừng.
Mục tiêu thu dịch vụ môi trường rừng giai đoạn 2026 - 2030 đạt bình quân 4.000 tỷ đồng/năm. Trong thời gian tới, các cơ quan chức năng sẽ tiếp tục nghiên cứu mở rộng các loại hình và đối tượng chi trả dịch vụ môi trường rừng.
