Giữ nhịp sản xuất giữa nhiều thách thức
Trong 9 tháng năm 2026, nông nghiệp Lào Cai chịu thiệt hại hơn 295 tỷ đồng do thiên tai, với hơn 2.300 ha đất canh tác và hạ tầng thủy lợi bị ảnh hưởng. Cùng với đó, biến động thị trường thế giới đẩy giá phân bón, thức ăn chăn nuôi và chi phí vận chuyển tăng, tạo thêm áp lực lên sản xuất. Dù vậy, tại các địa phương, sản xuất nông nghiệp vẫn tiếp tục duy trì, phát triển.
Tại xã Trấn Yên, sản lượng lương thực thu trong 9 tháng đạt gần 6.700 tấn, bằng 102% kế hoạch; sản lượng rau màu vượt kế hoạch 9%, sắn vượt 8%. Trong lĩnh vực chăn nuôi, duy trì đàn gia súc ở mức hơn 30.000 con, đàn gia cầm khoảng 767.000 con, sản lượng thịt hơi đạt hơn 3.200 tấn.
Địa phương tiếp tục phát triển các ngành hàng có giá trị kinh tế như: dâu tằm, quế, chè, cây ăn quả và dược liệu. Trong đó, diện tích dâu đạt hơn 711 ha, sản lượng kén tằm khoảng 800 tấn, sản lượng quế đạt 980 tấn.
Đồng chí Lê Tiến Mạnh - Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã cho biết: "Đảng ủy xã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo phát triển toàn diện các lĩnh vực nông, lâm nghiệp, chăn nuôi và thủy sản; hướng dẫn người dân các biện pháp chăm sóc cây trồng, vật nuôi, chủ động phòng, chống dịch bệnh, từng bước nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả sản xuất".
Cùng sự lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của cấp ủy, chính quyền, việc triển khai các chính sách hỗ trợ đã tạo thêm nguồn lực cho sản xuất. Trong đợt 1, xã Trấn Yên đã triển khai hỗ trợ hơn 4,5 tỷ đồng theo Nghị quyết số 21/2025/NQ-HĐND của HĐND tỉnh, tập trung chủ yếu vào phát triển vùng trồng dâu, nuôi tằm và chăn nuôi.
Bên cạnh duy trì sản lượng, việc gắn kết sản xuất với tiêu thụ sản phẩm còn được các địa phương trong tỉnh chú trọng, coi đây là yếu tố quan trọng để phát triển nông nghiệp hàng hóa theo hướng ổn định và bền vững.
Xã Thượng Bằng La sau sáp nhập có trên 400 ha măng Bát độ, khoảng 500 ha cây ăn quả, hơn 100 ha chè. Chính quyền địa phương đã phối hợp phân định vùng thu mua giữa các hợp tác xã, góp phần ổn định đầu ra cho nông sản.
Riêng đối với cây măng Bát độ, Hợp tác xã Dịch vụ tổng hợp Huyền Bách và Hợp tác xã Sơn Ngọc đã thu mua hơn 1.400 tấn măng của người dân để cung cấp nguyên liệu cho các nhà máy chế biến, sản xuất sản phẩm phục vụ thị trường.
Ông Nguyễn Tuấn Anh - Chủ tịch UBND xã Thượng Bằng La cho biết: "Việc hình thành các đầu mối thu mua nông sản giúp người dân chủ động đầu ra tiêu thụ sản phẩm, đồng thời bảo đảm nguồn nguyên liệu cho doanh nghiệp và cơ sở chế biến".
Từ những kết quả ghi nhận tại cơ sở, có thể thấy nông nghiệp Lào Cai vẫn duy trì được hoạt động sản xuất trước những tác động bất lợi.
Sản lượng lương thực có hạt ước đạt gần 494.300 tấn, trong đó thóc gần 284.000 tấn, ngô hơn 210.000 tấn. Sản lượng chè búp tươi đạt khoảng 123.000 tấn; sản lượng dược liệu trên 16.500 tấn, chuối đạt hơn 42.000 tấn, dứa hơn 49.000 tấn...
Trong 9 tháng năm 2026, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng trưởng 5,1%, trong đó riêng ngành nông nghiệp tăng 5,4%, góp phần cùng các lĩnh vực khác đưa tốc độ tăng trưởng GRDP toàn tỉnh đạt 9,1%.
Tổng đàn gia súc chính đạt khoảng 1,45 triệu con, đàn gia cầm hơn 13 triệu con; sản lượng thịt hơi xuất chuồng đạt khoảng 134.600 tấn. Sản lượng thủy sản đạt khoảng 22.000 tấn. Lâm nghiệp có hơn 13.200 ha rừng trồng mới trong 9 tháng, đạt gần 95% kế hoạch; diện tích rừng duy trì trên 860.000 ha.
Sản xuất nông nghiệp ổn định và phát triển không chỉ bảo đảm an ninh lương thực, tạo việc làm, nâng cao thu nhập và thúc đẩy giảm nghèo bền vững, mà còn cung cấp nguồn nguyên liệu cho công nghiệp chế biến, tạo động lực phát triển thương mại và dịch vụ. Đặc biệt, kinh tế rừng vừa tạo sinh kế, nâng cao thu nhập cho người dân miền núi, vừa góp phần bảo vệ đất, nguồn nước và gìn giữ môi trường sinh thái.
Để có được kết quả này, vai trò chủ thể của người nông dân giữ vị trí quyết định. Cùng với sự cần cù, sáng tạo của nông dân, các chủ trương, chính sách hỗ trợ được triển khai đồng bộ; ngành nông nghiệp phối hợp với chính quyền địa phương hướng dẫn kỹ thuật, tổ chức sản xuất và phát triển các vùng nguyên liệu.
Bên cạnh đó, các tổ hợp tác, hợp tác xã và doanh nghiệp ngày càng phát huy vai trò đồng hành cùng nông dân thông qua việc tăng cường liên kết trong sản xuất, thu mua, chế biến và mở rộng thị trường tiêu thụ. Qua đó, hình thành các vùng nguyên liệu tập trung, nâng cao giá trị nông sản, xây dựng chuỗi sản xuất - chế biến - tiêu thụ khép kín, góp phần ổn định đầu ra và nâng tầm thương hiệu nông sản Lào Cai.
Đặc biệt, các cấp hội nông dân cũng phát huy vai trò hỗ trợ hội viên về kiến thức, kỹ thuật và nguồn vốn. Ông Nguyễn Chương Phát - Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh cho biết: "Trong 9 tháng, các cấp hội đã tổ chức nhiều hoạt động bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng cho hơn 10.000 lượt hội viên; xây dựng 77 mô hình ứng dụng khoa học - kỹ thuật; giải ngân hơn 32,4 tỷ đồng từ Quỹ Hỗ trợ nông dân cho 42 dự án. Đồng thời, hỗ trợ việc vay vốn cùng nhiều vật tư, cây giống cho hội viên".
Nâng cao giá trị để giữ vững vai trò trụ đỡ
Bên cạnh kết quả đạt được, nông nghiệp Lào Cai vẫn chịu tác động của thiên tai, biến động chi phí đầu vào và thị trường tiêu thụ. Hạ tầng phục vụ sản xuất còn hạn chế; năng lực của một số hợp tác xã chưa đáp ứng yêu cầu liên kết với doanh nghiệp; công nghiệp chế biến sâu và bảo quản nông sản chưa phát triển tương xứng với tiềm năng...
Những hạn chế này ảnh hưởng không nhỏ đến khả năng nâng cao giá trị sản phẩm và thu nhập của người sản xuất.
Để tiếp tục phát huy vai trò trụ đỡ của nền kinh tế, ngành nông nghiệp cần đẩy mạnh cơ cấu lại theo hướng nâng cao chất lượng, hiệu quả và giá trị gia tăng; gắn kết vùng nguyên liệu với công nghiệp chế biến, đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng, truy xuất nguồn gốc và mở rộng thị trường tiêu thụ.
Do đó, cấp ủy, chính quyền các cấp cần cụ thể hóa chủ trương, chính sách phù hợp với điều kiện từng vùng, kịp thời tháo gỡ những khó khăn trong tổ chức sản xuất, nâng cao hiệu quả sử dụng các nguồn lực hỗ trợ, củng cố năng lực hoạt động của hợp tác xã và tăng cường liên kết giữa nông dân với doanh nghiệp.
Giữ vững vai trò trụ đỡ của nông nghiệp không chỉ là duy trì sản lượng, tốc độ tăng trưởng mà còn phải nâng cao giá trị sản phẩm và hiệu quả lao động. Khi chủ trương, chính sách được triển khai sát thực tiễn, các nguồn lực được sử dụng hiệu quả, vùng nguyên liệu gắn kết chặt chẽ hơn với công nghiệp chế biến và thị trường, nông nghiệp Lào Cai sẽ có thêm động lực phát triển bền vững, tiếp tục là trụ đỡ để nâng cao thu nhập, giảm nghèo và cải thiện đời sống Nhân dân.
