Thay đổi cách nghĩ để giữ rừng, giữ nước

Nhiều năm nay, tình trạng thiếu nước sinh hoạt thường xuyên tái diễn tại các xã vùng cao, ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống người dân cũng như hoạt động của trường học, cơ sở y tế. Khi các khe suối dần cạn dòng, nguồn nước tự nhiên ngày càng suy giảm do biến đổi khí hậu và hiện tượng sa mạc hóa, bảo vệ rừng không còn chỉ là nhiệm vụ giữ gìn tài nguyên mà đã trở thành giải pháp bền vững để bảo đảm nguồn nước.

0:00 / 0:00
0:00

Tại xã Pha Long, tình trạng thiếu nước sinh hoạt đã kéo dài nhiều năm. Hiện, 561 hộ dân cùng các trường học và phòng khám khu vực thường xuyên đối mặt với khó khăn về nguồn nước, đặc biệt trong những tháng mùa khô. Nhiều khe suối từng cung cấp nước cho người dân nay chỉ còn những dòng chảy nhỏ, thậm chí khô cạn hoàn toàn.

baolaocai-br_b1.jpg
baolaocai-br_b2.jpg
baolaocai-br_b3.jpg
Tình trạng thiếu nước sinh hoạt kéo dài nhiều năm ảnh hưởng đến đời sống người dân tại xã Pha Long.

Ông Phùng Văn Bích, thôn Ngải Thầu, xã Pha Long cho biết, hầu như năm nào người dân cũng thiếu nước từ 4 đến 5 tháng. Không chỉ ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày, tình trạng khan hiếm nước còn gây khó khăn cho phát triển chăn nuôi.

“Thiếu nước nên muốn chăn nuôi lợn, gà để phát triển kinh tế cũng khó khăn”, ông Bích chia sẻ.

Thực tế tại nhiều địa phương cho thấy, các công trình cấp nước chỉ giải quyết phần ngọn của vấn đề. Để bảo đảm nguồn nước lâu dài, điều quan trọng là phải giữ được những cánh rừng đầu nguồn. Bởi rừng không chỉ là "lá phổi xanh" mà còn như những “bể chứa nước” tự nhiên, có khả năng giữ nước mưa, bổ sung nguồn nước ngầm, hạn chế xói mòn và điều hòa khí hậu.

baolaocai-br_b11.jpg
baolaocai-br_b6.jpg
baolaocai-br_b5.jpg
Nhiều diện tích đồi trước đây trồng sắn nay đã được phủ xanh bằng quế, keo và các loại cây lâm nghiệp.

Nhận thức đó đã dần hình thành từ chính những trải nghiệm thực tế trong quá trình phát triển kinh tế của người dân.

Tại các xã Bảo Hà và Châu Quế, người dân vẫn nhớ giai đoạn cây sắn từng là cây trồng chủ lực. Để mở rộng sản xuất, nhiều diện tích rừng đã bị khai phá, những quả đồi xanh dần nhường chỗ cho nương sắn. Tuy nhiên, chỉ sau một thời gian ngắn, đất bạc màu, năng suất cây trồng giảm, trong khi nguồn nước tự nhiên ngày càng khan hiếm.

Ông Nguyễn Đức Hiệp, xã Châu Quế cho biết gia đình ông trước đây chủ yếu trồng sắn trên đất đồi. Khi nhận thấy hiệu quả không cao, ông đã chuyển toàn bộ diện tích sang trồng quế.

Không riêng gia đình ông Hiệp, nhiều hộ dân khác cũng lựa chọn hướng đi tương tự. Từ những mô hình ban đầu mang lại hiệu quả, phong trào chuyển đổi cơ cấu cây trồng từ cây ngắn ngày sang phát triển rừng sản xuất ngày càng được nhân rộng.

baolaocai-br_b9.jpg
baolaocai-br_b8.jpg
baolaocai-br_b7.jpg
Việc phát triển khoảng 7.000 ha quế đã góp phần phủ xanh đất trống, nâng cao độ che phủ rừng tại xã Châu Quế.

Theo ông Nguyễn Đình Đăng - Trưởng Phòng Kinh tế xã Châu Quế, việc chuyển đổi từ cây sắn sang cây quế đã mang lại hiệu quả cả về kinh tế và môi trường.

Ông Đăng cho biết: “Hiện nay trên địa bàn xã Châu Quế có khoảng 7.000 ha quế. Những năm gần đây, cây quế mang lại nguồn thu nhập đáng kể, giúp nhiều hộ dân nâng cao đời sống".

Những quả đồi trọc trước đây đã được phủ xanh bởi rừng quế, rừng keo và các loại cây lâm nghiệp. Kinh tế rừng từng bước trở thành sinh kế bền vững cho người dân. Nhiều gia đình không chỉ thoát nghèo mà còn có điều kiện đầu tư mở rộng sản xuất, nâng cao chất lượng cuộc sống.

Điều đáng ghi nhận là sự thay đổi trong nhận thức của người dân về vai trò của rừng. Nếu trước đây nhiều người coi rừng là quỹ đất có thể khai phá phục vụ sản xuất ngắn hạn thì nay rừng đã trở thành tài sản quý cần được bảo vệ và phát triển lâu dài.

Không chỉ tại Châu Quế, những chuyển biến trong nhận thức về vai trò của rừng đối với nguồn nước tự nhiên cũng được ghi nhận tại nhiều địa phương khác.

Theo ông Nguyễn Thành Công - Phó Chủ tịch UBND xã Bảo Hà, những thay đổi tích cực của môi trường đã được người dân cảm nhận rõ trong những năm gần đây.

Trước đây bà con chủ yếu canh tác cây ngắn ngày trên nương, nhiều khe suối bị mất nước. Hiện nay, tại những khu vực được phủ xanh bằng rừng, nguồn nước đã dần trở lại, góp phần điều hòa môi trường sinh thái.

Ông Nguyễn Thành Công - Phó Chủ tịch UBND xã Bảo Hà

baolaocai-br_b4.jpg
baolaocai-br_b10.jpg
Rừng không chỉ là lá phổi xanh mà còn được ví như những “bể chứa nước” tự nhiên khổng lồ.

Thực tế cho thấy, ở những nơi rừng được bảo vệ và phát triển tốt, nguồn nước có xu hướng ổn định hơn. Nhiều khe suối từng khô cạn vào mùa khô nay đã duy trì được dòng chảy. Độ che phủ rừng tăng lên cũng góp phần hạn chế xói mòn đất, giảm nguy cơ sạt lở và cải thiện môi trường sinh thái.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng tác động rõ nét đến đời sống người dân vùng cao, việc giữ rừng không chỉ là góp phần bảo vệ tài nguyên thiên nhiên mà còn là giải pháp quan trọng để duy trì nguồn nước phục vụ sinh hoạt và sản xuất.

Thực tế tại những vùng đất từng đối mặt với nguy cơ cạn kiệt nguồn nước đang cho thấy hiệu quả của việc bảo vệ và phát triển rừng. Muốn có nước phải giữ rừng, bởi rừng không chỉ góp phần duy trì nguồn nước mà còn gắn với môi trường sống và sinh kế lâu dài của cộng đồng.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

"Ươm mầm" kỹ sư chăn nuôi 4.0

"Ươm mầm" kỹ sư chăn nuôi 4.0

Sự phát triển của các trang trại chăn nuôi quy mô lớn và mô hình sản xuất ứng dụng công nghệ cao đang kéo theo nhu cầu lớn về nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn và kỹ năng số. Nắm bắt xu hướng đó, ngành Chăn nuôi của Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại tỉnh Lào Cai đã không ngừng đổi mới chương trình đào tạo, gắn học tập với thực tiễn sản xuất và công nghệ hiện đại.

Vườn Quốc gia Hoàng Liên tái thả 57 cá thể động vật hoang dã về môi trường tự nhiên

Vườn Quốc gia Hoàng Liên tái thả 57 cá thể động vật hoang dã về môi trường tự nhiên

Vườn Quốc gia Hoàng Liên vừa tổ chức tái thả 57 cá thể động vật hoang dã thuộc 18 loài về môi trường tự nhiên sau thời gian được cứu hộ, chăm sóc và bảo tồn thành công tại Trung tâm Du lịch và Bảo tồn sinh vật Hoàng Liên, góp phần bảo tồn đa dạng sinh học trên địa bàn tỉnh.

Hội Nông dân tỉnh tổ chức tập huấn xây dựng sản xuất theo mô hình nông lâm kết hợp cho cán bộ, hội viên nông dân xã Mù Cang Chải

Hội Nông dân tỉnh tổ chức tập huấn xây dựng sản xuất theo mô hình nông lâm kết hợp cho cán bộ, hội viên nông dân xã Mù Cang Chải

Sáng 7/7, Hội Nông dân tỉnh Lào Cai phối hợp với xã Mù Cang Chải tổ chức lớp tập huấn xây dựng sản xuất theo mô hình nông lâm kết hợp; thích ứng biến đổi khí hậu và bảo vệ đất dốc năm 2026 cho cán bộ, hội viên nông dân trên địa bàn xã.

Cá tầm mở hướng làm giàu ở Việt Hồng

Cá tầm mở hướng làm giàu ở Việt Hồng

Từ lợi thế nguồn nước lạnh tự nhiên chảy ra từ các khe núi, người dân xã Việt Hồng đã mạnh dạn phát triển nghề nuôi cá tầm thương phẩm, mở thêm hướng nâng cao thu nhập trong sản xuất nông nghiệp. Mô hình kinh tế mới này đang khẳng định hiệu quả rõ rệt, mở ra hướng đi đầy triển vọng trong việc nâng cao thu nhập và đa dạng hóa sinh kế cho người dân địa phương.

Khi mỗi người dân là một "người gác rừng"

Khi mỗi người dân là một "người gác rừng"

Nhờ phát huy vai trò của cộng đồng dân cư, cùng với sự vào cuộc quyết liệt của Ban Quản lý rừng phòng hộ Trạm Tấu, lực lượng kiểm lâm và chính quyền cơ sở, công tác quản lý, bảo vệ rừng tại các xã vùng cao đang đạt nhiều kết quả tích cực. Những cánh rừng đầu nguồn không chỉ được bảo vệ an toàn mà còn trở thành nền tảng quan trọng cho phát triển sinh kế, bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu.

Ban hành nhiều chính sách ưu đãi về khuyến nông

Ban hành nhiều chính sách ưu đãi về khuyến nông

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 268/2026/NĐ-CP quy định hình thức, phương thức, đối tượng, chính sách về và chuyển giao công nghệ trong nông nghiệp theo quy định tại khoản 4 Điều 52 Luật Chuyển giao công nghệ, với nhiều chính sách ưu đãi trong đào tạo, tập huấn, bồi dưỡng; xây dựng và nhân rộng mô hình; xã hội hóa khuyến nông, chuyển giao công nghệ trong nông nghiệp,... Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 20/8 tới.

Ngát xanh đồng đất Thượng Hà

Ngát xanh đồng đất Thượng Hà

Trên những triền đồi và bãi bồi màu mỡ của xã Thượng Hà (tỉnh Lào Cai), những vườn đào cảnh xanh tốt, những ruộng dưa hấu, thanh long, chanh leo trải dài đang mang lại diện mạo mới cho vùng quê. Việc chuyển dịch cơ cấu cây trồng phù hợp với điều kiện tự nhiên mở ra hướng phát triển kinh tế, giúp nhiều hộ dân làm giàu trên chính mảnh đất quê hương.

Kinh nghiệm hay từ giải phóng mặt bằng ở phường Cam Đường

Kinh nghiệm hay từ giải phóng mặt bằng ở phường Cam Đường

Từ khi chính thức vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, phường Cam Đường đã tạo nên bước đột phá trong công tác giải phóng mặt bằng (GPMB). Với tinh thần quyết liệt, sâu sát của cấp ủy đảng, chính quyền, sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và sự linh hoạt, thấu tình đạt lý trong thực hiện GPMB, phường Cam Đường đã khơi thông nhiều “điểm nghẽn” kéo dài nhiều năm.

Đưa thuỷ sản trở thành ngành hàng giá trị

Đưa thuỷ sản trở thành ngành hàng giá trị

Với hơn 23.000 ha mặt nước, khí hậu phù hợp cho nuôi cá nước ngọt và cá nước lạnh - đó là những lợi thế để lào cai phát triển thủy sản. Từ những lồng cá trên các hồ thủy điện đến các trang trại cá hồi, cá tầm, nghề nuôi thủy sản đang từng bước khẳng định vai trò trong cơ cấu kinh tế nông nghiệp địa phương. Tuy nhiên, để thủy sản trở thành ngành hàng có giá trị cao vẫn còn nhiều "nút thắt" cần được tháo gỡ.

Khai thác giá trị kép dưới tán rừng

Khai thác giá trị kép dưới tán rừng

Giữa những cánh rừng xanh của vùng cao Bắc Hà, những cây tam thất, sâm Lai Châu, thất diệp nhất chi hoa… đang từng ngày sinh trưởng. Từ lợi thế ấy, Hợp tác xã Nông nghiệp Cồ Dề Chải đã lựa chọn hướng đi khác biệt khi kết hợp phát triển dược liệu với du lịch sinh thái, chăm sóc sức khỏe. Mô hình góp phần nâng cao giá trị tài nguyên rừng, tạo sinh kế bền vững cho người dân địa phương.

Đánh thức vùng đất cằn Pha Long

Đánh thức vùng đất cằn Pha Long

Chuyển đổi cơ cấu cây trồng, hình thành vùng sản xuất hàng hóa và tăng cường liên kết tiêu thụ đang mở ra hướng phát triển mới cho xã biên giới Pha Long. Từ những triền đồi khô cằn, người dân từng bước gây dựng các vùng cây ăn quả, cây dược liệu và cây nguyên liệu phục vụ chế biến, tạo sinh kế bền vững, góp phần giảm nghèo và xây dựng nông thôn mới.

Kiểm tra kết quả thực hiện mô hình trồng giống dứa mới theo tiêu chuẩn VietGAP tại xã Bản Lầu

Kiểm tra kết quả thực hiện mô hình trồng giống dứa mới theo tiêu chuẩn VietGAP tại xã Bản Lầu

Ngày 03/7, Đoàn công tác Sở Khoa học và Công nghệ đã kiểm tra thực địa kết quả thực hiện đề tài khoa học và công nghệ cấp tỉnh “Nghiên cứu thử nghiệm một số giống dứa có năng suất cao, chất lượng tốt và hoàn thiện quy trình kỹ thuật thâm canh đạt tiêu chuẩn VietGAP” tại xã Bản Lầu. Đề tài do Đại học Thái Nguyên thực hiện.

Cầu Pờ Hồ nối những niềm vui

Cầu Pờ Hồ nối những niềm vui

Mỗi mùa mưa đến, đồng bào các dân tộc ở các thôn Pờ Hồ, Trung Hồ, Séo Tả Lé, xã Trung Lèng Hồ cũ (nay là xã Mường Hum) lại thấp thỏm, lo lắng vì lũ từ thượng nguồn đổ về các con suối, chia cắt giao thông, tiềm ẩn nhiều nguy hiểm. Thế nhưng từ tháng 7 năm nay, khi hai cây cầu kiên cố bắc qua suối Pờ Hồ và Trung Hồ hoàn thành, nỗi lo ấy dần lùi lại phía sau, mở ra cơ hội phát triển mới cho vùng đất dưới chân núi Pu Ta Leng.

Đánh thức giá trị đẳng sâm dưới tán rừng

Đánh thức giá trị đẳng sâm dưới tán rừng

Không mở rộng diện tích bằng cách tác động vào rừng tự nhiên, xã Lao Chải đang lựa chọn một hướng đi khác: phát triển cây đẳng sâm dưới tán sơn tra nhằm gia tăng giá trị trên cùng một diện tích đất. Từ mô hình thí điểm, địa phương kỳ vọng hình thành sinh kế bền vững, bảo tồn nguồn gen dược liệu bản địa và tạo động lực cho phát triển kinh tế xanh ở vùng cao, nơi bảo vệ rừng và phát triển sản xuất không còn là hai mục tiêu tách rời.

Bài cuối: Mở lối cho “vàng xanh”

Từ “vàng xanh” đến bài toán giá trị Bài cuối: Mở lối cho “vàng xanh”

Sau nhiều năm phát triển nóng về diện tích, ngành quế Lào Cai đang đứng trước giai đoạn mới - giai đoạn của chất lượng, của chế biến sâu và phát triển thị trường. Đó không chỉ là yêu cầu từ thực tiễn mà còn là hướng đi “bắt buộc” nếu muốn “vàng xanh” tiếp tục giữ được vị thế trong tương lai.

Chủ động sản xuất trước diễn biến thời tiết khó lường

Chủ động sản xuất trước diễn biến thời tiết khó lường

Trước diễn biến thời tiết khó lường trong vụ mùa năm 2026 nông dân trên địa bàn tỉnh đang chủ động triển khai các khâu sản xuất. Từ làm đất, gieo mạ, chăm sóc đến lựa chọn giống và bố trí thời vụ theo từng vùng, tất cả đều được thực hiện sớm nhằm giảm thiểu rủi ro, bảo đảm mục tiêu gieo cấy 47.000 ha lúa mùa.

fb yt zl tw