Kinh tế rừng Lào Cai:

Lời giải thoát nghèo bền vững từ cây dược liệu

Từ những triền núi cao mờ sương của Trạm Tấu, Púng Luông đến các thung lũng sâu tại Bắc Hà, Bát Xát, cây dược liệu đang dần thay thế vị trí của những loài cây hoa màu ngắn ngày, kém hiệu quả.

0:00 / 0:00
0:00

Với diện tích rừng tự nhiên và rừng trồng dồi dào, Lào Cai đang hiện thực hóa khát vọng làm giàu từ kinh tế dưới tán rừng, biến lợi thế đặc thù về khí hậu và thổ nhưỡng thành giá trị hàng hóa thực thụ, tạo đà cho công cuộc thoát nghèo bền vững của đồng bào các dân tộc thiểu số.

baolaocai-br_z7632196444799-b455ac3e20821266f277fa187591ef7d-2039-3715.jpg
Hiện toàn tỉnh có trên 6.500 ha cây dược liệu.

Hiện nay, toàn tỉnh Lào Cai có 6.555 ha dược liệu, cho sản lượng khoảng 30.200 tấn mỗi năm. Đây không còn là những con số nằm trên báo cáo mà đã hiện hữu sinh động qua sự thay đổi diện mạo của những bản làng vùng cao.

Tại xã Púng Luông, nơi có hơn 70% diện tích đất tự nhiên là đất lâm nghiệp, chính quyền và Nhân dân đã xác định việc gây trồng, phát triển dược liệu quý là hướng đi chiến lược.

Với địa hình núi cao trên 1.000 m và khí hậu cận ôn đới, Púng Luông có điều kiện lý tưởng để canh tác các loài thuốc quý như Sâm Việt Nam, Tam thất bắc, Sa nhân, Thất diệp nhất chi hoa, Đương quy. Hiện, tổng diện tích trồng dược liệu tại xã đạt hơn 2.337 ha.

Ông Phạm Tiến Lâm - Chủ tịch UBND xã Púng Luông

Trong cơ cấu cây dược liệu tại Púng Luông, cây Sơn tra chiếm ưu thế với gần 1.787 ha, tập trung nhiều tại các khu vực Nậm Khắt và La Pán Tẩn.

Tuy nhiên, sự chuyển dịch mạnh mẽ nhất lại nằm ở nhóm cây trồng dưới tán rừng như Thảo quả và Sa nhân.

baolaocai-br_z7632187976063-bd041276db128a941847aa76f7bffbfb-7017.jpg
Mô hình trồng Tam thất tại xã Púng Luông.

Toàn xã Púng Luông hiện có hơn 525 ha thảo quả với năng suất bình quân 3,5 - 4 tấn quả tươi/ha/năm. Dù mang lại giá trị kinh tế cao, nhưng qua thực tế quản lý, chính quyền xã đã nhận thấy những tác động tiêu cực của việc canh tác thảo quả truyền thống đối với chất lượng rừng, như việc người dân tự ý giảm độ tán che để cây phát triển hoặc khai thác củi sấy tại chỗ dễ gây ra nguy cơ cháy rừng.

Do đó, quan điểm của địa phương là không khuyến khích mở rộng diện tích mới mà tập trung trồng thay thế cây già cỗi, áp dụng khoa học kỹ thuật để nâng cao giá trị sản phẩm, đảm bảo tính nghiêm ngặt trong bảo vệ rừng phòng hộ và rừng đặc dụng.

Thay vào đó, xã định hướng cho nhiều hộ dân di thực, thuần hóa các loài sâm quý từ tự nhiên về trồng thử nghiệm. Đến nay, bên cạnh vùng nguyên liệu sẵn có, bà con nhân dân trên địa bàn xã Púng Luông đã bắt đầu xuống giống khoảng 2 ha Sâm Ngọc Linh, Sâm Lai Châu và 3 ha Thất diệp nhất chi hoa (củ Rắn cắn).

baolaocai-br_z7632207380874-56875f228c3e70ef698e4b812ad312c3-7741.jpg
Lãnh đạo xã Trạm Tấu khảo sát về tình hình phát triển cây dược liệu trên địa bàn.

Sự chuyển dịch này cũng tạo tiền đề để các loại cây dược liệu khác như Sa nhân "lên ngôi", trở thành lời giải hài hòa giữa kinh tế và môi trường. Khác với Thảo quả chỉ ưa rừng già nguyên sinh, Sa nhân thích nghi tốt trên cả đất nghèo kiệt, dưới tán rừng thứ sinh hoặc rừng trồng mới khép tán.

Tại thôn Tống Trong, xã Trạm Tấu, mô hình này đang phát huy hiệu quả rõ rệt.

Từ thực tế hiệu quả của các hộ dân, công tác quản lý và định hướng quy hoạch đang được chính quyền địa phương siết chặt để đảm bảo tính bền vững.

Sau khi rà soát, xã Trạm Tấu hiện có trên 500 ha cây dược liệu gồm Quế, Thảo quả và Sa nhân.

Ông Bùi Hồng Anh - Phó Chủ tịch UBND xã Trạm Tấu khẳng định: Quan điểm chỉ đạo của xã là việc phát triển vùng trồng phải tuyệt đối tuân thủ quy hoạch, không lấn chiếm đất rừng phòng hộ và phải gắn liền với các chương trình mục tiêu quốc gia cũng như nghị quyết của Hội đồng nhân dân tỉnh”.

Dù tiềm năng rất lớn, nhưng nhìn thẳng vào thực tế, ngành dược liệu Lào Cai vẫn đang đứng trước những "điểm nghẽn" cố hữu: sản xuất vẫn còn manh mún, phân tán; nguồn giống chưa được chuẩn hóa dẫn đến chất lượng không đồng đều; mối liên kết giữa nhà nông, nhà khoa học, nhà quản lý và doanh nghiệp còn lỏng lẻo. Đặc biệt, tỷ lệ chế biến sâu hiện nay còn thấp, phần lớn sản phẩm vẫn xuất bán dưới dạng thô hoặc sơ chế đơn giản khiến giá trị gia tăng thu về chưa tương xứng. Như đối với cây Gừng tại Púng Luông, dù sản lượng đạt 116 tấn mỗi năm nhưng chủ yếu vẫn bán lẻ làm gia vị, chưa thể kết nối để thu mua làm dược liệu chính ngạch.

Để tháo gỡ những rào cản này, Nghị quyết số 48-NQ/TU về phát triển dược liệu chiến lược giai đoạn 2026 - 2030, định hướng đến năm 2050 đã được ban hành, đóng vai trò là "kim chỉ nam" cho một giai đoạn phát triển mới.

Mục tiêu đến năm 2030 là nâng diện tích dược liệu toàn tỉnh lên trên 8.500 ha, doanh thu sau chế biến đạt trên 2.000 tỷ đồng mỗi năm.

Ngay trong năm 2026, tỉnh sẽ khởi động hai dự án quy mô lớn nhằm hoàn thiện chuỗi giá trị từ khâu chọn giống đến tiêu thụ sản phẩm. Việc xây dựng ít nhất 6 cơ sở chế biến mới, hướng tới mục tiêu 50% sản lượng được chế biến sâu thông qua các nhà máy tinh dầu, chiết xuất công nghệ cao là bước đi sống còn để nâng tầm thương hiệu dược liệu Lào Cai.

baolaocai-br_z7632198486425-5aeee51ff59f1f8aa8c19c3dead29840-9032.jpg
baolaocai-br_z7632202006287-8a270dc8e23f4d78d47bd7d2ecbdcedb.jpg
Sản phẩm cao mềm actiso sapa.

Những thành quả từ 9 loại dược liệu đạt chứng nhận GACP-WHO hay các sản phẩm OCOP từ quế, atiso đã khẳng định vị thế của Lào Cai trên thị trường. Từ một vùng cung cấp nguyên liệu thô, Lào Cai đang tự tin hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm công nghiệp dược liệu hiện đại của cả nước vào năm 2050. Sự kiên trì trong việc bảo vệ rừng gắn liền với khai thác kinh tế dưới tán rừng chính là chìa khóa để đồng bào vùng cao không chỉ thoát nghèo mà còn làm giàu bền vững trên chính mảnh đất quê hương.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Sản lượng chuối toàn tỉnh đạt hơn 41.600 tấn

Sản lượng chuối toàn tỉnh đạt hơn 41.600 tấn

Toàn tỉnh hiện có trên 3.500 ha chuối, đạt 99,5% kế hoạch năm, tập trung tại các địa phương có điều kiện phù hợp như Mường Khương, Bát Xát, Trịnh Tường, Bản Lầu, Bảo Hà, Bảo Thắng, Xuân Ái… Các giống chủ yếu gồm chuối tiêu, chuối ngự, chuối tây Thái...

Lào Cai: Từ chính sách đến cuộc sống – Những đổi thay ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số

Lào Cai: Từ chính sách đến cuộc sống – Những đổi thay ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số

Những con đường được mở tới bản, ánh điện sáng giữa núi rừng, nguồn nước hợp vệ sinh về với từng gia đình, những mô hình sinh kế mới từng bước giúp người dân vươn lên… Từ nguồn lực của Đảng và Nhà nước, diện mạo vùng đồng bào dân tộc thiểu số Lào Cai đang đổi thay, để chính sách thực sự hiện hữu trong từng bản làng và cuộc sống của người dân.

Mùa vàng và bài toán nâng giá trị hạt lúa

Mùa vàng và bài toán nâng giá trị hạt lúa

Vụ mùa năm 2026 đang về đích với những tín hiệu tích cực: cây lúa sinh trưởng tốt, sâu bệnh được kiểm soát, năng suất dự kiến tăng so với cùng kỳ. Đằng sau những thửa ruộng trĩu hạt là sự chủ động của người dân trong chọn giống, chăm sóc, sử dụng phân bón hợp lý và bám sát khung thời vụ. Song, một vụ mùa thuận lợi cũng đặt ra yêu cầu lớn hơn: làm thế nào để hạt lúa không chỉ đạt năng suất mà còn tạo ra giá trị cao hơn cho người sản xuất?

Đường mới mở cơ hội sinh kế

Đường mới mở cơ hội sinh kế

Tuyến đường dài 6 km nối Tỉnh lộ 156, khu vực xã Mường Hum, với địa bàn Dền Thàng cũ, nay thuộc xã Dền Sáng, đã được thảm nhựa asphalt. Con đường mới không chỉ giúp người dân, học sinh đi lại an toàn, thuận lợi hơn mà còn mở thêm cơ hội tiêu thụ nông sản, liên kết sản xuất và phát triển sinh kế.

Ký kết phối hợp tuyên truyền, vận động, giám sát sản xuất, kinh doanh nông lâm thủy sản chất lượng, an toàn

Ký kết phối hợp tuyên truyền, vận động, giám sát sản xuất, kinh doanh nông lâm thủy sản chất lượng, an toàn

Ngày 25/9, tại Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Nông nghiệp và Môi trường, Hội Nông dân tỉnh, Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh tổ chức hội nghị ký kết Chương trình phối hợp “Tuyên truyền, vận động, giám sát sản xuất, kinh doanh nông lâm thủy sản chất lượng, an toàn góp phần tăng cường bảo vệ, chăm sóc, nâng cao sức khỏe Nhân dân và phát triển bền vững trên địa bàn tỉnh Lào Cai, giai đoạn 2026 - 2030”.

Sín Chéng sản xuất nông nghiệp theo hướng hàng hóa

Sín Chéng sản xuất nông nghiệp theo hướng hàng hóa

Thực hiện chủ trương phát triển nông nghiệp theo hướng nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị sản phẩm, Hội Nông dân xã Sín Chéng đã đẩy mạnh tuyên truyền, vận động hội viên, nông dân chuyển đổi những diện tích đất sản xuất phù hợp sang phát triển các loại cây có giá trị kinh tế.

Kỳ vĩ rừng vầu ở Dền Sáng

Kỳ vĩ rừng vầu ở Dền Sáng

Nằm trong Vườn Quốc gia Bát Xát, rừng vầu cổ thụ thôn Ngải Chồ, xã Dền Sáng như bức tranh thiên nhiên nguyên sơ, hùng vĩ. Rừng vầu được ví như “lá phổi xanh” và là nguồn sống gắn liền với bao thế hệ người dân địa phương.

Thanh niên Púng Luông khát vọng lập nghiệp trên quê hương

Thanh niên Púng Luông khát vọng lập nghiệp trên quê hương

Phát huy tiềm năng, lợi thế địa phương, nhiều thanh niên xã Púng Luông đã mạnh dạn khởi nghiệp, phát triển kinh tế ngay trên quê hương. Từ nuôi ong lấy mật, trồng nông sản đến làm du lịch, các mô hình do thanh niên làm chủ không chỉ mang lại thu nhập ổn định mà còn tạo việc làm và lan tỏa khát vọng vươn lên làm giàu trên chính mảnh đất quê hương.

Niềm vui lớn sau hơn một thập niên chờ đợi

Niềm vui lớn sau hơn một thập niên chờ đợi

Sau hơn mười năm mòn mỏi chờ đợi trong niềm khắc khoải của bao thế hệ, tuyến đường bê tông nối từ Tỉnh lộ 152 đến hai thôn vùng cao Nậm Trà, Nậm Phảng thuộc xã Gia Phú (Lào Cai) đang từng ngày được hoàn thiện, xua tan những khó khăn và nhiều nguy hiểm, mở ra chương mới cho sự phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Tập huấn phổ biến chính sách phát triển sản xuất nông nghiệp và quy định về khuyến nông

Tập huấn phổ biến chính sách phát triển sản xuất nông nghiệp và quy định về khuyến nông

Sáng 24/9, Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lào Cai tổ chức Hội nghị tập huấn phổ biến các nghị quyết, chính sách về phát triển sản xuất nông nghiệp trên địa bàn và các quy định về công tác khuyến nông cho gần 300 đại biểu là cán bộ làm nhiệm vụ khuyến nông, các hợp tác xã, nông dân xuất sắc tại 72 xã, phường.

Chuẩn hóa phương án chi viện liên xã trong ứng phó với thiên tai

Chuẩn hóa phương án chi viện liên xã trong ứng phó với thiên tai

Từ những hạn chế của các địa phương trong xây dựng phương án phòng, chống thiên tai, tỉnh đã ban hành những chỉ đạo quyết liệt nhằm chấn chỉnh toàn diện công tác phòng, chống lụt bão. Qua đó, các địa phương đã khẩn trương bổ sung, triển khai phương án theo hướng vừa chủ động nguồn lực tại chỗ, vừa sẵn sàng các kịch bản phối hợp chặt chẽ với địa bàn lân cận trong ứng phó thiên tai, tìm kiếm cứu nạn.

Phúc Khánh nỗ lực hoàn thành các chỉ tiêu kế hoạch năm 2026

Phúc Khánh nỗ lực hoàn thành các chỉ tiêu kế hoạch năm 2026

Sau 9 tháng năm 2026, xã Phúc Khánh có 16/26 chỉ tiêu kinh tế - xã hội đạt và vượt kế hoạch. Trong những tháng cuối năm, địa phương tập trung rà soát, triển khai quyết liệt các giải pháp đối với chỉ tiêu còn thấp, đẩy nhanh tiến độ đầu tư công, triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia và tháo gỡ khó khăn cho sản xuất.

Xã Phúc Khánh tập trung phát triển hạ tầng giao thông kết nối

Xã Phúc Khánh tập trung phát triển hạ tầng giao thông kết nối

Với 44 tuyến đường, tổng chiều dài gần 144 km, giao thông giữ vai trò quan trọng trong kết nối các khu dân cư, vùng sản xuất của Phúc Khánh. Trước nhu cầu đầu tư lớn, xã đang tranh thủ nguồn lực của Nhà nước, vận động người dân hiến đất, mở rộng đường, từng bước tạo thuận lợi cho đi lại, vận chuyển hàng hóa và phát triển sản xuất.

Những người lính trên mặt trận mới

Những người lính trên mặt trận mới

Rời quân ngũ, những người lính năm xưa trở về với cuộc sống đời thường, nhưng phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ” vẫn được tiếp nối bằng những việc làm thiết thực. Trên mặt trận phát triển kinh tế, giảm nghèo, xây dựng quê hương, họ tiếp tục phát huy bản lĩnh, ý chí tự lực, tự cường, không ngại khó, ngại khổ, mạnh dạn tìm hướng đi mới, vươn lên làm giàu và giúp đồng đội, người dân cùng phát triển.

fb yt zl tw