Ngày đầu năm, trong ánh nắng dịu nhẹ, chúng tôi trở lại những khu tái định cư - nơi từng oằn mình chịu đau thương sau những trận lũ dữ. Những ngôi nhà mới khang trang, những tuyến đường bê tông phẳng lì và những nương quế xanh mướt trải dài đã làm nên bức tranh hồi sinh đầy hy vọng. Đó không chỉ là thành quả từ sự hỗ trợ của Đảng, Nhà nước và các nhà hảo tâm, mà còn là biểu tượng cho tinh thần đoàn kết và ý chí vươn lên của cộng đồng.
Làng Nủ - từ đau thương đến hồi sinh
Mặc dù đã trở lại Khu tái định cư Làng Nủ nhiều lần nhưng lần nào đến với nơi đây, trong chúng tôi cũng đong đầy cảm xúc. Sự hồi sinh của vùng đất từng phải trải qua đau thương do ảnh hưởng của thiên tai nhanh chóng đến kỳ lạ. Con đường ngập trong bùn đất từng in dấu bước chân bộ đội cùng các lực lượng hỗ trợ dân làng nay được thảm bê tông phẳng lỳ. Dọc bên đường những vết sạt trượt đã dần bị che mờ bởi màu xanh cây lá. Cuộc sống yên bình hiện rõ trong từng nếp nhà.
Hoàn lưu bão số 3 (năm 2024) đã khiến 67 người dân Làng Nủ chết và mất tích. Chỉ trong phút chốc, ngôi làng thanh bình bị đất đá vùi lấp. Cùng với sự chung tay hỗ trợ của các nhà hảo tâm, khu tái định cư mới của người dân Làng Nủ được xây dựng trên đồi Sim - cách nơi ở cũ gần 2 km. 40 ngôi nhà mới thiết kế theo kiểu nhà sàn truyền thống của người Tày cùng 1 nhà văn hóa, 1 trường mầm non và 1 trường tiểu học, sân chơi… được xây dựng trên đồi Sim rộng 10 ha. Cuộc sống mới đã dần hồi sinh với người dân Làng Nủ.
Mấy hôm nay, ông Hoàng Ngọc Vinh tranh thủ dọn dẹp nhà ở, cắt tỉa khóm hoa trước cửa, thay lá cờ Tổ quốc mới chuẩn bị đón xuân. Nỗi nhớ người thân chưa thể nguôi trong đôi mắt buồn của ông Vinh, nhưng cuộc sống vẫn phải tiếp diễn. 1 ha quế không bị ảnh hưởng nên ông Vinh vẫn có kế sinh nhai. Thỉnh thoảng ông tỉa cành lá quế để có thu nhập, 3 sào ruộng cũng vừa được đắp bờ giữ nước, làm đất để sau Tết gieo cấy vụ xuân.
Sau trận thiên tai năm 2024, cấp ủy, chính quyền địa phương luôn quan tâm, động viên người dân ở các khu tái định cư vượt qua khó khăn, sớm ổn định cuộc sống. Nhờ sự giúp đỡ ấy, người dân trong các khu tái định cư từng bước khôi phục kinh tế, giảm nghèo, góp phần xây dựng nông thôn mới.
UBND xã Phúc Khánh phối hợp với Công ty TNHH Babeeni Việt Nam tại Lào Cai chuyên sản xuất hàng may thêu xuất khẩu tổ chức tư vấn, giới thiệu việc làm cho hội viên phụ nữ Làng Nủ. Công ty tuyển dụng nhân sự vào làm việc tại công ty và bán thời gian tại nhà. Các vị trí công việc được tuyển dụng phù hợp với phụ nữ địa phương như: Thêu thủ công họa tiết, hoa văn phục vụ cho việc hoàn thiện sản phẩm may thêu dệt quần áo xuất khẩu với mẫu sẵn do công ty cung cấp. Người lao động được tập huấn, hướng dẫn thêu theo mẫu đúng kỹ thuật. Sau thời gian khoảng 3 tháng sẽ được nhận nguyên liệu, mẫu sản phẩm và thêu hoàn thiện. Người lao động được hưởng lương theo sản phẩm khoảng 6 - 8 triệu đồng/người/tháng.
Đến nay, gần 100 người làm việc tại công ty và có thêm thu nhập. Chị Hoàng Thị Cảnh trước đây chỉ làm nông. Sau bão số 3 (năm 2024), chồng mất, cuộc sống của chị và 2 con càng khó khăn. Khi công ty đến tuyển dụng, tư vấn việc làm, chị Cảnh mạnh dạn đăng ký. Hiện chị đã quen việc và có thu nhập khoảng 5 - 7 triệu đồng/tháng.
Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, tại Lễ khánh thành Dự án tái thiết khu dân cư thôn Làng Nủ, tỉnh đã triển khai tái thiết cuộc sống cho người dân. Trong đó, Ban Quản lý dự án khu vực Bảo Yên đang đẩy nhanh tiến độ khôi phục diện tích đất bị sạt lở để người dân phát triển sản xuất. Những ngày này, trên công trường, máy xúc, máy ủi hối hả san lấp mặt bằng; hệ thống đường, bờ kè cũng gấp rút được hoàn thiện. Theo kế hoạch, giữa năm 2026, dự án khôi phục diện tích đất bị sạt lở sẽ hoàn thành. Trong 30 ha của dự án có 20 ha đất phục vụ sản xuất. Người dân sẽ được hỗ trợ giống cây trồng, vật nuôi phù hợp để tạo sinh kế bền vững, nâng cao thu nhập.
Mới đây, Đảng ủy xã Phúc Khánh đã ban hành Nghị quyết chuyên đề xây dựng Làng hạnh phúc tại thôn Làng Nủ theo hướng “Xanh, hài hòa, bản sắc, hạnh phúc”. Mục tiêu xuyên suốt là xây dựng Làng Nủ trở thành nơi đáng sống, ngày càng phát triển đồng bộ, bền vững về kinh tế, văn hóa, xã hội, môi trường; giữ sự cân bằng sinh thái, hài hòa với thiên nhiên, bản sắc văn hóa dân tộc; người dân có cuộc sống ổn định, ấm no và hạnh phúc. Cùng với đó, sớm hoàn thành các mục tiêu về xây dựng nông thôn mới.
Đồng chí Hoàng Quốc Hùng - Bí thư Đảng ủy xã cho biết: "Những điều mà cấp ủy, chính quyền địa phương đang hướng đến cũng là niềm mong ước chung của tất cả những ai nặng lòng với mảnh đất phải chịu nhiều đau thương này".
Kho Vàng, Nậm Tông - những ước mơ trên “biển mây”
Rời Làng Nủ, chúng tôi tiếp tục hành trình đến Khu tái định cư Nậm Tông và Kho Vàng (xã Cốc Lầu). Trong ánh nắng vàng trải dài, Trưởng thôn Lý A Hải đón chúng tôi với nụ cười rạng rỡ. “Sáng nay sương mù phủ kín thung lũng sông Chảy, từ trên Nậm Tông nhìn xuống là cả một “biển mây” tuyệt đẹp, khách du lịch mà đến đây chắc chắn sẽ thích lắm!”, anh Hải nói.
Tại đây, cây quế đã trở thành nguồn thu nhập chính của người dân. Đang mùa trồng quế, những ngày này cả thôn cùng nhau đổi công, chăm sóc rừng quế xanh mướt. Không chỉ giữ đất, giữ rừng, mà quế còn góp phần giúp người dân xây dựng cuộc sống mới.
Thăm điểm trường mầm non Nậm Tông được thiết kế hình cánh diều bay cao nhìn về thung lũng sông Chảy. Điểm trường có 35 trẻ là con em thôn Nậm Tông, trong đó có nhiều em là con em các hộ dân ở khu tái định cư. Thật xúc động khi gặp cô giáo Ma Thị Sâu - người con của mảnh đất Nậm Tông hôm nay trực tiếp đứng lớp dạy.
Trận lũ dữ hơn 1 năm trước đã khiến cô Ma Thị Sâu mất 3 người thân, biết hoàn cảnh của cô, ngành giáo dục và đào tạo đã bố trí cô được về gần nhà công tác. Điểm trường hình cánh diều và bao câu chuyện tốt đẹp về khu tái thiết này sẽ nâng bước để các em có hành trang bước vào ra thế giới với bao điều mới mẻ phía trước. Các cô giáo cũng đang hết mình vun đắp cho các em khát vọng đổi thay quê hương, bởi những đứa trẻ hôm nay chính là tương lai của mảnh đất này.
Trong ánh nắng chiều chênh chếch sau dãy núi, Khu tái định cư Kho Vàng mang dáng hình nương lúa soi bóng xuống dòng sông Chảy trong xanh như một bức tranh. Những đứa trẻ trên đường đi học về chạy nhảy nô đùa trên những khoảng sân đầy hoa.
Nhà trưởng thôn Ma Seo Chứ ở cao nhất, từ đây anh có thể bao quát cả thôn mình, con trai anh cũng đã hơn 1 tuổi, bé được sinh ra ở khu lều tạm cư sau khi cả làng đi lánh nạn. Vợ chồng anh đang tranh thủ sửa lại vườn, gieo vài luống rau, trồng hoa đón mùa xuân mới.
Trưởng thôn Ma Seo Chứ chia sẻ, nơi ở mới giúp bà con không còn lo lắng mỗi khi mưa lũ, lại có thêm điểm trường ở gần nên rất thuận tiện cho trẻ nhỏ đi học, người dân yên tâm lao động sản xuất. Khu sản xuất ở ngôi làng cũ cách đây không xa, mỗi ngày người dân vẫn đến đó chăm sóc đồi quế, cải tạo lại những thửa ruộng bị vùi lấp.
Tuyến đường chạy ven sông Chảy kết nối từ khu tái định cư đến khu làng cũ đang được chính quyền địa phương đầu tư, giúp người dân đi lại thuận lợi. Màu xanh của đồi quế trải dài dọc thung lũng sông Chảy dần che mờ những vết sạt trượt của trận lũ dữ, bình yên đã trở lại nơi đây.
Cùng với các khu tái thiết Làng Nủ, Nậm Tông, Kho Vàng, thời gian qua, trên địa bàn tỉnh còn rất nhiều khu tái thiết cho đồng bào chịu ảnh hưởng bởi thiên tai đã được xây dựng ở các xã: Mường Bo, Dền Sáng, Lục Yên, Hạnh Phúc…
Những khu tái định cư sau lũ không chỉ là nơi ở mới an toàn với người dân mà còn là nơi “ươm mầm” hy vọng, nơi màu xanh của thiên nhiên và tình người hòa quyện để dựng xây hạnh phúc. Trong từng mái nhà, từng nương quế, từng ánh mắt trẻ thơ, tương lai đang bừng sáng một cách diệu kỳ.
