Ngũ Chỉ Sơn: Khai thác giá trị kép từ "lá chắn xanh" giữ đất

Ở xã Ngũ Chỉ Sơn, cây trúc đang dần khẳng định giá trị kép khi vừa góp phần chống sạt lở, giữ đất, giữ rừng, vừa tạo thêm sinh kế, giúp người dân nâng cao thu nhập.

0:00 / 0:00
0:00

Trên các sườn núi ở thôn Phìn Hồ, màu xanh của cây trúc nay đã phủ rộng hơn trước, tạo nên khung cảnh yên bình giữa vùng cao. Ít ai biết rằng, trước đây, nhiều khu vực tại nơi này từng bị xói mòn, đất bạc màu do người dân canh tác trên địa hình dốc lớn. Từ thực tế đó, một số hộ dân đã chủ động chuyển sang trồng trúc như giải pháp để giữ đất, chống sạt lở và bảo vệ diện tích sản xuất.

baolaocai-br_s-3.jpg
Gia đình ông Lý Quẩy Và tiên phong mở rộng diện tích trồng trúc ở Phìn Hồ.

Gia đình ông Lý Quẩy Và là một trong những hộ tiên phong duy trì và mở rộng diện tích trồng trúc ở thôn Phìn Hồ từ cách đây hơn chục năm về trước. Từ vài chục khóm trúc ban đầu, đến nay gia đình ông đã gây dựng được 3 vạt đồi trúc xanh tốt, diện tích khoảng hơn 1 ha.

Theo ông Và, cây trúc dễ chăm sóc, chỉ mất công giai đoạn đầu khi còn là cây non, khi phủ tán, cỏ khó mọc.

Không dừng lại ở vai trò bảo vệ môi trường, cây trúc còn mang lại nhiều giá trị thiết thực trong đời sống và sản xuất của người dân địa phương. Thân trúc được sử dụng làm hàng rào hoặc nguyên liệu cho nghề đan lát truyền thống, trong khi lá và cành được tận dụng làm chất đốt. Đặc biệt, măng trúc từ lâu đã không còn là món ăn dân dã riêng của đồng bào vùng cao mà đã trở thành đặc sản rất được ưa chuộng, cung cấp cho các nhà hàng tại Khu du lịch Quốc gia Sa Pa.

Và vài năm trở lại đây, nhu cầu sử dụng ống trúc làm cơm lam và các sản phẩm thủ công tăng lên đã mở ra thêm đầu ra cho người dân. Nhờ những lợi ích kinh tế thấy rõ này, nhiều hộ gia đình đã bắt đầu quan tâm hơn đến việc phục hồi và phát triển diện tích trúc trên các sườn đồi dốc.

baolaocai-br_s-1.jpg
baolaocai-br_s-5.jpg
Nhiều hộ dân ở Phìn Hồ mở rộng diện tích và khai thác giá trị kinh tế từ trồng trúc.

Thôn Phìn Hồ hiện có hơn 60 hộ dân, trong đó khoảng 20 hộ trồng trúc xanh với tổng diện tích khoảng 6 ha. Theo ông Lý Láo Tả, Trưởng thôn Phìn Hồ, cây trúc từng có thời gian bị mai một do người dân chưa chú trọng chăm sóc và đầu ra chưa ổn định. Tuy nhiên, từ năm 2015, nhờ giá trị kinh tế từ măng và thân trúc tăng lên, người dân đã chủ động mở rộng diện tích.

Không riêng Phìn Hồ, hiện nay cây trúc xanh đã được trồng tại nhiều thôn của xã Ngũ Chỉ Sơn như Can Hồ A, Lủ Khấu, Cửa Cải… Tổng diện tích toàn xã đạt khoảng 15 ha. Dù quy mô chưa lớn, song mô hình này đang cho thấy hiệu quả rõ nét trong việc phát triển kinh tế gắn với bảo vệ tài nguyên rừng và môi trường sinh thái.

baolaocai-br_s-4.jpg
Cây trúc đang góp phần mang lại thu nhập cho người dân ở Ngũ Chỉ Sơn.

Theo đánh giá của chính quyền địa phương, cây trúc có nhiều ưu điểm phù hợp với điều kiện tự nhiên ở vùng cao. Bộ rễ khỏe giúp giữ đất, hạn chế rửa trôi vào mùa mưa. Khả năng sinh trưởng tốt trên địa hình dốc giúp phủ xanh những khu vực khó canh tác. Đây cũng là loại cây không phải đầu tư chăm sóc nhiều nhưng cho khai thác lâu dài.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến ngày càng phức tạp, tình trạng sạt lở đất, lũ ống, lũ quét thường xuyên xảy ra ở miền núi, việc phát triển những loại cây có khả năng giữ đất, bảo vệ sườn dốc như cây trúc đang trở thành hướng đi phù hợp. Mô hình này vừa góp phần giảm thiểu thiên tai, vừa tạo thêm việc làm, tăng thu nhập cho người dân.

baolaocai-br_s-8.jpg
baolaocai-br_s-9.jpg
Thân cây trúc ở xã Ngũ Chỉ Sơn là nguồn nguyên liệu quan trọng, cung cấp cho các hợp tác xã, cơ sở sản xuất cơm lam tại phường Sa Pa và xã Cốc San.

Tuy nhiên, để cây trúc thực sự trở thành cây sinh kế bền vững, xã Ngũ Chỉ Sơn vẫn đang đối mặt với không ít khó khăn. Hiện nay, việc mở rộng diện tích chủ yếu dựa vào nguồn lực tự thân của người dân nên còn gặp nhiều hạn chế. Đầu ra cho các sản phẩm từ trúc dù đã hình thành nhưng nhìn chung chưa ổn định, phần lớn vẫn là tiêu thụ nhỏ lẻ, phụ thuộc vào thương lái trong tỉnh.

baolaocai-br_s-6.jpg
baolaocai-br_s-7.jpg
Cây trúc góp phần quan trọng trong phủ xanh đồi, núi trọc, giúp giữ đất, chống xói mòn mỗi mùa mưa lũ.

Ông Hoàng Ngọc Định - Phó Chủ tịch UBND xã Ngũ Chỉ Sơn cho biết: “Qua các cuộc tiếp xúc cử tri và họp thôn, người dân nhiều lần kiến nghị được hỗ trợ kinh phí để mở rộng diện tích trồng trúc. Tuy nhiên, do nguồn lực ngân sách địa phương còn khó khăn nên xã đang đề xuất cấp trên xem xét lồng ghép nội dung này vào các chương trình mục tiêu quốc gia để hỗ trợ người dân”.

Theo ông Định, nếu cây trúc nhận được sự quan tâm đầu tư bài bản về nguồn giống, kỹ thuật canh tác và có sự kết nối chặt chẽ trong tiêu thụ sản phẩm, địa phương hoàn toàn có thể quy hoạch thành các vùng nguyên liệu lớn gắn với phát triển du lịch sinh thái rừng trúc, đồng thời khôi phục và nâng tầm các sản phẩm thủ công truyền thống.

Khi những “nút thắt” về vốn, kỹ thuật và thị trường đầu ra được tháo gỡ đồng bộ, cây trúc ở xã Ngũ Chỉ Sơn hứa hẹn sẽ còn bén rễ sâu hơn nữa vào lòng đất. Đó sẽ là nền tảng vững chắc để xây dựng nên những bản làng vùng cao xanh, an toàn trước thiên tai và trù phú với nguồn thu nhập bền vững.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

"Ươm mầm" kỹ sư chăn nuôi 4.0

"Ươm mầm" kỹ sư chăn nuôi 4.0

Sự phát triển của các trang trại chăn nuôi quy mô lớn và mô hình sản xuất ứng dụng công nghệ cao đang kéo theo nhu cầu lớn về nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn và kỹ năng số. Nắm bắt xu hướng đó, ngành Chăn nuôi của Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại tỉnh Lào Cai đã không ngừng đổi mới chương trình đào tạo, gắn học tập với thực tiễn sản xuất và công nghệ hiện đại.

Vườn Quốc gia Hoàng Liên tái thả 57 cá thể động vật hoang dã về môi trường tự nhiên

Vườn Quốc gia Hoàng Liên tái thả 57 cá thể động vật hoang dã về môi trường tự nhiên

Vườn Quốc gia Hoàng Liên vừa tổ chức tái thả 57 cá thể động vật hoang dã thuộc 18 loài về môi trường tự nhiên sau thời gian được cứu hộ, chăm sóc và bảo tồn thành công tại Trung tâm Du lịch và Bảo tồn sinh vật Hoàng Liên, góp phần bảo tồn đa dạng sinh học trên địa bàn tỉnh.

Hội Nông dân tỉnh tổ chức tập huấn xây dựng sản xuất theo mô hình nông lâm kết hợp cho cán bộ, hội viên nông dân xã Mù Cang Chải

Hội Nông dân tỉnh tổ chức tập huấn xây dựng sản xuất theo mô hình nông lâm kết hợp cho cán bộ, hội viên nông dân xã Mù Cang Chải

Sáng 7/7, Hội Nông dân tỉnh Lào Cai phối hợp với xã Mù Cang Chải tổ chức lớp tập huấn xây dựng sản xuất theo mô hình nông lâm kết hợp; thích ứng biến đổi khí hậu và bảo vệ đất dốc năm 2026 cho cán bộ, hội viên nông dân trên địa bàn xã.

Cá tầm mở hướng làm giàu ở Việt Hồng

Cá tầm mở hướng làm giàu ở Việt Hồng

Từ lợi thế nguồn nước lạnh tự nhiên chảy ra từ các khe núi, người dân xã Việt Hồng đã mạnh dạn phát triển nghề nuôi cá tầm thương phẩm, mở thêm hướng nâng cao thu nhập trong sản xuất nông nghiệp. Mô hình kinh tế mới này đang khẳng định hiệu quả rõ rệt, mở ra hướng đi đầy triển vọng trong việc nâng cao thu nhập và đa dạng hóa sinh kế cho người dân địa phương.

Khi mỗi người dân là một "người gác rừng"

Khi mỗi người dân là một "người gác rừng"

Nhờ phát huy vai trò của cộng đồng dân cư, cùng với sự vào cuộc quyết liệt của Ban Quản lý rừng phòng hộ Trạm Tấu, lực lượng kiểm lâm và chính quyền cơ sở, công tác quản lý, bảo vệ rừng tại các xã vùng cao đang đạt nhiều kết quả tích cực. Những cánh rừng đầu nguồn không chỉ được bảo vệ an toàn mà còn trở thành nền tảng quan trọng cho phát triển sinh kế, bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu.

Ban hành nhiều chính sách ưu đãi về khuyến nông

Ban hành nhiều chính sách ưu đãi về khuyến nông

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 268/2026/NĐ-CP quy định hình thức, phương thức, đối tượng, chính sách về và chuyển giao công nghệ trong nông nghiệp theo quy định tại khoản 4 Điều 52 Luật Chuyển giao công nghệ, với nhiều chính sách ưu đãi trong đào tạo, tập huấn, bồi dưỡng; xây dựng và nhân rộng mô hình; xã hội hóa khuyến nông, chuyển giao công nghệ trong nông nghiệp,... Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 20/8 tới.

Ngát xanh đồng đất Thượng Hà

Ngát xanh đồng đất Thượng Hà

Trên những triền đồi và bãi bồi màu mỡ của xã Thượng Hà (tỉnh Lào Cai), những vườn đào cảnh xanh tốt, những ruộng dưa hấu, thanh long, chanh leo trải dài đang mang lại diện mạo mới cho vùng quê. Việc chuyển dịch cơ cấu cây trồng phù hợp với điều kiện tự nhiên mở ra hướng phát triển kinh tế, giúp nhiều hộ dân làm giàu trên chính mảnh đất quê hương.

Kinh nghiệm hay từ giải phóng mặt bằng ở phường Cam Đường

Kinh nghiệm hay từ giải phóng mặt bằng ở phường Cam Đường

Từ khi chính thức vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, phường Cam Đường đã tạo nên bước đột phá trong công tác giải phóng mặt bằng (GPMB). Với tinh thần quyết liệt, sâu sát của cấp ủy đảng, chính quyền, sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và sự linh hoạt, thấu tình đạt lý trong thực hiện GPMB, phường Cam Đường đã khơi thông nhiều “điểm nghẽn” kéo dài nhiều năm.

Đưa thuỷ sản trở thành ngành hàng giá trị

Đưa thuỷ sản trở thành ngành hàng giá trị

Với hơn 23.000 ha mặt nước, khí hậu phù hợp cho nuôi cá nước ngọt và cá nước lạnh - đó là những lợi thế để lào cai phát triển thủy sản. Từ những lồng cá trên các hồ thủy điện đến các trang trại cá hồi, cá tầm, nghề nuôi thủy sản đang từng bước khẳng định vai trò trong cơ cấu kinh tế nông nghiệp địa phương. Tuy nhiên, để thủy sản trở thành ngành hàng có giá trị cao vẫn còn nhiều "nút thắt" cần được tháo gỡ.

Khai thác giá trị kép dưới tán rừng

Khai thác giá trị kép dưới tán rừng

Giữa những cánh rừng xanh của vùng cao Bắc Hà, những cây tam thất, sâm Lai Châu, thất diệp nhất chi hoa… đang từng ngày sinh trưởng. Từ lợi thế ấy, Hợp tác xã Nông nghiệp Cồ Dề Chải đã lựa chọn hướng đi khác biệt khi kết hợp phát triển dược liệu với du lịch sinh thái, chăm sóc sức khỏe. Mô hình góp phần nâng cao giá trị tài nguyên rừng, tạo sinh kế bền vững cho người dân địa phương.

Đánh thức vùng đất cằn Pha Long

Đánh thức vùng đất cằn Pha Long

Chuyển đổi cơ cấu cây trồng, hình thành vùng sản xuất hàng hóa và tăng cường liên kết tiêu thụ đang mở ra hướng phát triển mới cho xã biên giới Pha Long. Từ những triền đồi khô cằn, người dân từng bước gây dựng các vùng cây ăn quả, cây dược liệu và cây nguyên liệu phục vụ chế biến, tạo sinh kế bền vững, góp phần giảm nghèo và xây dựng nông thôn mới.

Kiểm tra kết quả thực hiện mô hình trồng giống dứa mới theo tiêu chuẩn VietGAP tại xã Bản Lầu

Kiểm tra kết quả thực hiện mô hình trồng giống dứa mới theo tiêu chuẩn VietGAP tại xã Bản Lầu

Ngày 03/7, Đoàn công tác Sở Khoa học và Công nghệ đã kiểm tra thực địa kết quả thực hiện đề tài khoa học và công nghệ cấp tỉnh “Nghiên cứu thử nghiệm một số giống dứa có năng suất cao, chất lượng tốt và hoàn thiện quy trình kỹ thuật thâm canh đạt tiêu chuẩn VietGAP” tại xã Bản Lầu. Đề tài do Đại học Thái Nguyên thực hiện.

Cầu Pờ Hồ nối những niềm vui

Cầu Pờ Hồ nối những niềm vui

Mỗi mùa mưa đến, đồng bào các dân tộc ở các thôn Pờ Hồ, Trung Hồ, Séo Tả Lé, xã Trung Lèng Hồ cũ (nay là xã Mường Hum) lại thấp thỏm, lo lắng vì lũ từ thượng nguồn đổ về các con suối, chia cắt giao thông, tiềm ẩn nhiều nguy hiểm. Thế nhưng từ tháng 7 năm nay, khi hai cây cầu kiên cố bắc qua suối Pờ Hồ và Trung Hồ hoàn thành, nỗi lo ấy dần lùi lại phía sau, mở ra cơ hội phát triển mới cho vùng đất dưới chân núi Pu Ta Leng.

Đánh thức giá trị đẳng sâm dưới tán rừng

Đánh thức giá trị đẳng sâm dưới tán rừng

Không mở rộng diện tích bằng cách tác động vào rừng tự nhiên, xã Lao Chải đang lựa chọn một hướng đi khác: phát triển cây đẳng sâm dưới tán sơn tra nhằm gia tăng giá trị trên cùng một diện tích đất. Từ mô hình thí điểm, địa phương kỳ vọng hình thành sinh kế bền vững, bảo tồn nguồn gen dược liệu bản địa và tạo động lực cho phát triển kinh tế xanh ở vùng cao, nơi bảo vệ rừng và phát triển sản xuất không còn là hai mục tiêu tách rời.

Bài cuối: Mở lối cho “vàng xanh”

Từ “vàng xanh” đến bài toán giá trị Bài cuối: Mở lối cho “vàng xanh”

Sau nhiều năm phát triển nóng về diện tích, ngành quế Lào Cai đang đứng trước giai đoạn mới - giai đoạn của chất lượng, của chế biến sâu và phát triển thị trường. Đó không chỉ là yêu cầu từ thực tiễn mà còn là hướng đi “bắt buộc” nếu muốn “vàng xanh” tiếp tục giữ được vị thế trong tương lai.

Chủ động sản xuất trước diễn biến thời tiết khó lường

Chủ động sản xuất trước diễn biến thời tiết khó lường

Trước diễn biến thời tiết khó lường trong vụ mùa năm 2026 nông dân trên địa bàn tỉnh đang chủ động triển khai các khâu sản xuất. Từ làm đất, gieo mạ, chăm sóc đến lựa chọn giống và bố trí thời vụ theo từng vùng, tất cả đều được thực hiện sớm nhằm giảm thiểu rủi ro, bảo đảm mục tiêu gieo cấy 47.000 ha lúa mùa.

fb yt zl tw