Theo báo cáo của UBND xã Gia Hội, ổ dịch đầu tiên xuất hiện từ ngày 31/3/2026. Ngay sau khi nhận được thông tin lợn chết bất thường tại các hộ dân, UBND xã đã chỉ đạo lực lượng chuyên môn phối hợp với các thôn kiểm tra thực tế, tổ chức tiêu hủy bắt buộc đối với số lợn nghi mắc bệnh, đồng thời lấy mẫu xét nghiệm.
Kết quả xét nghiệm từ 5 mẫu bệnh phẩm lấy tại các thôn có lợn chết đều dương tính với bệnh dịch tả lợn châu Phi.
Trong số các địa bàn bị ảnh hưởng, thôn Chiềng Pằn 2 chịu thiệt hại nặng nhất với 25 hộ có lợn chết, tổng số 154 con, trọng lượng gần 6,9 tấn; tiếp đến là thôn Chiềng Pằn 1 với 120 con lợn bị tiêu hủy; thôn Bản Đồn 101 con; Nà Kè 44 con và Nam Vai 12 con.
Toàn bộ số lợn chết đã được các lực lượng chức năng và người dân tổ chức chôn hủy tại khu vực vườn hộ hoặc đất đồi của thôn, bản theo đúng quy định thú y, kết hợp rắc vôi bột và phun hóa chất khử trùng nhằm hạn chế nguy cơ lây lan mầm bệnh ra môi trường.
Theo đánh giá của địa phương, nguyên nhân khiến dịch bệnh lây lan không chỉ do vi rút dịch tả lợn châu Phi có khả năng tồn lưu lâu ngoài môi trường, thời tiết mưa nắng thất thường làm giảm sức đề kháng vật nuôi, còn xuất phát từ tâm lý chủ quan của người chăn nuôi.
Sau thời gian dịch bệnh tạm lắng, nhiều hộ đã tái đàn, tăng đàn nhưng chưa chú trọng thực hiện chăn nuôi an toàn. Một số hộ khi phát hiện lợn có dấu hiệu mắc bệnh không báo cho chính quyền và lực lượng thú y mà bán chạy lợn bệnh hoặc vứt xác động vật ra môi trường, làm tăng nguy cơ phát tán dịch trên diện rộng.
Trước diễn biến phức tạp của dịch bệnh, UBND xã Gia Hội đã kiện toàn Ban chỉ đạo phòng, chống dịch bệnh động vật; thành lập các tổ lưu động kiểm tra việc vận chuyển, mua bán lợn trên địa bàn; triển khai cho các hộ chăn nuôi, giết mổ ký cam kết thực hiện nghiêm các quy định phòng chống dịch.
Địa phương cũng đã cấp phát 1.500 kg vôi bột cùng 145 lít hóa chất khử trùng cho các thôn có dịch và khu vực giáp ranh để tổ chức tiêu độc, khử trùng chuồng trại, môi trường chăn nuôi.
Tuy nhiên, công tác phòng chống dịch tại Gia Hội vẫn gặp nhiều khó khăn, do địa bàn rộng, xã hiện chỉ có 2 viên chức chuyên môn chăn nuôi, thú y, lại mới được điều động nên việc tham mưu, xử lý tình huống đôi lúc chưa kịp thời. Phần lớn các hộ chăn nuôi trên địa bàn vẫn theo quy mô nhỏ lẻ, chuồng trại tạm bợ, gần khu dân cư và đường giao thông...
Nguy cơ dịch tả lợn châu Phi tiếp tục phát sinh và lây lan trên diện rộng, UBND xã Gia Hội kiến nghị cấp trên tiếp tục hỗ trợ hóa chất, vật tư phòng chống dịch; có chính sách hỗ trợ thiệt hại cho các hộ chăn nuôi bị ảnh hưởng và lực lượng trực tiếp tham gia chống dịch tại cơ sở.