An cư nơi đất mới nhưng cuộc sống vẫn nhiều thiếu thốn
Tại khu tái định cư Tả Trang, những ngôi nhà kiên cố được xây dựng sau khi người dân rời khỏi vùng có nguy cơ sạt lở. Tuy nhiên, cuộc sống ở nơi ở mới vẫn còn nhiều khó khăn.
Gia đình chị Chảo Mẩy Chiệp là một trong những hộ chuyển đến khu tái định cư từ những ngày đầu. Rời nơi ở cũ nhiều nguy cơ sạt lở, gia đình chị Chiệp có ngôi nhà kiên cố, yên tâm hơn về an toàn. Thế nhưng, không có điện lưới, sinh hoạt hằng ngày vẫn phải dùng đèn pin, bếp lửa, nhiều bất tiện.
Vào mùa mưa bão, nỗi lo không có điện càng thường trực. Khi thời tiết bất thường, điện thoại hết pin, đèn pin hết điện, việc liên lạc với bên ngoài rất khó khăn. Có đêm con nhỏ đau ốm, vợ chồng chị phải chia nhau người chăm con, người thức dậy nhóm lửa lấy ánh sáng, chờ đến sáng mới có thể đưa con đi khám bệnh.
Câu chuyện của gia đình chị Chiệp cũng là nỗi niềm chung của nhiều hộ dân tại khu tái định cư. Không có điện, những nhu cầu bình thường như thắp sáng, xem ti vi, sạc điện thoại hay dùng các thiết bị sinh hoạt đều trở nên khó khăn.
Để có ánh sáng, các hộ dân phải chung nhau kéo đường dây từ một điểm có điện cách khu tái định cư vài cây số. Tuy nhiên, do khoảng cách quá xa, nguồn điện truyền tải bị hao hụt, điện áp yếu, không đáp ứng được nhu cầu sử dụng. Vào giờ cao điểm, mỗi gia đình chỉ dám thắp một bóng đèn để tiết kiệm điện; chiếc quạt điện cũng trở nên xa xỉ trong những ngày hè oi bức.
Anh Tẩn Láo Tả cho biết, dù các hộ đã góp công, góp sức kéo điện về nhưng chất lượng rất thấp. Các hộ dùng chung đường dây, điện yếu nên chỉ đủ thắp một bóng đèn nhỏ. Không có điện cũng đồng nghĩa người dân hạn chế tiếp cận thông tin, tình hình thời sự, chính sách và kiến thức phục vụ đời sống.
Thiếu điện, thiếu thông tin, bản làng thêm cách trở
Nếu ở nhiều khu dân cư khác, điện, internet và sóng điện thoại đã là tiện ích thiết yếu thì tại Phìn Ngan, những điều kiện này vẫn là khoảng trống lớn. Thiếu điện không chỉ ảnh hưởng đến sinh hoạt của từng gia đình, mà còn tác động trực tiếp đến việc tiếp cận thông tin, kết nối cộng đồng và tổ chức các hoạt động tại địa phương.
Đáng nói, khó khăn không chỉ dừng lại ở việc thiếu nguồn điện ổn định. Sóng điện thoại chập chờn, internet gần như không thể sử dụng khiến người dân gặp trở ngại trong liên lạc. Những thông báo, chủ trương, chính sách của Nhà nước hay thông tin về sản xuất, phòng chống thiên tai khó có thể truyền tải nhanh chóng đến từng hộ.
Vì vậy, công tác tuyên truyền, vận động của thôn phải làm theo cách thủ công. Chị Tẩn Sử Mẩy - Trưởng thôn Phìn Ngan cho biết, do không có sóng điện thoại và internet ổn định, mỗi khi có thông tin cần phổ biến, cán bộ thôn phải trực tiếp đến từng gia đình để thông báo. Việc triển khai các nội dung tuyên truyền vì thế mất nhiều thời gian, công sức, nhất là khi các hộ dân sinh sống cách xa nhau.
Không chỉ thiếu điện, tuyến đường dân sinh dẫn vào khu tái định cư cũng đã xuống cấp, nhiều đoạn bị sạt lở, hư hỏng, gây khó khăn cho việc đi lại. Mỗi khi mưa lớn, đường trơn trượt, việc vận chuyển hàng hóa, nông sản hay đưa người ốm đau đi khám, chữa bệnh càng thêm vất vả.
Nguồn nước sinh hoạt của các hộ dân hiện vẫn phụ thuộc hoàn toàn vào khe suối ở xa khu dân cư. Người dân phải tự tìm cách dẫn nước về phục vụ các nhu cầu hằng ngày. Trong khi đó, điều kiện hạ tầng chưa đồng bộ khiến cuộc sống tại nơi ở mới chưa thể ổn định như mong muốn ban đầu.
Có thể thấy, việc bố trí nơi ở an toàn cho người dân vùng có nguy cơ sạt lở là chủ trương có ý nghĩa quan trọng, giúp hạn chế thiệt hại về người và tài sản khi thiên tai xảy ra. Tuy nhiên, khu tái định cư chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi người dân có nhà ở và được bảo đảm những điều kiện thiết yếu để sinh sống, lao động và phát triển lâu dài.
Rời nơi ở cũ để tránh nguy cơ thiên tai, 13 hộ dân ở khu tái định cư Tả Trang đã có mái nhà an toàn hơn, nhưng hành trình ổn định cuộc sống vẫn chưa trọn vẹn khi điện, nước, giao thông và thông tin liên lạc chưa được đáp ứng đầy đủ. Mong mỏi của họ không lớn lao, chỉ là có điện thắp sáng ngôi nhà, có sóng điện thoại để kết nối với bên ngoài, có đường đi thuận lợi và nguồn nước bảo đảm cho sinh hoạt. Đó cũng là những điều kiện tối thiểu để niềm vui an cư không còn dang dở, để người dân thực sự bắt đầu cuộc sống mới an toàn, ổn định hơn.
