Theo kế hoạch hỗ trợ doanh nghiệp về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số năm 2026 của Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Lào Cai, ba doanh nghiệp được lựa chọn gồm: Công ty Cổ phần Yên Thành, Công ty Cổ phần Sản xuất và Xuất khẩu Quế Hồi Việt Nam và Công ty Cổ phần Du lịch QFARM. Đây đều là những doanh nghiệp đang sở hữu các sản phẩm nông nghiệp đặc trưng, có tiềm năng phát triển theo hướng chế biến sâu và xuất khẩu.
Điểm đáng chú ý là các nội dung hỗ trợ đều tập trung giải quyết trực tiếp những khó khăn thực tế của doanh nghiệp. Với Công ty Cổ phần Sản xuất và Xuất khẩu Quế Hồi Việt Nam, kế hoạch tập trung vào nghiên cứu công nghệ tách chiết tinh chất từ quế, hồi và các cây gia vị, dược liệu chủ lực; ứng dụng công nghệ xử lý sau thu hoạch nhằm giảm vi sinh vật, côn trùng đối với sản phẩm xuất khẩu; đồng thời triển khai nền tảng nông nghiệp thông minh GREEN cho khoảng 4.000 hộ liên kết trồng quế hữu cơ trong tỉnh.
Theo đại diện doanh nghiệp, đây là những nội dung rất thiết thực đối với hoạt động sản xuất hiện nay, nhất là trong bối cảnh thị trường xuất khẩu ngày càng yêu cầu cao về chất lượng, truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn an toàn thực phẩm. Đặc biệt, việc ứng dụng công nghệ chế biến sâu và quản trị dữ liệu vùng nguyên liệu sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao giá trị gia tăng cho các sản phẩm quế, hồi hữu cơ của địa phương, từng bước mở rộng thị trường xuất khẩu sang các quốc gia có yêu cầu kỹ thuật cao.
Trong khi đó, Công ty Cổ phần Du lịch QFARM được hỗ trợ xây dựng tiêu chuẩn cơ sở cho sản phẩm chè Shan tuyết cổ thụ Suối Giàng; triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử; nghiên cứu hoàn thiện quy trình trồng, chế biến, bảo quản chè và phát triển các sản phẩm mới từ trà lên men Kombucha.
Bà Mai Thị Tuyết Minh - Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Du lịch QFARM cho biết: “Chúng tôi kỳ vọng chương trình hỗ trợ sẽ tạo động lực để doanh nghiệp nâng cao chất lượng sản phẩm trà Shan tuyết cổ thụ Suối Giàng theo hướng bài bản, khoa học và bền vững; qua đó từng bước nâng tầm thương hiệu trà Suối Giàng, mở rộng thị trường trong nước và hướng tới các thị trường xuất khẩu có yêu cầu cao”.
Theo bà Minh, điều doanh nghiệp mong muốn không chỉ là hỗ trợ về kỹ thuật mà còn là cơ hội kết nối với các nhà khoa học, các đơn vị nghiên cứu để từng bước nâng tầm sản phẩm địa phương.
Chúng tôi cũng kỳ vọng, với sự đồng hành của Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Lào Cai, các nhà khoa học và đơn vị chuyên môn, giá trị của chè Shan tuyết cổ thụ Suối Giàng sẽ không chỉ dừng ở sản phẩm nông nghiệp, mà sẽ trở thành sản phẩm văn hóa, du lịch và chăm sóc sức khỏe mang đậm bản sắc riêng của Lào Cai - bà Minh chia sẻ thêm.
Không chỉ riêng lĩnh vực chè hay quế, việc ứng dụng khoa học công nghệ vào nông nghiệp chế biến đang trở thành yêu cầu sống còn với nhiều doanh nghiệp địa phương.
Theo kế hoạch của Sở Khoa học và Công nghệ, Công ty cổ phần Yên Thành sẽ được hỗ trợ triển khai ứng dụng nông nghiệp thông minh GREEN cho khoảng 500 hộ liên kết trồng tre măng Bát độ; hỗ trợ đăng ký bảo hộ nhãn hiệu “Măng ăn liền Yên Thành”; nghiên cứu trồng rau dớn hàng hóa phục vụ xuất khẩu và cải tạo diện tích tre măng già cỗi nhằm nâng cao năng suất.
Theo ông Nguyễn Đức Dũng - Giám đốc Công ty cổ phần Yên Thành: Hiện nay doanh nghiệp đang gặp nhiều khó khăn trong việc nâng cao năng suất vùng nguyên liệu, quản lý chuỗi liên kết và phát triển sản phẩm mới đáp ứng yêu cầu thị trường xuất khẩu. Vì vậy, việc tỉnh xây dựng kế hoạch hỗ trợ về khoa học công nghệ, chuyển đổi số là tín hiệu rất tích cực đối với doanh nghiệp.
Các nội dung nghiên cứu, chuyển giao kỹ thuật và ứng dụng nền tảng số sẽ giúp doanh nghiệp từng bước chuẩn hóa quy trình sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm, đặc biệt là các sản phẩm chế biến từ măng Bát độ phục vụ thị trường Nhật Bản và các thị trường khó tính - ông Dũng cho biết.
Có thể thấy, điểm chung của các doanh nghiệp được lựa chọn lần này đều là những đơn vị đang sở hữu sản phẩm đặc trưng, nhưng còn gặp nhiều khó khăn trong ứng dụng khoa học công nghệ. Nếu như trước đây, nhiều doanh nghiệp chủ yếu sản xuất theo kinh nghiệm, quy mô nhỏ lẻ thì nay yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn chất lượng, chuyển đổi số và quản trị dữ liệu đã trở thành điều kiện bắt buộc nếu muốn tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Kế hoạch của Sở Khoa học và Công nghệ cũng xác định rõ mục tiêu “tập trung tháo gỡ triệt để các điểm nghẽn cụ thể của 3 doanh nghiệp” về công nghệ chế biến sâu, sở hữu trí tuệ, tiêu chuẩn chất lượng, truy xuất nguồn gốc và quản trị dữ liệu chuỗi cung ứng; đồng thời đưa khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành “động lực then chốt” để nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.
Năm 2026 sẽ là giai đoạn hành động đột phá, lan tỏa kết quả, tạo chuyển biến mạnh mẽ từ giai đoạn "xây dựng nền tảng" của năm 2025, với phương châm "rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn, rõ kết quả, rõ thẩm quyền". Trọng tâm là tháo gỡ triệt để các điểm nghẽn của 3 doanh nghiệp về công nghệ chế biến sâu, quản trị dữ liệu chuỗi cung ứng, sở hữu trí tuệ, tiêu chuẩn chất lượng, truy xuất nguồn gốc và công nghệ trồng, chế biến… Qua đó góp phần nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, khai thác tối đa công suất thiết kế, phát triển vùng nguyên liệu ổn định và gia tăng giá trị cho các sản phẩm chủ lực của tỉnh
Đặc biệt, việc lựa chọn hỗ trợ theo hướng trọng tâm, trọng điểm sẽ giúp tạo ra các mô hình mẫu để nhân rộng, từng bước hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp địa phương.
Đáng chú ý, nhiều mục tiêu trong kế hoạch đã được lượng hóa cụ thể như: giảm tỷ lệ sâu bệnh trên chè Shan tuyết từ 30% trở lên; nâng giá trị gia tăng sản phẩm quế, hồi ít nhất 25%; hỗ trợ ứng dụng nền tảng nông nghiệp thông minh cho khoảng 4.000 hộ trồng quế hữu cơ và 500 hộ trồng tre măng Bát độ; xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử cho 100% sản phẩm chè của doanh nghiệp…
Những mục tiêu này cho thấy, tỉnh không chỉ hướng tới hỗ trợ từng doanh nghiệp riêng lẻ mà còn muốn từng bước xây dựng nền tảng dữ liệu số cho các ngành hàng chủ lực, nâng cao chất lượng sản phẩm nông nghiệp và thúc đẩy sản xuất theo hướng hiện đại.
Dù chặng đường phía trước còn nhiều khó khăn, song việc đưa khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo vào giải quyết trực tiếp những vấn đề thực tiễn của doanh nghiệp đang mở ra kỳ vọng mới cho cộng đồng doanh nghiệp địa phương. Khi đổi mới sáng tạo không còn là khẩu hiệu mà trở thành công cụ thiết thực trong sản xuất, quản trị và mở rộng thị trường, khoa học công nghệ sẽ thực sự phát huy vai trò “đòn bẩy” quan trọng đối với tăng trưởng kinh tế của tỉnh Lào Cai.
