Tháng 9/2024, khi vừa bước sang tuổi 20, anh Phạm Công Thọ ở thôn Văn Tứ, xã Văn Chấn đã chọn khởi nghiệp xanh theo mô hình hợp tác xã. Mang theo tâm huyết của tuổi trẻ, khát khao làm giàu từ chính mảnh đất quê hương cùng sự ủng hộ của gia đình, anh Thọ đã đứng ra thành lập Hợp tác xã Nông sản sạch Đồng Khê và quyết định đầu tư gần 1,2 tỷ đồng, xây dựng 2 nhà lưới rộng 1.500 m2 để bắt đầu hành trình khởi nghiệp bằng nông nghiệp công nghệ cao.
Ưu tiên lựa chọn những sản phẩm mới để trồng luân phiên như dưa chuột KiChi và Ballistic, ớt Palermo, đậu bắp..., sau chưa đầy 1 năm hoạt động, hợp tác xã đã xuất bán được 2 tấn dưa chuột KiChi và dưa chuột Ballistic với giá ổn định 20.000 đồng/kg, 1 tấn ớt Palermo, ớt chuông đạt chất lượng cao, bán ra với giá 100.000 đồng/kg.
Anh Phạm Công Thọ - Giám đốc Hợp tác xã Nông sản sạch Đồng Khê chia sẻ: “Muốn nâng cao giá trị sản xuất, trước hết phải thay đổi tư duy, chuyển từ cách làm truyền thống sang hướng chuyên canh sạch, an toàn và bền vững.
Chúng tôi đã đầu tư hệ thống tưới nhỏ giọt tự động, phân bổ đều tới từng gốc cây theo khung giờ cài đặt sẵn, vừa tiết kiệm vừa giúp cây phát triển ổn định. Kết hợp với nhà lưới chất lượng cao và hệ thống cắt nắng, cây trồng ít bị ảnh hưởng bởi thời tiết, sinh trưởng tốt hơn, từ đó, nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị sản phẩm.
Từ hướng đi nông nghiệp xanh không chỉ nâng cao giá trị sản xuất, hợp tác xã còn tạo việc làm ổn định cho 7 thành viên cùng 5 lao động thời vụ, với mức thu nhập bình quân khoảng 220.000 đồng/người/ngày. Anh Bùi Tiến Thoàn ở thôn Văn Tứ, xã Văn Chấn - người gắn bó với hợp tác xã từ những ngày đầu thành lập chia sẻ:
Anh Thọ mang đến cho chúng tôi nhiều điều mới, từ kỹ thuật, giống cây đến cách làm. Nhờ vậy, hợp tác xã có nhiều loại rau, củ, quả sạch mà trước đây mọi người nghĩ chỉ thấy ở các vùng sản xuất lớn hay trong siêu thị. Sản phẩm được thu hoạch hằng ngày, luôn tươi ngon và đảm bảo chất lượng.
Từ quê hương Hưng Yên, chị Trần Anh Xuân, sinh năm 1991 đã lựa chọn xã vùng cao Tả Phìn để bắt đầu hành trình khởi nghiệp với nông nghiệp. Năm 2018, chị đã cùng một số phụ nữ địa phương thành lập Hợp tác xã Sapa Secrets, phát triển vùng nguyên liệu 30 ha và 20 sản phẩm chăm sóc sức khỏe từ cây tía tô bản địa như trà tía tô, cao tía tô, xà phòng, sữa tắm… với mức giá trung bình từ 100.000 - 300.000 đồng/sản phẩm.
Không dừng ở các sản phẩm từ cây tía tô, chị Xuân nghiên cứu sản xuất ra nhiều sản phẩm từ các loại dược liệu khác của địa phương. Bên cạnh nâng tầm giá trị của cây tía tô bản địa, Hợp tác xã Sapa Secrets tạo việc làm cho 10 lao động toàn thời gian với mức thu nhập ổn định 10 triệu đồng/người/tháng và khoảng 50 - 100 lao động thời vụ.
Để sản phẩm được nhiều khách hàng biết đến, chị Trần Anh Xuân đã quảng bá và tiêu thụ sản phẩm theo hướng hiện đại; đẩy mạnh ứng dụng các nền tảng mạng xã hội như Facebook, TikTok, Zalo để giới thiệu sản phẩm, kể câu chuyện về dược liệu bản địa và quy trình sản xuất.
Từ phát triển sản phẩm dược liệu, chị Xuân tiếp tục ấp ủ nhiều ý tưởng nhằm khai thác hiệu quả lợi thế địa phương, tạo thêm sinh kế cho người dân và quảng bá bản sắc văn hóa vùng cao.
Chị Trần Anh Xuân chia sẻ: “Thời gian tới, tôi dự định cùng người dân thôn Sả Xéng phát triển du lịch cộng đồng mang đậm bản sắc văn hóa, kể những câu chuyện văn hóa và dược liệu, tạo ra những trải nghiệm sâu sắc và ý nghĩa cho du khách”.
Còn tại xã Mậu A, với sự năng động, sáng tạo của tuổi trẻ, năm 2018, sau khi nghiên cứu kỹ lưỡng, 7 đoàn viên, thanh niên thôn Làng Cau đã thành lập Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Huỳnh Phát do anh Nguyễn Văn Huỳnh làm Giám đốc, với sản phẩm chính là bếp đun củi nóng lạnh.
Đến nay, hợp tác xã đã xây dựng 1 xưởng chính cùng 6 cơ sở, phân phối qua gần 60 đại lý, mỗi năm tiêu thụ hơn 13.000 bộ bếp, đem về doanh thu trên 15 tỷ đồng và tạo việc làm cho hàng trăm lao động tại địa phương. Với những nỗ lực của mình, anh Huỳnh được bình chọn là Ngôi sao Hợp tác xã Việt Nam năm 2025 cùng nhiều giải thưởng uy tín khác.
Tôi nghĩ rằng, người trẻ nếu có khát vọng, chịu khó học hỏi và không ngại thay đổi thì hoàn toàn có thể khởi nghiệp, làm giàu ngay trên quê hương mình. Thời gian tới, hợp tác xã tiếp tục mở rộng thị trường, tạo thêm việc làm cho lao động địa phương và đưa sản phẩm vươn xa hơn - anh Huỳnh chia sẻ.
Từ mô hình hợp tác xã của anh Thọ, chị Xuân hay anh Huỳnh cho thấy, sự xuất hiện của người trẻ đã góp phần thay đổi tư duy sản xuất, tiếp cận thị trường hiện đại cho khu vực kinh tế tập thể. Tuy nhiên, hành trình ấy không hề dễ dàng, khi nhiều người trẻ đối diện với nhiều khó khăn như thiếu kinh nghiệm, thiếu vốn… do đó rất cần sự hỗ trợ, những chính sách hiệu quả, thiết thực từ các ngành chức năng.
Thực hiện Đề án hỗ trợ phong trào thanh niên khởi nghiệp giai đoạn 2021 - 2025, Tỉnh đoàn đã hỗ trợ thành lập 109 hợp tác xã và 283 tổ hợp tác với thanh niên làm nòng cốt. Dự kiến trong giai đoạn 2026 - 2030, mục tiêu cụ thể được đặt ra hằng năm là tư vấn và hỗ trợ thành lập ít nhất 80 hợp tác xã, tổ hợp tác do thanh niên làm chủ.
Không chỉ dừng ở việc tăng chỉ tiêu số lượng mô hình kinh tế tập thể do thanh niên làm chủ, Tỉnh đoàn tiếp tục tăng cường tổ chức các chương trình đào tạo, bồi dưỡng về quản trị, kỹ năng kinh doanh, chuyển đổi số; phối hợp với các ngành, đơn vị liên quan tạo điều kiện tiếp cận nguồn vốn ưu đãi, khoa học - kỹ thuật, cũng như hỗ trợ xây dựng thương hiệu, xúc tiến thương mại và kết nối tiêu thụ sản phẩm.
Với sự năng động, sáng tạo của người trẻ mang tới “luồng gió mới” cho kinh tế tập thể ở Lào Cai. Qua đó, nâng cao giá trị sản phẩm, góp phần khai thác tiềm năng bản địa theo hướng hiện đại, bền vững.
