Cái tên Sân Bay có thể xa lạ với người nơi khác, nhưng đã quen thuộc với người dân trong vùng từ lâu. Ông Lương Tất Thắng, 78 tuổi, kể lại lời các cụ truyền rằng: “Đầu những năm 1940, quân Nhật từng định xây sân bay tại đây và bắt người dân đi phu san lấp mặt bằng. Công việc mới hoàn thành phần nền thì Nhật đầu hàng Đồng minh, quân Nhật rút về nước. Sau đó, người dân sử dụng khu đất rộng để gieo trồng; cánh đồng mang tên Sân Bay từ đó".
Cánh đồng Sân Bay nằm trong địa giới thôn Sân Bay. Thôn này từng sáp nhập với thôn Đông Hà. Từ tháng 7/2026, thôn Sân Bay cũ với 180 hộ, phần lớn là người Kinh, tiếp tục sáp nhập với thôn Gốc Quân gồm 154 hộ, chủ yếu là đồng bào Tày. Tên thôn Sân Bay được giữ lại; sau sáp nhập, thôn có diện tích 501,6 ha, trong đó đất nông nghiệp chiếm 204,2 ha, đất lâm nghiệp 250 ha. Thôn Sân Bay mới có 334 hộ, 1.351 nhân khẩu; trong đó có 199 hộ người Kinh và 135 hộ người Tày với 579 nhân khẩu.
Chị Đinh Thị Hiếu - chuyên viên Phòng Kinh tế xã Đông Cuông, cho biết: "Toàn xã có hơn 500 ha lúa. Cánh đồng Sân Bay lớn nhất, với 32 ha; tiếp theo là cánh đồng Bến Đền và cánh đồng Đức An. Trong 14 thôn của xã, thôn Sân Bay hiện có hai vùng sản xuất rõ nét: vùng lúa, rau màu chủ yếu thuộc thôn Sân Bay cũ; vùng trồng rừng tập trung ở thôn Gốc Quân cũ, với 234,5 ha đất lâm nghiệp”.
Ruộng đồng ở đây liền vùng, liền thửa; hệ thống thủy lợi được kiên cố hóa, bảo đảm tưới tiêu từ hàng chục năm nay. Những nhánh đường bê tông rộng rãi chạy giữa cánh đồng giúp việc vận chuyển vật tư, thóc lúa và rau màu thuận lợi.
Tuyến đường sắt Hà Nội - Lào Cai, được xây dựng từ thời Pháp thuộc, chạy dọc cánh đồng, tạo nên khung cảnh đặc biệt khi đoàn tàu ngược xuôi giữa những mùa lúa.
Khi lúa chín, cánh đồng vàng rực những bông lúa trĩu hạt. Máy móc được đưa vào thu hoạch, giúp rút ngắn thời gian làm đồng. Chỉ trong vài ngày, nhiều hộ đã thu hoạch xong, đưa thóc về nhà và tận dụng rơm rạ để cải tạo đất.
Đất đai phì nhiêu, kỹ thuật canh tác ngày càng tiến bộ cùng sự cần cù của người dân góp phần đưa năng suất lúa bình quân của thôn đạt 55 tạ/ha. Phần lớn diện tích được gieo cấy bằng giống Chiêm hương.
Sau vụ lúa, người dân bắt đầu trồng cây vụ đông. Một số thửa ruộng gần nhà văn hóa thôn đã được trồng ngô hoặc rau màu.
Gia đình bà Hoàng Thị Thúy Loan đang làm đất để trồng bắp cải. Bà Loan cho biết gia đình có 6 sào đất, dành 3 sào trồng rau. Trên ruộng cao, gia đình trồng mướp; phía dưới trồng cà chua, dưa, bắp cải, súp lơ và luân canh theo mùa.
“Trồng rau cho thu nhập hơn trồng lúa, nhưng phải chăm như con mọn, lúc nào cũng phải ở ngoài đồng”, bà Loan nói.
Người dân thôn Sân Bay đẩy mạnh sản xuất rau an toàn để đáp ứng nhu cầu thị trường. Tổ hợp tác cung ứng sản phẩm của phụ nữ thôn có 6 thành viên, là nơi chị em trao đổi kinh nghiệm sản xuất.
Chị Vũ Thị Thủy, một thành viên tổ hợp tác chia sẻ: “Chúng tôi luân phiên nhau trồng rau xanh, bầu, bí, mướp, cà chua, hành..., thâm canh theo quy trình nông nghiệp sạch nên được thị trường đón nhận. Hiện chúng tôi chủ yếu cung cấp rau sạch cho các trường học. Trồng rau phải thường xuyên ở ngoài ruộng, nhưng so với trồng lúa thì thu nhập cao gấp đôi hoặc gấp ba”.
Tuyến đường sắt Hà Nội - Lào Cai và đường bộ Yên Bái - Khe Sang chạy song song, chia không gian thôn thành hai khu vực: phía tây chủ yếu trồng lúa, rau màu; phía đông phát triển kinh tế đồi rừng. Giữa thôn, ngòi Lẫm bắt nguồn từ núi Khe Ván, chảy từ khu vực đồi phía đông, cung cấp nước cho đồng ruộng phía tây và phục vụ sinh hoạt, sản xuất của người dân.
Bí thư Chi bộ thôn Sân Bay Lương Văn Thùy cho biết, phía đông chủ yếu là đồng bào Tày sinh sống, kinh tế dựa vào rừng. Những năm gần đây, cây quế có đầu ra ổn định, giúp hơn một nửa số hộ trong khu vực có kinh tế khá. Nhiều hộ trồng từ 6 đến 7 ha quế, như gia đình ông Cầm Xuân Hiếu, ông Tầm Văn Mơ, ông Hoàng Văn Cương. Các hộ đã có thêm nguồn thu đáng kể.
Về định hướng phát huy thế mạnh của thôn Sân Bay, ông Nguyễn Xuân Dương - Trưởng phòng Kinh tế xã Đông Cuông cho biết, xã dự kiến đưa vào sản xuất các giống lúa năng suất cao, chất lượng gạo ngon; mở rộng diện tích trồng vụ 3 và nâng cao chất lượng rau màu để đáp ứng nhu cầu thị trường. Ở khu vực Gốc Quân, địa phương tập trung trồng và chăm sóc rừng, chủ yếu là quế, bồ đề; đồng thời chỉ đạo trồng thêm măng lục trúc.
Theo ông Dương, măng lục trúc hiện sinh trưởng tương đối tốt, bắt đầu mang lại giá trị kinh tế cho người dân. Xã đang hướng tới xây dựng măng lục trúc thành sản phẩm OCOP trong năm 2026, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế.
Từ cánh đồng lúa đến vùng rau màu và đồi rừng, thôn Sân Bay đang mở rộng hướng sản xuất, tận dụng điều kiện đất đai và hạ tầng sẵn có. Sự chuyển mình ấy gắn với quá trình sáp nhập thôn, mở rộng không gian phát triển và tăng cường đoàn kết giữa các dân tộc, tiến tới xây dựng thôn Sân Bay trở thành miền quê đáng sống.
