Sinh năm 1990, nhưng chị Lương Thị Luân đã làm Trưởng thôn Sài Lương được 5 năm. Tuổi trẻ năng động, nhiệt tình, luôn đi đầu trong công việc đã giúp chị được người dân tín nhiệm bầu giữ cương vị trưởng thôn, đồng thời kiêm Giám đốc Hợp tác xã Dâu tằm Đông Cuông.
“Trồng dâu, nuôi tằm rất hiệu quả. Từ đầu năm, gia đình tôi đã thu được gần 1 tạ kén, với giá hơn 200 ngàn/kg, cho thu nhập khoảng 30 triệu đồng. Hơn thế, trồng dâu, nuôi tằm giúp giải quyết việc làm cho nhiều lao động”, Trưởng thôn Lương Thị Luân cho biết.
Với hơn 237 ha đất tự nhiên, trong đó đất trồng lúa nước 46,3 ha, đất trồng ngô 34 ha, còn lại là trồng cây khác. Cuộc sống của người dân Sài Lương chủ yếu từ trồng trọt và chăn nuôi nhỏ. Vì vậy, việc tìm cây trồng mới trên những mảnh đất vốn quen với cây lúa, ngô, sắn là mong mỏi của người dân và cấp ủy, chi bộ thôn.
Đưa chúng tôi thăm ruộng dâu của một số hộ trong thôn, Trưởng thôn Lương Thị Luân chia sẻ: “Cách đây gần chục năm, thực hiện phong trào “Trồng dâu làm giàu quê hương”, việc trồng dâu, nuôi tằm dần phát triển trong thôn. Tuy nhiên, do thiên tai, dịch bệnh, đầu ra sản phẩm bấp bênh, cây dâu tằm dần bị loại khỏi cơ cấu cây trồng của địa phương”.
Theo dõi thị trường dâu tằm, năm 2023, được sự động viên của xã, Trưởng thôn Lương Thị Luân cùng một số hộ như gia đình anh Hà Văn Điều, chị Lương Thị Bích Loan... đã gây lại ruộng dâu. Những ngày đầu cải tạo đất, gieo trồng, vừa làm vừa lo, nhiều người hoài nghi vì những thất bại trước đó. Nhưng theo thời gian, từ những lứa tằm đầu tiên cho thu nhập, niềm tin đã trở lại.
Từ những hộ ban đầu, đến nay, khoảng 20 ha đất 5% tại thôn Sài Lương đã được trồng dâu. Đặc biệt, để cây dâu phát triển bền vững, thôn thành lập Hợp tác xã Dâu tằm Đông Cuông gồm 10 xã viên. Từ đầu năm 2026 đến nay, các thành viên hợp tác xã đã xuất bán gần 1 tấn kén, cho thu nhập vài trăm triệu đồng.
Trải qua, nhiều công việc, từ làm phát triển chăn nuôi, kinh doanh, nuôi cá..., anh Nguyễn Văn Được - Phó Giám đốc Hợp tác xã Dâu tằm Đông Cuông vẫn quyết định đầu tư trồng dâu, nuôi tằm. Với gần 2 ha dâu, mỗi lứa tằm cho gia đình anh thu nhập khoảng 30 triệu đồng, đồng thời, giải quyết việc làm cho 2 lao động.
Anh Nguyễn Văn Được - Phó Giám đốc Hợp tác xã Dâu tằm Đông Cuông: “Dâu tằm giúp đa dạng sinh kế, tăng thu nhập. Hơn thế, nếu phát triển tốt nghề này gắn với di tích văn hóa Đền Mẫu, sẽ tạo thêm sức hút cho ngành du lịch khi du khách trải nghiệm nghề tằm tang tại địa phương”.
Tuy nhiên, con đường “hồi sinh” nghề trồng dâu nuôi tằm ở Sài Lương không dễ dàng. Ngoài diện tích đất phù sa màu mỡ, nhiều nơi đất pha cát, mưa thì úng, nắng thì khô phải mất nhiều công cải tạo, trong khi đó, dịch bệnh dễ phát sinh trên cây dâu và con tằm.
Trong khó khăn ấy, các thành viên Hợp tác xã Dâu tằm Đông Cuông vẫn kiên trì sản xuất để khôi phục nghề. Họ không chỉ muốn giữ nghề, mà còn mong biến nghề ấy thành sản phẩm du lịch độc đáo, gắn với lễ hội đền Mẫu.
Đất phù sa màu mỡ, nguồn lao động tại chỗ dồi dào, nếu giao thông nội đồng, mương thủy lợi tiếp tục được đầu tư, người dân được tập huấn kỹ thuật, áp dụng các chính sách khuyến khích, đặc biệt, có sự liên kết chặt chẽ với doanh nghiệp, xây dựng chuỗi giá trị từ trồng dâu - nuôi tằm - chế biến - tiêu thụ, Đông Cuông hoàn toàn có thể trở thành vùng nguyên liệu lớn, cung cấp tơ tằm cho thị trường.
Toàn xã có 30 hộ trồng khoảng 26 ha dâu, trong đó tập trung ở Sài Lương với 20 ha. Từ hiệu quả bước đầu, xã tiếp tục rà soát diện tích đất kém hiệu quả để phát triển cây dâu lên khoảng 40 ha, từ đó tiếp tục mở rộng thêm.
Từ Sài Lương, nghề dâu tằm đang dần “thức giấc” trên đất Đông Cuông. Đây không chỉ là sự hồi sinh của một nghề mà còn là minh chứng sự kết hợp hài hòa giữa kinh tế - văn hóa - du lịch, mở ra hướng đi mới cho vùng đất ven sông Hồng.
