Số hợp tác xã, tổ hợp tác trên địa bàn tỉnh tăng nhanh cả về chất và lượng. Với khoảng 1.500 hợp tác xã và 6.000 tổ hợp tác sản xuất, kinh doanh theo hướng đa ngành nghề, khu vực kinh tế tập thể đã góp phần làm thay đổi phương thức sản xuất, qua đó, nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị hàng hóa. Để làm được điều đó, khu vực này cần có đòn bẩy từ tín dụng.
Thời gian qua, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Chi nhánh khu vực 4 đã kịp thời triển khai các văn bản chỉ đạo của Chính phủ và Ngân hàng Việt Nam về chính sách tín dụng cho vay phát triển kinh tế tập thể đến các ngân hàng trên địa bàn.
Các ngân hàng được chỉ đạo tăng cường huy động vốn đáp ứng nhu cầu vay của các hợp tác xã, tổ hợp tác, đặc biệt là trong lĩnh vực nông, lâm nghiệp, thủy sản và tiểu thủ công nghiệp. Ngân hàng cũng phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành liên quan để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, tạo điều kiện thuận lợi cho các hợp tác xã đủ điều kiện tiếp cận vốn vay.
Vì vậy, hết năm 2025, cho vay kinh tế tập thể đạt 330 tỷ đồng với 26 hợp tác xã còn dư nợ, tăng 11 tỷ đồng so với 31/12/2024.
Ông Đỗ Văn Lừng - Chủ tịch Hội đồng Quản trị, Giám đốc Hợp tác xã Dịch vụ tổng hợp Kiến Thuận cho biết: “Lĩnh vực kinh doanh chè xuất khẩu cần nguồn vốn rất lớn. Vì vậy, nguồn vốn vay từ các tổ chức tín dụng rất quan trọng. Việc được tiếp cận vốn kịp thời đã đáp ứng nhu cầu sản xuất, kinh doanh của chúng tôi”.
Ngoài tiếp cận nguồn vốn từ các ngân hàng thương mại, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, thành viên của các tổ hợp tác trên địa bàn còn có thể tiếp cận nguồn vốn ưu đãi từ 3 nguồn quỹ hỗ trợ, gồm: Quỹ Hỗ trợ phát triển hợp tác xã tỉnh; Quỹ Hỗ trợ phát triển hợp tác xã Việt Nam và Quỹ quốc gia về việc làm. Tổng dư nợ các nguồn quỹ hiện đạt khoảng 90 tỷ đồng.
Cụ thể, 56 đơn vị đang vay vốn Quỹ Hỗ trợ phát triển hợp tác xã tỉnh với số tiền 39,3 tỷ đồng, trong đó, có 37 đơn vị vay vốn đầu tư và 19 đơn vị vay vốn lưu động.
Ông Nguyễn Đức Lâm - Phó Chủ tịch phụ trách Liên minh Hợp tác xã tỉnh Lào Cai cho biết: “Nguồn vốn ưu đãi của quỹ đã mang lại hiệu quả thiết thực, rõ rệt cả về kinh tế và xã hội, giúp nhiều hợp tác xã mở rộng sản xuất, kinh doanh, đổi mới công nghệ, góp phần tăng doanh thu, thu nhập, tạo việc làm ổn định cho thành viên, người lao động. Các hợp tác xã đã hình thành nhiều mô hình sản xuất mới, mang lại giá trị kinh tế cao, gắn với chuỗi giá trị sản phẩm, hàng hóa chủ lực của địa phương”.
Ông Nguyễn Văn Phương - Giám đốc Hợp tác xã Vạn Hoa, cho biết: “Đơn vị được vay 800 triệu đồng từ vốn lưu động của Quỹ hỗ trợ phát triển hợp tác xã tỉnh. Nguồn vốn này được hợp tác xã dùng để thu mua nguyên liệu chế biến chè. Chúng tôi mong sẽ được vay với số vốn lớn hơn để mở rộng sản xuất, nhất là vào cao điểm vụ chè”.
Nhu cầu vốn của khu vực kinh tế tập thể là rất lớn. Song, nhiều hợp tác xã, tổ hợp tác chưa tiếp cận được nguồn vốn tín dụng, nhất là nguồn vốn của các ngân hàng thương mại. Dư nợ khu vực này còn thấp, chiếm tỷ trọng nhỏ trong tổng dư nợ nền kinh tế.
Nguyên nhân do phần lớn các hợp tác xã có quy mô nhỏ, năng lực quản trị tài chính hạn chế và thiếu phương án kinh doanh khả thi để thuyết phục các tổ chức tín dụng; đặc biệt, khó khăn lớn nhất là tài sản đảm bảo. Các hợp tác xã, tổ hợp tác chưa xây dựng được chiến lược kinh doanh, tư tưởng kinh doanh theo mùa vụ, tâm lý cán bộ hợp tác xã, tổ hợp tác vẫn mong chờ sự hỗ trợ của Nhà nước, đây thực sự là rào cản lớn.
Ngoài ra, các hợp tác xã tham gia liên kết theo chuỗi giá trị sản xuất còn hạn chế, hàng hóa sản xuất chưa đa dạng, khả năng cạnh tranh còn thấp.
Để tạo động lực cho kinh tế tập thể, HĐND tỉnh đã ban hành Nghị quyết số 21 ngày 16/10/2025 phê duyệt Đề án thành lập Quỹ Hỗ trợ phát triển hợp tác xã tỉnh. Theo đó, dự kiến, vốn điều lệ của Quỹ đến năm 2030 đạt 100 tỷ đồng; trong đó, ngân sách Nhà nước cấp bổ sung trong giai đoạn 2026 - 2030 là 55 tỷ đồng.
Bên cạnh đó, ngành ngân hàng sẽ tiếp tục ưu tiên nguồn vốn cho các hợp tác xã hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn, đặc biệt là các mô hình liên kết sản xuất giữa doanh nghiệp và hợp tác xã. Các ngân hàng sẽ tập trung hỗ trợ các hợp tác xã ứng dụng công nghệ cao, phát triển sản phẩm OCOP, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Song song với đó, việc nâng cao kỹ năng xây dựng phương án sản xuất, báo cáo tài chính, lập dự án vay của các hợp tác xã để tiếp cận nguồn vốn tín dụng phù hợp với đặc thù hoạt động vẫn là yếu tố then chốt.
Vốn vay cho kinh tế tập thể không chỉ là câu chuyện tiền tệ mà là câu chuyện của niềm tin và cơ chế. Với những nỗ lực từ nhiều phía và sự chủ động đổi mới của chính các hợp tác xã, tổ hợp tác, dòng vốn tín dụng hứa hẹn sẽ “chảy mạnh” hơn, hỗ trợ kinh tế tập thể phát triển bền vững.
