“Điểm tựa” an sinh xã hội vững chắc
Chi phí cho con em theo học đại học hay trang bị phương tiện học tập luôn là bài toán khó đối với nhiều hộ gia đình. Trước thực tế đó, các chương trình tín dụng chính sách dành cho học sinh, sinh viên do NHCSXH triển khai chính là lời giải nhân văn.
Trong hệ thống các chính sách tín dụng, chương trình cho vay học sinh, sinh viên hoàn cảnh khó khăn theo Quyết định số 157/2007/QĐ-TTg ngày 27/9/2007 của Thủ tướng Chính phủ về tín dụng đối với học sinh, sinh viên từ lâu đã trở thành người bạn đồng hành, giúp các sinh viên hoàn cảnh khó khăn không phải gác lại giấc mơ giảng đường.
Tính đến ngày 31/7, tổng dư nợ của chương trình cho vay học sinh, sinh viên theo Quyết định số 157 đạt 67,4 tỷ đồng, với 1.229 học sinh, sinh viên được vay vốn. Chương trình tín dụng này đã giúp hàng nghìn lượt học sinh, sinh viên thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ có mức sống trung bình và các đối tượng chính sách khác có điều kiện trang trải học phí, sinh hoạt phí, giảm nguy cơ bỏ học vì lý do tài chính và thực hiện mục tiêu công bằng xã hội trong giáo dục tại địa phương.
Nếu như các gói vay truyền thống tập trung giải quyết vấn đề an sinh xã hội diện rộng thì chương trình tín dụng dành riêng cho khối ngành STEM theo Quyết định số 29/2025/QĐ-TTg ngày 28/8/2025 của Thủ tướng Chính phủ về tín dụng đối với học sinh, sinh viên, học viên thạc sĩ, nghiên cứu sinh học các ngành khoa học - công nghệ, kỹ thuật và toán chính là mũi nhọn đột phá bồi dưỡng nhân tài, đón đầu xu thế phát triển mới.
NHCSXH Chi nhánh tỉnh Lào Cai đã chủ động tham mưu UBND tỉnh ban hành các văn bản chỉ đạo sát sao, huy động cả hệ thống chính trị từ các sở, ban, ngành đến UBND các xã tăng cường thông tin, tuyên truyền sâu rộng đến các cơ sở đào tạo để người dân nắm chính sách.
Nhờ đó, tính đến ngày 31/7/2026, tổng dư nợ chương trình này trên địa bàn tỉnh đạt 2,6 tỷ đồng với 34 sinh viên, học viên thạc sĩ, nghiên cứu sinh được tiếp sức vay vốn.
Dòng vốn đang dịch chuyển mạnh mẽ vào nhóm ngành công nghệ thông tin, kỹ thuật. Đây là những ngành có mức học phí cao hơn so với khối ngành cơ bản. Điều này khẳng định gói tín dụng này đã giải quyết nút thắt chi phí, giúp tân sinh viên tự tin nộp hồ sơ vào các trường đại học hàng đầu cả nước.
Gia đình anh Đinh Thiên Hoàng, tổ dân phố số 4, phường Nam Cường hiện đã được vay 105,5 triệu đồng từ chương trình này để cho con trai là cháu Đinh Lê Tuấn Tú theo học năm thứ 2 ngành công nghệ thông tin tại Trường Đại học FPT.
Anh Hoàng chia sẻ: “Học phí cùng những chi phí sinh hoạt của con hằng tháng là số tiền không nhỏ. Chương trình tín dụng cho người học ngành STEM của NHCSXH sẽ hỗ trợ học phí, tiền sinh hoạt phí và chi phí học tập khác cho con tôi trong thời gian học đại học. Vì vậy, nguồn vốn này không chỉ giúp gia đình giảm bớt gánh nặng về tài chính mà còn là “điểm tựa” để con tôi yên tâm học tập”.
Giải ngân nhanh, quy trình giám sát chặt chẽ
Để nguồn vốn chính sách phát huy hiệu quả, NHCSXH đã thiết lập quy trình quản lý thông qua phương thức ủy thác hộ gia đình, có sự bình xét công khai của tổ tiết kiệm và vay vốn và xác nhận của UBND cấp xã nhằm bảo đảm đúng đối tượng thụ hưởng.
Quá trình giải ngân được thực hiện theo từng kỳ học, căn cứ chặt chẽ vào tờ khai thông tin xác nhận hằng năm của nhà trường về việc người học vẫn đang theo học đúng ngành STEM, đồng thời cán bộ tín dụng kiên quyết tiến hành kiểm tra sau cho vay trong vòng 30 ngày để lập phiếu kiểm tra sử dụng vốn đúng mục đích.
Toàn bộ giao dịch cho vay và kiểm soát chất lượng tín dụng được quản lý tập trung trên hệ thống ngân hàng lõi IDC tiên tiến của NHCSXH, cho phép theo dõi sát sao tình trạng nợ và in thẻ đối chiếu trực tiếp tại cơ sở.
Trường hợp phát hiện sử dụng vốn sai mục đích, ngân hàng chuyển ngay dư nợ gốc sử dụng sai mục đích sang nợ quá hạn mà không chờ đến kỳ hạn trả nợ; đồng thời, phối hợp chính quyền địa phương, các tổ chức chính trị - xã hội thực hiện các biện pháp thu hồi nợ theo quy định.
Phó Giám đốc NHCSXH Chi nhánh tỉnh Lào Cai Đỗ Long Thảo cho biết: “Mức cho vay hiện nay cơ bản đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tối thiểu của học sinh, sinh viên. Tuy nhiên, học phí của nhiều trường đại học đang có xu hướng tăng, đi kèm chi phí sinh hoạt đắt đỏ tại các thành phố lớn. Vì vậy, chi nhánh đã báo cáo NHCSXH Việt Nam, để báo cáo Chính phủ nghiên cứu điều chỉnh mức vay cho phù hợp với thực tế. Chi nhánh đã rà soát, tổng hợp nhu cầu vay vốn của học sinh, sinh viên từ các phòng giao dịch, tổ tiết kiệm và vay vốn ngay từ đầu năm học để có cơ sở cân đối, đề xuất bổ sung nguồn vốn kịp thời; tham mưu, báo cáo UBND tỉnh, Ban Đại diện Hội đồng quản trị NHCSXH tỉnh xem xét, bố trí bổ sung nguồn vốn từ ngân sách địa phương”.
Thời gian tới, NHCSXH Chi nhánh tỉnh Lào Cai cũng đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền chính sách tín dụng học sinh, sinh viên, chính sách STEM; phối hợp chặt chẽ với các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn trong việc xác nhận đối tượng, hồ sơ vay vốn.
Chi nhánh cũng rút ngắn thời gian xét duyệt hồ sơ, đảm bảo không quá 3 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ theo quy định, tạo điều kiện để học sinh, sinh viên, hộ gia đình được giải ngân kịp thời, đúng thời điểm nhập học, đóng học phí đầu năm học.
Có thể khẳng định, nguồn vốn chính sách đã chắp cánh ước mơ cho ngày càng nhiều học sinh, sinh viên. Chính sách mang lại cơ hội bình đẳng trong tiếp cận tri thức, không để ai bị bỏ lại phía sau và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực địa phương.
