Tại các thôn xuất hiện dịch, không khí phòng, chống dịch diễn ra khẩn trương. Tại các tuyến đường ra vào khu vực có dịch đều được cắm biển cảnh báo. Các hộ chăn nuôi chủ động rắc vôi bột tại lối đi, xung quanh khu vực chuồng trại; thường xuyên phun thuốc khử trùng, hạn chế người lạ ra vào khu vực nuôi lợn nhằm giảm nguy cơ lây lan dịch bệnh.
Gia đình chị Lý Thị Cảnh, thôn Mạ đã nhiều năm chăn nuôi lợn và luôn thực hiện đầy đủ tiêm phòng vắc-xin định kỳ, vệ sinh tiêu độc khử trùng chuồng trại thường xuyên. Tuy nhiên, chỉ trong vài ngày, đàn lợn của gia đình bất ngờ xuất hiện các triệu chứng như sốt cao, bỏ ăn, nổi mẩn đỏ. Dù gia đình đã chủ động mua thuốc điều trị nhưng không hiệu quả.
Trong tổng đàn 5 con lợn của gia đình, đã có 3 con chết, 2 con còn lại xuất hiện triệu chứng mắc bệnh. Sau khi cơ quan chuyên môn lấy mẫu xét nghiệm, kết quả xác định đàn lợn mắc dịch tả lợn châu Phi. Ngay sau đó, chính quyền địa phương cùng lực lượng chuyên môn đã trực tiếp hướng dẫn gia đình tiêu hủy đàn lợn theo đúng quy định nhằm kịp thời khoanh vùng, triệt tiêu nguồn lây bệnh.
Chị Lý Thị Cảnh cho biết, mấy hôm trước lợn sốt cao, nổi mẩn đỏ rồi chết. Gia đình đã báo ngay cho thôn, xã để phối hợp xử lý. Dù rất tiếc nhưng gia đình kiên quyết không bán chạy lợn bệnh mà thực hiện tiêu hủy theo đúng hướng dẫn để tránh lây lan.
Không chỉ các hộ có dịch, nhiều hộ chăn nuôi trên địa bàn cũng nâng cao cảnh giác, chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh. Gia đình anh Hoàng Đức Thu, thôn Nà Thái hiện nuôi 12 con lợn. Trước diễn biến phức tạp của dịch bệnh, anh thường xuyên phun thuốc khử trùng chuồng trại 2 lần mỗi tuần, rắc vôi bột quanh khu vực chăn nuôi, đồng thời hạn chế người ra vào khu vực nuôi lợn.
Để tăng cường phòng dịch, gia đình anh còn sử dụng lưới che chắn xung quanh chuồng trại nhằm hạn chế nguy cơ mầm bệnh xâm nhập từ côn trùng và gió, góp phần bảo vệ an toàn cho đàn vật nuôi.
Anh Hoàng Đức Thu cho biết, chăn nuôi lợn là nguồn thu nhập chính của gia đình nên khi dịch bệnh xuất hiện trên địa bàn xã, anh rất lo lắng. Vì vậy, ngoài việc thường xuyên vệ sinh chuồng trại, tăng cường phun thuốc khử trùng, tiêu độc, gia đình còn chú trọng chăm sóc, theo dõi sát sức khỏe đàn lợn để kịp thời phát hiện dấu hiệu bất thường và có biện pháp xử lý phù hợp.
Theo báo cáo của UBND xã Văn Bàn, từ ngày 04/5 đến ngày 16/5/2026, dịch tả lợn châu Phi đã làm chết và buộc tiêu hủy 37 con lợn của 4 hộ dân tại 4 thôn: Mạ, Nà Trang, Thác Dây và Khe Lếch.
Trước tình hình đó, xã Văn Bàn đã nhanh chóng thành lập Ban Chỉ đạo phòng, chống dịch bệnh trên cây trồng, vật nuôi; triển khai quyết liệt kế hoạch phòng, chống dịch bệnh nguy hiểm trên gia súc, gia cầm và thủy sản năm 2026. Các lực lượng được phân công phụ trách từng địa bàn thôn, trực tiếp kiểm tra, giám sát, hướng dẫn người dân thực hiện các biện pháp phòng dịch.
Ngay sau khi phát hiện ổ dịch, xã đã khẩn trương huy động lực lượng xuống cơ sở phối hợp với các trưởng thôn rà soát đàn vật nuôi, lấy mẫu xét nghiệm và hướng dẫn người dân tiêu hủy lợn mắc bệnh theo đúng quy trình nhằm kịp thời khoanh vùng, dập dịch. Địa phương đã cấp hơn 330 kg vôi bột cho các hộ chăn nuôi và các thôn để thực hiện tiêu độc khử trùng, đồng thời cắm biển cảnh báo tại khu vực có dịch nhằm hạn chế nguy cơ lây lan.
Cùng với công tác xử lý ổ dịch, xã Văn Bàn tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn người dân phun hóa chất xử lý môi trường tại khu vực có dịch và vùng lân cận; đồng thời kiểm soát chặt hoạt động mua bán, vận chuyển, giết mổ lợn trên địa bàn.
Bên cạnh đó, đẩy mạnh tuyên truyền phòng dịch qua hệ thống loa truyền thanh, các cuộc họp thôn và đội ngũ cán bộ cơ sở. Người dân được hướng dẫn cách nhận biết sớm các triệu chứng của dịch tả lợn châu Phi, quy trình khai báo và biện pháp xử lý khi phát hiện lợn ốm, chết bất thường nhằm kịp thời khoanh vùng, hạn chế dịch lây lan.
Không chỉ chính quyền địa phương quyết liệt vào cuộc, nhiều hộ chăn nuôi trên địa bàn cũng chủ động nâng cao ý thức phòng dịch. Người dân thường xuyên vệ sinh chuồng trại, phun thuốc khử trùng, rắc vôi bột quanh khu vực chăn nuôi, hạn chế người lạ ra vào và theo dõi sát tình trạng sức khỏe đàn lợn để kịp thời phát hiện dấu hiệu bất thường.
Tuy nhiên, công tác phòng, chống dịch tại địa phương vẫn gặp không ít khó khăn. Hiện xã chưa có cán bộ thú y chuyên trách, thiếu phòng chức năng và trang thiết bị phục vụ chống dịch như tủ bảo quản vắc-xin, hóa chất, quần áo bảo hộ hay dụng cụ lấy mẫu bệnh phẩm. Trước mắt, địa phương đã chủ động tạm ứng kinh phí dự phòng để mua sắm một số trang thiết bị cần thiết phục vụ công tác phòng, chống dịch.
Dịch tả lợn châu Phi dự báo còn diễn biến phức tạp nếu không được kiểm soát quyết liệt và đồng bộ. Vì vậy, cùng với sự vào cuộc của chính quyền địa phương, mỗi hộ chăn nuôi cần chủ động thực hiện nghiêm các biện pháp chăn nuôi an toàn sinh học, vệ sinh tiêu độc khử trùng thường xuyên và kịp thời khai báo khi phát hiện dịch bệnh, góp phần ngăn chặn dịch lây lan, bảo vệ đàn vật nuôi và ổn định sản xuất chăn nuôi.
