Xã Quy Mông hiện có 5.746 ha quế, trong đó, khoảng 3.800 ha được trồng tập trung theo hướng chuyên canh. Đây là một trong những cây trồng chủ lực, giữ vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế địa phương.
Theo kết quả rà soát của cơ quan chuyên môn, tổng diện tích quế bị nhiễm sâu ăn lá khoảng 20 ha, phân bố tại một số thôn, như: Đồng Cát, Kiên Lao, Đồng Song, Đá Khánh, An Thịnh, An Hòa, An Thành, Tân Việt…
Đối tượng gây hại chính là sâu đo và sâu róm, trong đó, sâu đo ở giai đoạn sâu non 1 - 2 tuổi có xu hướng phát triển mạnh, khả năng ăn lá lớn, gây khuyết từng mảng, thậm chí ăn trụi lá, chỉ còn lại gân chính. Sâu róm xuất hiện rải rác nhưng có nguy cơ phát triển thành ổ dịch cục bộ nếu gặp điều kiện thời tiết thuận lợi (nắng, mưa đan xen).
Bên cạnh đó, thời điểm sâu bệnh phát sinh trùng với giai đoạn cây quế ra lộc hè. Đây là giai đoạn lá còn non, sức đề kháng yếu, vì vậy, mức độ gây hại càng rõ rệt. Thực tế ghi nhận, một số khu vực diện tích trồng dày, xa khu dân cư, ít được kiểm tra thường xuyên là những nơi ghi nhận tình trạng sâu gây hại cao hơn.
Bà Hoàng Thị Thủy ở thôn Kiên Lao, xã Quy Mông cho biết: "Khoảng cuối tháng 3, đầu tháng 4, khi kiểm tra đồi quế, tôi phát hiện sâu xuất hiện nhiều trên các cây đang ra lộc. Sâu nhỏ nhưng ăn rất nhanh, chỉ vài ngày là lá bị khuyết nhiều".
Dù diện tích nhiễm sâu không lớn, nhưng với đặc tính phát sinh nhanh, nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời, nguy cơ bùng phát thành dịch trên diện rộng là rất lớn. Ngay sau khi tiếp nhận thông tin từ cơ sở và phản ánh của người dân, chính quyền xã Quy Mông đã chỉ đạo các bộ phận chuyên môn khẩn trương kiểm tra thực địa, đánh giá mức độ gây hại, đồng thời triển khai đồng bộ các biện pháp phòng trừ.
Trên cơ sở diễn biến thực tế, cơ quan chuyên môn xã Quy Mông hướng dẫn người dân phòng trừ theo hướng linh hoạt, phù hợp với từng mức độ gây hại. Tại những diện tích mới xuất hiện sâu, mật độ còn thấp, người dân chủ yếu áp dụng các biện pháp thủ công, như: phát quang, dọn tàn dư, tỉa cành và chủ động bắt, diệt sâu non, nhộng, đồng thời kết hợp sử dụng bẫy đèn để hạn chế sự phát tán của sâu trưởng thành.
Cùng với đó, việc bảo vệ hệ sinh thái tự nhiên trong đồi quế cũng được chú trọng, góp phần phát huy vai trò của các loài thiên địch trong kiểm soát sâu hại. Nhờ cách làm này, nhiều diện tích đã hạn chế phát sinh, lây lan của sâu bệnh mà không phải phụ thuộc nhiều vào hóa chất.
Đối với những khu vực có mật độ sâu cao, nguy cơ gây hại trên diện rộng, việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật được áp dụng có kiểm soát, đúng thời điểm, tập trung vào giai đoạn sâu non để nâng cao hiệu quả. Công tác đảm bảo an toàn lao động và bảo vệ môi trường trong quá trình phun thuốc cũng được đặt ra nghiêm ngặt, góp phần duy trì sản xuất theo hướng an toàn, bền vững.
Ông Hà Văn Luyến - cán bộ Phòng Kinh tế xã Quy Mông cho biết: "Chúng tôi đã phối hợp với các thôn tiến hành kiểm tra, khoanh vùng diện tích cây bị ảnh hưởng, hướng dẫn người dân nhận diện đúng đối tượng sâu hại để áp dụng biện pháp phòng trừ phù hợp".
Theo lãnh đạo Phòng Kinh tế xã Quy Mông, việc chủ động kiểm tra, phát hiện sớm và triển khai kịp thời các biện pháp phòng trừ là yếu tố quyết định trong kiểm soát sâu bệnh. Cùng với công tác chuyên môn, hoạt động tuyên truyền được đẩy mạnh thông qua hệ thống loa truyền thanh và các cuộc họp thôn, giúp người dân kịp thời có biện pháp xử lý.
Ngay khi có thông tin từ cơ sở, chúng tôi đã phối hợp với Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã triển khai các giải pháp đồng bộ, trọng tâm là hướng dẫn kỹ thuật cho người dân và nâng cao ý thức chủ động phòng trừ. Nhờ đó, sâu bệnh đã được kiểm soát kịp thời, không để lây lan diện rộng
Trước tình hình thời tiết diễn biến phức tạp, sâu bệnh trên cây trồng có thể phát sinh, do vậy, việc chủ động theo dõi, phát hiện sớm và xử lý kịp thời là yêu cầu mang tính quyết định. Sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền, cơ quan chuyên môn và người dân không chỉ giúp kiểm soát sâu bệnh hiệu quả, mà còn góp phần bảo vệ bền vững diện tích cây trồng chủ lực.
