Bảo hộ sở hữu trí tuệ sản phẩm OCOP cần "luồng xanh"

Bảo hộ sở hữu trí tuệ (SHTT) là công cụ đắc lực bảo vệ thương hiệu sản phẩm, tăng sức cạnh tranh cho sản phẩm OCOP. Tuy nhiên, hoạt động này vẫn còn sự chênh lệch rất lớn giữa số lượng đơn đầu vào và đơn đầu ra dẫn đến tình trạng đơn bị chậm xử lý.

12.jpg

Nhiều vướng mắc

Chương trình Quốc gia mỗi xã một sản phẩm (OCOP) là một chương trình phát triển kinh tế khu vực nông thôn theo hướng phát huy nội lực và gia tăng giá trị. Chương trình đã khơi dậy được tiềm năng, thế mạnh của các địa phương về sản phẩm đặc sản, ngành nghề nông thôn. Từng bước chuyển đổi sản xuất quy mô nhỏ sang sản xuất theo hướng liên kết chuỗi giá trị khép kín, gắn với vai trò của các hợp tác xã, doanh nghiệp…

Tính đến hết tháng 12/2023, đã có 63/63 tỉnh, thành phố đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP, trong đó có 11.056 sản phẩm OCOP đạt 3 sao trở lên; 29,9% sản phẩm 4 sao; 42 sản phẩm 5 sao, còn lại là tiềm năng 5 sao.

Trong khi, hoạt động bảo hộ SHTT được triển khai thực hiện là công cụ đắc lực để bảo vệ thương hiệu sản phẩm, tăng sức cạnh tranh, mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm, đem lại lợi nhuận kinh tế cho người sản xuất, hạn chế rủi ro trong sản xuất kinh doanh...

Bảo hộ SHTT là công cụ đắc lực để bảo vệ thương hiệu sản phẩm, tăng sức cạnh tranh cho sản phẩm OCOP.
Bảo hộ SHTT là công cụ đắc lực để bảo vệ thương hiệu sản phẩm, tăng sức cạnh tranh cho sản phẩm OCOP.

Theo Quyết định số 148/QĐ-TTg ngày 23/02/2023 của Thủ tướng Chính phủ về Bộ tiêu chí đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP với quy định một trong những bắt buộc đối với sản phẩm đề nghị xét, công nhận 4 sao trở lên là phải có nhãn hiệu được đăng ký.

Mặt khác, việc không đăng ký bảo hộ nhãn hiệu cho sản phẩm OCOP đồng nghĩa với việc chủ sở hữu sản phẩm đối mặt với rủi ro bị chiếm đoạt và vướng vào tranh chấp, thậm chí bị kiện do sử dụng nhãn hiệu của mình cho sản phẩm của mình.

Vụ việc tiêu biểu nhất không thể không nhắc đến là việc nhãn hiệu gạo ST24, 25 bị doanh nghiệp khác đăng ký tại Mỹ, Úc và Trung Quốc. Trước đó, rất nhiều sản phẩm OCOP gắn với chỉ dẫn địa lý và nhãn hiệu tập thể, nhãn hiệu chứng nhận của Việt Nam đã bị các doanh nghiệp khác đăng ký tại thị trường nước ngoài như cà phê Đắc Lắc bị doanh nghiệp nước ngoài đăng ký tại một loạt các quốc gia trên thế giới thông qua hệ thống Marid, nước mắm Phú Quốc, kẹo dừa Bến Tre bị đăng ký tại Trung Quốc và rất nhiều nhãn hiệu khác như bánh phồng tôm Sa Giang, nước mắm Phan Thiết, cà phê Buôn Mê Thuột... cũng đã bị mất thương hiệu tại các nước.

Tuy nhiên, Trưởng phòng Quản lý OCOP và Du lịch nông thôn (Văn phòng điều phối nông thôn mới Trung ương) Đào Đức Huấn cho biết, nhận thức, sự quan tâm và năng lực của chủ thể OCOP về SHTT còn hạn chế. Cán bộ tham gia hội đồng đánh giá, phân hạng chưa đáp ứng được hết các yêu cầu của thực tiễn. “Dường như các doanh nghiệp, hợp tác xã không quan tâm gì đến SHTT. Họ không hiểu nhãn hiệu hàng hóa, nhãn hiệu tập thể, chỉ dẫn địa lý và sử dụng nó như thế nào. Điều này đã dẫn đến khó khăn cho cơ quan quản lý Nhà nước trong việc thay đổi tư duy của chủ thể” – ông Đào Đức Toàn phản ánh.

Nói về thực trạng đăng ký bảo hộ SHTT của sản phẩm OCOP, Phó Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ KH&CN) Lê Huy Anh cho biết, năm 2023, Cục SHTT đã phối hợp với Văn phòng Điều phối nông thôn mới Trung ương và Văn phòng Điều phối nông thôn mới các địa phương đánh giá thực trạng và nhu cầu bảo hộ quyền SHTT ở trong và ngoài nước cho các sản phẩm OCOP. Trong số 27 địa phương có công văn gửi Cục SHTT cho thấy, có 978 sản phẩm được công nhận 4 sao, trong đó chỉ có 62% sản phẩm đã được bảo hộ quyền SHTT, các sản phẩm còn lại đều đã nộp đơn đăng ký tại Cục.

Các sản phẩm đã được công nhận 4 sao nhưng chưa được bảo hộ quyền SHTT là các sản phẩm được công nhận từ trước năm 2023 khi Thủ tướng Chính phủ chưa ban hành Quyết định số 148/QĐ-TTg ngày 23/02/2023 về Bộ tiêu chí đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP.

Đẩy nhanh tiến độ xử lý đơn đăng ký

Để tạo thuận lợi cho các chủ thể OCOP đăng ký bảo hộ nhãn hiệu sản phẩm, ông Đào Đức Huấn kiến nghị, cần xây dựng tài liệu hướng dẫn đăng ký bảo hộ và quản trị nhãn hiệu tại Việt Nam cho các chủ thể OCOP và tài liệu hướng dẫn đăng ký bảo hộ và bảo vệ quyền đối với nhãn hiệu cho các chủ thể OCOP tại các thị trường: Đông Bắc Á, EU, Mỹ, Úc và New Zealand, Singapor, Ấn Độ, Lào, Campuchia, Myanmar. Đề xuất nhiệm vụ hỗ trợ đăng ký bảo hộ trong nước và nước ngoài cho các chủ thể OCOP có sản phẩm đạt 4, 5 sao tại thị trường nước ngoài.

Bên cạnh đó, đề nghị Cục SHTT có sự ưu tiên, hỗ trợ các chủ thể OCOP rút ngắn thời gian thẩm định đăng ký nhãn hiệu. Hỗ trợ các chủ thể OCOP đăng ký nhãn hiệu ra nước ngoài. Lồng ghép, hỗ trợ các chủ thể OCOP trong quản lý, phát triển thương hiệu cộng đồng.

Chia sẻ kinh nghiệm ở địa phương, Phó Giám đốc Sở KH&CN Hà Nội Nguyễn Quốc Hà cho biết, Hà Nội đã có 198 trên 307 sản phẩm OCOP của cộng đồng được hỗ trợ bảo hộ, đạt 64,5%. Thành phố đã triển khai 73 nhiệm vụ thuộc chương trình phát triển tài sản trí tuệ. Hà Nội xác định triển khai công tác quản lý Nhà nước về SHTT phải đồng bộ, hiệu quả ở tất cả các khâu sáng tạo, xác lập, khai thác và bảo vệ quyền SHTT, tạo môi trường khuyến khích đổi mới sáng tạo.

Ông Nguyễn Quốc Hà cũng đề nghị Bộ KH&CN tiếp tục nghiên cứu, hướng dẫn và xây dựng cơ chế, chính sách về định giá tài sản trí tuệ, bởi đây là một những yếu tố quan trọng của quá trình thương mại hóa và chuyển giao công nghệ, tài sản trí tuệ. Đồng thời tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng nhằm nâng cao năng lực quản lý nhà nước về sở hữu công nghiệp, tăng cường phối hợp với địa phương trong xử lý xâm phạm quyền SHTT...

Giải pháp được ông Lê Huy Anh, Phó Cục trưởng Cục Sở hữu Trí tuệ Bộ KH&CN đưa ra đó là tạo “luồng xanh” cho các đơn liên quan đến sản phẩm OCOP cũng như một số nhu cầu cấp bách khác của địa phương.

Các địa phương có yêu cầu liên quan đến OCOP thì gửi trực tiếp đến Cục SHTT. Cục sẽ cố gắng dành nguồn lực tạo “luồng xanh” giải quyết sớm để không ảnh hưởng đến các sản phẩm OCOP 4 sao của các địa phương. (Phó Cục trưởng Cục Sở hữu Trí tuệ Bộ KH&CN Lê Huy Anh )

Theo Kinh tế đô thị

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Gắn sao OCOP, tấm vé thông hành cho nông sản Lào Cai

Gắn sao OCOP, tấm vé thông hành cho nông sản Lào Cai

Từ những sản phẩm quen thuộc trong đời sống hằng ngày, khi được chuẩn hóa quy trình sản xuất, xây dựng thương hiệu và gắn sao OCOP, nhiều nông sản của Lào Cai đã “khoác áo mới”, có được “tấm vé thông hành” để thâm nhập hệ thống phân phối hiện đại trong nước và từng bước vươn ra thị trường thế giới.

Sâu Chua mỹ tửu

Sâu Chua mỹ tửu

Được chưng cất từ ngô nương, mật ong và nguồn nước tinh khiết trên dãy Hoàng Liên, các sản phẩm rượu mận, rượu mơ, rượu ủ sồi ở tổ dân phố Sâu Chua mang đậm hương vị núi rừng Sa Pa. Đạt OCOP 3 sao, sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu - rượu Sâu Chua góp phần quảng bá văn hóa bản địa thông qua mô hình du lịch trải nghiệm.

Sản phẩm OCOP sẵn sàng phục vụ thị trường Tết

Sản phẩm OCOP sẵn sàng phục vụ thị trường Tết

Còn hơn một tháng nữa là đến Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, không khí sản xuất tại các cơ sở OCOP trên địa bàn tỉnh trở nên khẩn trương, nhộn nhịp. Từ những bếp sấy đỏ lửa đến các xưởng chế biến hoạt động hết công suất, các chủ thể OCOP chủ động tăng sản lượng, hoàn thiện mẫu mã, nâng cao chất lượng, sẵn sàng đưa đặc sản địa phương ra thị trường Tết - mùa tiêu thụ lớn nhất trong năm.

Xây dựng vùng cây ăn quả ôn đới gắn với sản phẩm OCOP

Xây dựng vùng cây ăn quả ôn đới gắn với sản phẩm OCOP

Nằm ở vùng đất thượng nguồn sông Chảy, xã Si Ma Cai và Sín Chéng nổi tiếng có phong cảnh đẹp, đặc biệt là vựa hoa quả ôn đới của tỉnh. Ngày đầu năm mới 2026, khi những cành hoa lê, hoa mận đang chúm chím nụ chào đón xuân về, chúng tôi có dịp đến với vùng đất lưu dấu ngựa thần để “mục sở thị” câu chuyện phát triển vùng cây ăn quả ôn đới trên núi đá tai mèo.

Thử thách trên hành trình "giữ sao"

Thử thách trên hành trình "giữ sao"

Sau 36 tháng được công nhận, các sản phẩm OCOP bước vào giai đoạn đánh giá, phân hạng lại - chặng đường không chỉ kiểm định chất lượng sản phẩm, mà còn thử thách khả năng duy trì, hoàn thiện và phát triển bền vững của các chủ thể ở khu vực nông thôn.

Hành trình đưa nông sản lên kệ siêu thị

Hành trình đưa nông sản lên kệ siêu thị

Để những bó rau xanh, túi gạo, miến hay chai tương ớt từ các bản làng miền núi Lào Cai có mặt trên kệ của các siêu thị lớn là cả một quá trình dài, bắt đầu từ chuyển biến tư duy sản xuất của nông dân đến sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của các cơ quan chức năng.

Đưa sản phẩm truyền thống ra thị trường

Đưa sản phẩm truyền thống ra thị trường

Từ những món ăn dân dã gắn bó với đời sống sinh hoạt của đồng bào dân tộc Tày, nhiều hộ dân đã chủ động đưa ẩm thực truyền thống ra thị trường theo hướng sản xuất hàng hóa. Mô hình phát triển xôi ngũ sắc, bánh dày, bánh chưng gù của cơ sở sản xuất Vũ Thị Thủy Tiên, xã Gia Phú cho thấy cách làm hiệu quả trong việc vừa bảo tồn giá trị văn hóa, vừa tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân nông thôn.

Làng miến ngày cuối năm

Khi những đợt gió se lạnh bắt đầu tràn về, người dân 2 làng miến nổi tiếng bên bờ sông Hồng là Ngòi Đong (phường Âu Lâu) và Quy Mông (xã Quy Mông) lại bước vào mùa sản xuất cao điểm nhất trong năm.

Đưa nông sản vươn xa

Đưa nông sản vươn xa

Nhờ khai thác tốt tiềm năng, lợi thế để phát triển các sản phẩm OCOP, xã Bắc Hà đã thu hút đông khách du lịch đến tham quan, trải nghiệm, tạo sinh kế bền vững và nâng cao thu nhập cho người dân.

Khai mạc Lễ hội trà Shan Tuyết tỉnh Lào Cai

Khai mạc Lễ hội trà Shan Tuyết tỉnh Lào Cai

Sáng 22/11, tại Suối Giàng, xã Văn Chấn, Lễ hội Trà Shan Tuyết tỉnh Lào Cai năm 2025 đã chính thức khai mạc, với chủ đề “Hương trà trên mây”. Hàng ngàn du khách và người dân địa phương cùng háo hức hòa mình trong Lễ hội.

Ông Nguyễn Văn Vinh (bên trái) tranh thủ lên nương từ sớm để thu hái chè.

Hưng Khánh phát triển sản phẩm chè hữu cơ

Giữa ngày thu mát lành, khi cơn mưa nhẹ rải xuống khắp triền đồi cũng là lúc những nương chè tại xã Hưng Khánh căng tràn sức sống. Búp chè non xanh mướt, tỏa hương dịu nhẹ như báo hiệu một vụ mùa bội thu. Với người dân nơi đây, chè không chỉ là cây trồng chủ lực mà còn là “linh hồn” của vùng đất, gắn bó qua nhiều thế hệ, góp phần làm nên thương hiệu nông sản đặc trưng.

Đánh thức rừng chè cổ thụ Tả Suối Câu

Đánh thức rừng chè cổ thụ Tả Suối Câu

Gần đây, trong chuyến công tác lên xã vùng cao biên giới Y Tý, chúng tôi được lãnh đạo UBND xã giới thiệu một số sản vật nổi tiếng của địa phương được công nhận sản phẩm OCOP, trong đó có loại chè Shan tuyết cổ thụ đặc biệt ở thôn Tả Suối Câu. Điều đáng nói người đã “đánh thức” rừng chè cổ thụ Tả Suối Câu, giúp Nhân dân có thêm thu nhập từ cây chè cổ thụ là Trưởng thôn người Dao Tẩn Láo Khé.

Giúp người dân thoát nghèo từ tre măng Bát độ

Giúp người dân thoát nghèo từ tre măng Bát độ

Chúng tôi tìm về thôn Ba Cầu để gặp đảng viên Sùng A Dê, hội viên Chi hội Cựu chiến binh (CCB), Chủ nhiệm Tổ Hợp tác trồng tre măng Bát độ thôn Ba Cầu, xã Văn Chấn, là điển hình tiên tiến về học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh.

Bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trong nông nghiệp

Bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trong nông nghiệp

Xây dựng, quản lý, phát triển các sản phẩm mang chỉ dẫn địa lý, nhãn hiệu chứng nhận, nhãn hiệu tập thể và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trong nông nghiệp, tỉnh Lào Cai đã tạo cơ sở quan trọng thúc đẩy sản xuất, định vị thương hiệu, nâng cao sức cạnh tranh của các nông sản địa phương trên thị trường và nâng cao thu nhập cho nông dân.

Mậu A: Sức bật từ sản phẩm OCOP

Mậu A: Sức bật từ sản phẩm OCOP

Mậu A là một trong những xã có nhiều sản phẩm đạt chuẩn OCOP nhất tỉnh Lào Cai. Sau sáp nhập với không gian rộng lớn, xã Mậu A càng có lợi thế hơn trong xây dựng các sản phẩm, góp phần nâng tầm nông sản địa phương; giúp người dân nâng cao thu nhập, làm giàu trên chính mảnh đất quê hương.

Kinh tế tập thể: Nâng tầm sản phẩm OCOP, thay đổi diện mạo nông thôn miền núi

Kinh tế tập thể: Nâng tầm sản phẩm OCOP, thay đổi diện mạo nông thôn miền núi

Khu vực kinh tế tập thể (KTTT) của tỉnh Lào Cai đang chứng kiến những bước chuyển mình mạnh mẽ, tăng nhanh cả về chất và lượng. Không chỉ đóng góp vào tăng trưởng kinh tế chung, các hợp tác xã (HTX) và tổ hợp tác (THT) đang khẳng định vai trò nòng cốt trong tạo việc làm, thực hiện an sinh xã hội và góp phần thay đổi diện mạo nông thôn mới.

fb yt zl tw