Quay về E-magazine Theo dõi Báo Lào Cai trên Google News
Thử thách trên hành trình "giữ sao"

Thử thách trên hành trình "giữ sao"

0:00 / 0:00
0:00

Sau 36 tháng được công nhận, các sản phẩm OCOP bước vào giai đoạn đánh giá, phân hạng lại - chặng đường không chỉ kiểm định chất lượng sản phẩm, mà còn thử thách khả năng duy trì, hoàn thiện và phát triển bền vững của các chủ thể ở khu vực nông thôn.

Trong quá trình triển khai Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP), Lào Cai đã từng bước khẳng định vai trò của OCOP trong phát triển kinh tế nông thôn, nâng tầm nông sản bản địa và tạo sinh kế cho người dân. Đến nay, toàn tỉnh có 605 sản phẩm OCOP đạt từ 3 đến 5 sao, cho thấy sự vào cuộc tích cực của các địa phương và chủ thể sản xuất. Tuy nhiên, OCOP không phải là danh hiệu mang tính lâu dài. Theo quy định, sau thời hạn 36 tháng kể từ ngày được công nhận, các sản phẩm phải thực hiện đánh giá, phân hạng lại nếu muốn tiếp tục sử dụng nhãn hiệu OCOP. Đây là yêu cầu bắt buộc nhằm bảo đảm chất lượng, uy tín của chương trình và hướng tới phát triển bền vững.

2.png

Toàn tỉnh hiện có 102 sản phẩm OCOP của 42 xã, phường đến thời hạn phải đánh giá, phân hạng lại. Thực tế này không chỉ tạo áp lực về khối lượng công việc đối với cơ quan quản lý, mà còn là phép thử đối với các chủ thể sản xuất quy mô vừa và nhỏ khi bước vào giai đoạn “giữ sao”. Bởi, quy trình đánh giá lại không hề đơn giản. Ngoài việc duy trì các tiêu chí đã đạt được, nhiều yêu cầu được đặt ra cao hơn so với lần đánh giá ban đầu, nhất là các tiêu chí liên quan đến chất lượng, vùng nguyên liệu và tính ổn định của sản phẩm.

Thực tế đã ghi nhận những trường hợp sản phẩm không duy trì được hạng sao do không bảo đảm tiêu chuẩn vùng trồng theo quy định. Điều này cho thấy, chỉ cần một "mắt xích" trong chuỗi giá trị bị buông lỏng, "ngôi sao" OCOP có thể rời khỏi bao bì khi bước vào kỳ đánh giá lại.

3.png

Điều khiến nhiều đơn vị băn khoăn khi đến kỳ đánh giá lại không chỉ là yêu cầu kỹ thuật, mà còn là chi phí. Để hoàn thiện hồ sơ, các chủ thể phải tự chi trả nhiều khoản như kiểm nghiệm an toàn thực phẩm, hoàn thiện hồ sơ truy xuất nguồn gốc, điều chỉnh bao bì, nhãn mác, thậm chí thuê tư vấn chuyên môn. Trong khi đó, hiện chưa có cơ chế hỗ trợ kinh phí trực tiếp cho hoạt động đánh giá lại, khiến không ít cơ sở gặp khó khăn trong cân đối nguồn lực, tạo thêm áp lực đối với các chủ thể sản xuất quy mô nhỏ.

Tại xã Xuân Ái, sản phẩm “Chuối ngự tiến Yên Hợp sấy dẻo” của Hợp tác xã sản xuất, kinh doanh dịch vụ nông - lâm nghiệp Cường Vui được công nhận OCOP 3 sao năm 2022 hiện đã đến thời hạn đánh giá lại theo quy định. Trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Cao Cường, đại diện hợp tác xã cho biết, trong điều kiện nguồn lực còn hạn chế, đơn vị hiện chưa có kế hoạch tham gia đánh giá lại trong giai đoạn này, mà tập trung cho hoạt động sản xuất theo hướng phù hợp với điều kiện thực tế.

Không riêng ông Nguyễn Cao Cường, nhiều chủ thể cũng “đắn đo” khi tham gia đánh giá lại OCOP. OCOP giúp sản phẩm nâng cao giá trị và thuận lợi hơn trong tiêu thụ, tuy nhiên, việc duy trì các điều kiện, tiêu chí theo quy định trong khi thị trường còn nhiều biến động khiến không ít chủ thể phải cân nhắc kỹ trước khi tiếp tục tham gia. Trong bối cảnh đó, nhiều chủ thể đã đặt lên bàn cân giữa việc duy trì danh hiệu và hiệu quả kinh tế của hoạt động sản xuất.

4.png

Bên cạnh các chủ thể sản xuất, đội ngũ cán bộ phụ trách OCOP ở cơ sở cũng gặp không ít khó khăn. Phần lớn cán bộ cấp xã kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ, trong khi OCOP là chương trình có yêu cầu chuyên môn cao, liên quan đến nhiều tiêu chí kỹ thuật. Việc hướng dẫn, hỗ trợ các chủ thể hoàn thiện hồ sơ đánh giá lại vì thế cũng còn lúng túng, nhất là trong bối cảnh sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy ở địa phương.

Một thực tế khác đặt ra là chính sách hỗ trợ hiện nay vẫn tập trung nhiều cho khâu xây dựng sản phẩm mới, trong khi việc duy trì và nâng cao chất lượng các sản phẩm đã được công nhận chưa được quan tâm tương xứng. Điều này dễ tạo ra nguy cơ chạy theo số lượng, trong khi mục tiêu cốt lõi của OCOP là phát triển bền vững. Việc một sản phẩm không duy trì được hạng sao không chỉ gây thiệt hại cho chủ thể, mà còn liên quan đến nguồn lực xã hội đã đầu tư, đặt ra yêu cầu cần chú trọng hơn đến khâu “nuôi dưỡng” thay vì chỉ “khai sinh” sản phẩm OCOP.

Đánh giá lại OCOP cũng là cơ chế sàng lọc cần thiết. Khi sản phẩm không duy trì được chất lượng, không thích ứng với yêu cầu mới hoặc không còn phù hợp với thị trường, việc bị đào thải là điều khó tránh khỏi. Đây cũng là động lực để các chủ thể không ngừng nâng cao chất lượng, hoàn thiện quy trình sản xuất và chủ động tìm kiếm hướng đi phù hợp. Nhiều ý kiến cho rằng, Nhà nước không cần hỗ trợ toàn bộ cho hoạt động đánh giá lại, nhưng cần có cơ chế đồng hành phù hợp, nhất là đối với các chi phí bắt buộc như kiểm nghiệm, truy xuất nguồn gốc. Cùng với đó, tăng cường hỗ trợ xúc tiến thương mại, kết nối thị trường sẽ giúp việc giữ sao OCOP mang lại giá trị kinh tế thiết thực.

OCOP không chỉ là câu chuyện làm sao để có "sao", mà quan trọng hơn là "giữ sao" để tồn tại và phát triển trên thị trường. Khi mỗi ngôi sao trên sản phẩm là một cam kết bền vững về chất lượng và uy tín, chương trình OCOP mới thực sự phát huy vai trò thúc đẩy kinh tế nông thôn Lào Cai phát triển theo chiều sâu.

Trình bày: Thủy Thanh

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Đánh thức rừng chè cổ thụ Tả Suối Câu

Đánh thức rừng chè cổ thụ Tả Suối Câu

Gần đây, trong chuyến công tác lên xã vùng cao biên giới Y Tý, chúng tôi được lãnh đạo UBND xã giới thiệu một số sản vật nổi tiếng của địa phương được công nhận sản phẩm OCOP, trong đó có loại chè Shan tuyết cổ thụ đặc biệt ở thôn Tả Suối Câu. Điều đáng nói người đã “đánh thức” rừng chè cổ thụ Tả Suối Câu, giúp Nhân dân có thêm thu nhập từ cây chè cổ thụ là Trưởng thôn người Dao Tẩn Láo Khé.

Giúp người dân thoát nghèo từ tre măng Bát độ

Giúp người dân thoát nghèo từ tre măng Bát độ

Chúng tôi tìm về thôn Ba Cầu để gặp đảng viên Sùng A Dê, hội viên Chi hội Cựu chiến binh (CCB), Chủ nhiệm Tổ Hợp tác trồng tre măng Bát độ thôn Ba Cầu, xã Văn Chấn, là điển hình tiên tiến về học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh.

Bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trong nông nghiệp

Bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trong nông nghiệp

Xây dựng, quản lý, phát triển các sản phẩm mang chỉ dẫn địa lý, nhãn hiệu chứng nhận, nhãn hiệu tập thể và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trong nông nghiệp, tỉnh Lào Cai đã tạo cơ sở quan trọng thúc đẩy sản xuất, định vị thương hiệu, nâng cao sức cạnh tranh của các nông sản địa phương trên thị trường và nâng cao thu nhập cho nông dân.

Mậu A: Sức bật từ sản phẩm OCOP

Mậu A: Sức bật từ sản phẩm OCOP

Mậu A là một trong những xã có nhiều sản phẩm đạt chuẩn OCOP nhất tỉnh Lào Cai. Sau sáp nhập với không gian rộng lớn, xã Mậu A càng có lợi thế hơn trong xây dựng các sản phẩm, góp phần nâng tầm nông sản địa phương; giúp người dân nâng cao thu nhập, làm giàu trên chính mảnh đất quê hương.

Kinh tế tập thể: Nâng tầm sản phẩm OCOP, thay đổi diện mạo nông thôn miền núi

Kinh tế tập thể: Nâng tầm sản phẩm OCOP, thay đổi diện mạo nông thôn miền núi

Khu vực kinh tế tập thể (KTTT) của tỉnh Lào Cai đang chứng kiến những bước chuyển mình mạnh mẽ, tăng nhanh cả về chất và lượng. Không chỉ đóng góp vào tăng trưởng kinh tế chung, các hợp tác xã (HTX) và tổ hợp tác (THT) đang khẳng định vai trò nòng cốt trong tạo việc làm, thực hiện an sinh xã hội và góp phần thay đổi diện mạo nông thôn mới.

Phường Trung Tâm chú trọng phát triển các sản phẩm OCOP

Phường Trung Tâm chú trọng phát triển các sản phẩm OCOP

Nhằm khai thác hiệu quả các tiềm năng, lợi thế sẵn có, phát huy nội lực, gia tăng giá trị, thời gian qua, phường Trung Tâm đã và đang tập trung phát triển các sản phẩm nông nghiệp, sản phẩm đặc trưng để tạo thương hiệu, đưa sản phẩm nông sản chất lượng cao ra thị trường.

 Quy Mông nâng tầm sản phẩm OCOP từ lợi thế địa phương

Quy Mông nâng tầm sản phẩm OCOP từ lợi thế địa phương

Sau khi hợp nhất từ 3 xã: Y Can, Kiên Thành và Quy Mông, xã Quy Mông hội tụ nhiều tiềm năng phát triển nông sản đặc trưng. Sự cộng hưởng từ điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng, tập quán sản xuất đã tạo đà cho xã phát triển các sản phẩm OCOP, dần khẳng định vị thế trên thị trường.

Xã Lâm Thượng: Mỗi năm thu hoạch trên 12.400 tấn măng mai

Xã Lâm Thượng: Mỗi năm thu hoạch trên 12.400 tấn măng mai

Xác định cây tre mai có ý nghĩa rất lớn trong việc bảo vệ nguồn tài nguyên đất đai, tận dụng nguồn lao động sẵn có, có tác dụng phòng hộ, bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế đồi rừng, góp phần hoàn thành mục tiêu phấn đấu xây dựng xã Lâm Thượng trở thành xã phát triển khá theo hướng xanh, bản sắc mà Đại hội đại biểu Đảng bộ xã lần thứ I đã đề ra.

Mô hình liên kết OCOP vùng giữa Lào Cai - Yên Bái : Nâng tầm thương hiệu địa phương

Mô hình liên kết OCOP vùng giữa Lào Cai - Yên Bái : Nâng tầm thương hiệu địa phương

Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) đã trở thành một động lực quan trọng trong phát triển kinh tế nông thôn tại Việt Nam. Sau khi hợp nhất hai tỉnh Lào Cai và Yên Bái, tiềm năng xây dựng mô hình liên kết OCOP vùng được đánh giá là rất lớn, không chỉ giúp nâng cao giá trị nông sản đặc sản bản địa, mà còn thúc đẩy phát triển bền vững nông thôn, tạo bản sắc kinh tế đặc trưng cho vùng Tây Bắc.

Khi sản vật vào “đường băng cất cánh”

Khi sản vật vào “đường băng cất cánh”

Từ những sản vật mộc mạc mang hơi thở của núi rừng, Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) đã mang đến làn gió mới cho Lào Cai. Mảnh đất này giờ đây không chỉ có đặc sản, mà còn có cả câu chuyện về thương hiệu, trải nghiệm và bản sắc văn hóa. Với lợi thế “tổng hòa đặc sản” từ những vùng đất sau hợp nhất sẽ mở ra cơ hội để các địa phương tái định vị OCOP không chỉ là sản phẩm, mà là hành trình cho những giá trị tiềm ẩn của núi rừng “cất cánh”.

No ấm sơn tra

No ấm sơn tra

Khi những cơn mưa cuối hạ dần ngớt nhường chỗ cho nắng vàng dịu nhẹ cũng là lúc núi rừng Tây Bắc bước vào mùa thu hoạch sơn tra (táo mèo). Đồng bào Mông ở các bản làng vùng cao từ Lao Chải, Nậm Có đến Trạm Tấu lại háo hức chờ thương lái tới thu mua, mang về nguồn thu nhập lớn

Lâm Thượng rộn ràng vào vụ măng mai

Lâm Thượng rộn ràng vào vụ măng mai

Về xã vùng cao Lâm Thượng, tỉnh Lào Cai những ngày này, khắp các thôn bản lại nhộn nhịp, hối hả trong mùa thu hoạch măng mai. Từ một loại cây bản địa, măng mai đã trở thành "cây vàng" giúp hàng trăm hộ dân nơi đây thoát nghèo, vươn lên làm giàu. Mùa măng về không chỉ mang theo niềm vui được mùa mà còn thắp lên hy vọng về một cuộc sống ấm no, đủ đầy hơn cho bà con nơi đây.

Về miền gạo đặc sản

Về miền gạo đặc sản

Tri thức canh tác lúa nước truyền thống của đồng bào các dân tộc cùng địa hình, thổ nhưỡng, khí hậu, nguồn nước tưới đặc biệt đã giúp tỉnh Lào Cai sở hữu những vùng chuyên canh lúa đặc sản nổi tiếng.

Mô hình kinh tế xanh tại Văn Bàn

Mô hình kinh tế xanh tại Văn Bàn

Tại huyện Văn Bàn, Hợp tác xã Nông Lâm nghiệp Vạn An đang khẳng định vị thế với sản phẩm trà thảo mộc OCOP 3 sao, góp phần nâng cao thu nhập và phát triển nông thôn mới bền vững.

fb yt zl tw