Quay về E-magazine Theo dõi Báo Lào Cai trên Google News
Thử thách trên hành trình "giữ sao"

Thử thách trên hành trình "giữ sao"

0:00 / 0:00
0:00

Sau 36 tháng được công nhận, các sản phẩm OCOP bước vào giai đoạn đánh giá, phân hạng lại - chặng đường không chỉ kiểm định chất lượng sản phẩm, mà còn thử thách khả năng duy trì, hoàn thiện và phát triển bền vững của các chủ thể ở khu vực nông thôn.

Trong quá trình triển khai Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP), Lào Cai đã từng bước khẳng định vai trò của OCOP trong phát triển kinh tế nông thôn, nâng tầm nông sản bản địa và tạo sinh kế cho người dân. Đến nay, toàn tỉnh có 605 sản phẩm OCOP đạt từ 3 đến 5 sao, cho thấy sự vào cuộc tích cực của các địa phương và chủ thể sản xuất. Tuy nhiên, OCOP không phải là danh hiệu mang tính lâu dài. Theo quy định, sau thời hạn 36 tháng kể từ ngày được công nhận, các sản phẩm phải thực hiện đánh giá, phân hạng lại nếu muốn tiếp tục sử dụng nhãn hiệu OCOP. Đây là yêu cầu bắt buộc nhằm bảo đảm chất lượng, uy tín của chương trình và hướng tới phát triển bền vững.

2.png

Toàn tỉnh hiện có 102 sản phẩm OCOP của 42 xã, phường đến thời hạn phải đánh giá, phân hạng lại. Thực tế này không chỉ tạo áp lực về khối lượng công việc đối với cơ quan quản lý, mà còn là phép thử đối với các chủ thể sản xuất quy mô vừa và nhỏ khi bước vào giai đoạn “giữ sao”. Bởi, quy trình đánh giá lại không hề đơn giản. Ngoài việc duy trì các tiêu chí đã đạt được, nhiều yêu cầu được đặt ra cao hơn so với lần đánh giá ban đầu, nhất là các tiêu chí liên quan đến chất lượng, vùng nguyên liệu và tính ổn định của sản phẩm.

Thực tế đã ghi nhận những trường hợp sản phẩm không duy trì được hạng sao do không bảo đảm tiêu chuẩn vùng trồng theo quy định. Điều này cho thấy, chỉ cần một "mắt xích" trong chuỗi giá trị bị buông lỏng, "ngôi sao" OCOP có thể rời khỏi bao bì khi bước vào kỳ đánh giá lại.

3.png

Điều khiến nhiều đơn vị băn khoăn khi đến kỳ đánh giá lại không chỉ là yêu cầu kỹ thuật, mà còn là chi phí. Để hoàn thiện hồ sơ, các chủ thể phải tự chi trả nhiều khoản như kiểm nghiệm an toàn thực phẩm, hoàn thiện hồ sơ truy xuất nguồn gốc, điều chỉnh bao bì, nhãn mác, thậm chí thuê tư vấn chuyên môn. Trong khi đó, hiện chưa có cơ chế hỗ trợ kinh phí trực tiếp cho hoạt động đánh giá lại, khiến không ít cơ sở gặp khó khăn trong cân đối nguồn lực, tạo thêm áp lực đối với các chủ thể sản xuất quy mô nhỏ.

Tại xã Xuân Ái, sản phẩm “Chuối ngự tiến Yên Hợp sấy dẻo” của Hợp tác xã sản xuất, kinh doanh dịch vụ nông - lâm nghiệp Cường Vui được công nhận OCOP 3 sao năm 2022 hiện đã đến thời hạn đánh giá lại theo quy định. Trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Cao Cường, đại diện hợp tác xã cho biết, trong điều kiện nguồn lực còn hạn chế, đơn vị hiện chưa có kế hoạch tham gia đánh giá lại trong giai đoạn này, mà tập trung cho hoạt động sản xuất theo hướng phù hợp với điều kiện thực tế.

Không riêng ông Nguyễn Cao Cường, nhiều chủ thể cũng “đắn đo” khi tham gia đánh giá lại OCOP. OCOP giúp sản phẩm nâng cao giá trị và thuận lợi hơn trong tiêu thụ, tuy nhiên, việc duy trì các điều kiện, tiêu chí theo quy định trong khi thị trường còn nhiều biến động khiến không ít chủ thể phải cân nhắc kỹ trước khi tiếp tục tham gia. Trong bối cảnh đó, nhiều chủ thể đã đặt lên bàn cân giữa việc duy trì danh hiệu và hiệu quả kinh tế của hoạt động sản xuất.

4.png

Bên cạnh các chủ thể sản xuất, đội ngũ cán bộ phụ trách OCOP ở cơ sở cũng gặp không ít khó khăn. Phần lớn cán bộ cấp xã kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ, trong khi OCOP là chương trình có yêu cầu chuyên môn cao, liên quan đến nhiều tiêu chí kỹ thuật. Việc hướng dẫn, hỗ trợ các chủ thể hoàn thiện hồ sơ đánh giá lại vì thế cũng còn lúng túng, nhất là trong bối cảnh sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy ở địa phương.

Một thực tế khác đặt ra là chính sách hỗ trợ hiện nay vẫn tập trung nhiều cho khâu xây dựng sản phẩm mới, trong khi việc duy trì và nâng cao chất lượng các sản phẩm đã được công nhận chưa được quan tâm tương xứng. Điều này dễ tạo ra nguy cơ chạy theo số lượng, trong khi mục tiêu cốt lõi của OCOP là phát triển bền vững. Việc một sản phẩm không duy trì được hạng sao không chỉ gây thiệt hại cho chủ thể, mà còn liên quan đến nguồn lực xã hội đã đầu tư, đặt ra yêu cầu cần chú trọng hơn đến khâu “nuôi dưỡng” thay vì chỉ “khai sinh” sản phẩm OCOP.

Đánh giá lại OCOP cũng là cơ chế sàng lọc cần thiết. Khi sản phẩm không duy trì được chất lượng, không thích ứng với yêu cầu mới hoặc không còn phù hợp với thị trường, việc bị đào thải là điều khó tránh khỏi. Đây cũng là động lực để các chủ thể không ngừng nâng cao chất lượng, hoàn thiện quy trình sản xuất và chủ động tìm kiếm hướng đi phù hợp. Nhiều ý kiến cho rằng, Nhà nước không cần hỗ trợ toàn bộ cho hoạt động đánh giá lại, nhưng cần có cơ chế đồng hành phù hợp, nhất là đối với các chi phí bắt buộc như kiểm nghiệm, truy xuất nguồn gốc. Cùng với đó, tăng cường hỗ trợ xúc tiến thương mại, kết nối thị trường sẽ giúp việc giữ sao OCOP mang lại giá trị kinh tế thiết thực.

OCOP không chỉ là câu chuyện làm sao để có "sao", mà quan trọng hơn là "giữ sao" để tồn tại và phát triển trên thị trường. Khi mỗi ngôi sao trên sản phẩm là một cam kết bền vững về chất lượng và uy tín, chương trình OCOP mới thực sự phát huy vai trò thúc đẩy kinh tế nông thôn Lào Cai phát triển theo chiều sâu.

Trình bày: Thủy Thanh

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Xây dựng vùng cây ăn quả ôn đới gắn với sản phẩm OCOP

Xây dựng vùng cây ăn quả ôn đới gắn với sản phẩm OCOP

Nằm ở vùng đất thượng nguồn sông Chảy, xã Si Ma Cai và Sín Chéng nổi tiếng có phong cảnh đẹp, đặc biệt là vựa hoa quả ôn đới của tỉnh. Ngày đầu năm mới 2026, khi những cành hoa lê, hoa mận đang chúm chím nụ chào đón xuân về, chúng tôi có dịp đến với vùng đất lưu dấu ngựa thần để “mục sở thị” câu chuyện phát triển vùng cây ăn quả ôn đới trên núi đá tai mèo.

Hành trình đưa nông sản lên kệ siêu thị

Hành trình đưa nông sản lên kệ siêu thị

Để những bó rau xanh, túi gạo, miến hay chai tương ớt từ các bản làng miền núi Lào Cai có mặt trên kệ của các siêu thị lớn là cả một quá trình dài, bắt đầu từ chuyển biến tư duy sản xuất của nông dân đến sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của các cơ quan chức năng.

Đưa sản phẩm truyền thống ra thị trường

Đưa sản phẩm truyền thống ra thị trường

Từ những món ăn dân dã gắn bó với đời sống sinh hoạt của đồng bào dân tộc Tày, nhiều hộ dân đã chủ động đưa ẩm thực truyền thống ra thị trường theo hướng sản xuất hàng hóa. Mô hình phát triển xôi ngũ sắc, bánh dày, bánh chưng gù của cơ sở sản xuất Vũ Thị Thủy Tiên, xã Gia Phú cho thấy cách làm hiệu quả trong việc vừa bảo tồn giá trị văn hóa, vừa tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân nông thôn.

Làng miến ngày cuối năm

Khi những đợt gió se lạnh bắt đầu tràn về, người dân 2 làng miến nổi tiếng bên bờ sông Hồng là Ngòi Đong (phường Âu Lâu) và Quy Mông (xã Quy Mông) lại bước vào mùa sản xuất cao điểm nhất trong năm.

Đưa nông sản vươn xa

Đưa nông sản vươn xa

Nhờ khai thác tốt tiềm năng, lợi thế để phát triển các sản phẩm OCOP, xã Bắc Hà đã thu hút đông khách du lịch đến tham quan, trải nghiệm, tạo sinh kế bền vững và nâng cao thu nhập cho người dân.

Khai mạc Lễ hội trà Shan Tuyết tỉnh Lào Cai

Khai mạc Lễ hội trà Shan Tuyết tỉnh Lào Cai

Sáng 22/11, tại Suối Giàng, xã Văn Chấn, Lễ hội Trà Shan Tuyết tỉnh Lào Cai năm 2025 đã chính thức khai mạc, với chủ đề “Hương trà trên mây”. Hàng ngàn du khách và người dân địa phương cùng háo hức hòa mình trong Lễ hội.

Ông Nguyễn Văn Vinh (bên trái) tranh thủ lên nương từ sớm để thu hái chè.

Hưng Khánh phát triển sản phẩm chè hữu cơ

Giữa ngày thu mát lành, khi cơn mưa nhẹ rải xuống khắp triền đồi cũng là lúc những nương chè tại xã Hưng Khánh căng tràn sức sống. Búp chè non xanh mướt, tỏa hương dịu nhẹ như báo hiệu một vụ mùa bội thu. Với người dân nơi đây, chè không chỉ là cây trồng chủ lực mà còn là “linh hồn” của vùng đất, gắn bó qua nhiều thế hệ, góp phần làm nên thương hiệu nông sản đặc trưng.

Đánh thức rừng chè cổ thụ Tả Suối Câu

Đánh thức rừng chè cổ thụ Tả Suối Câu

Gần đây, trong chuyến công tác lên xã vùng cao biên giới Y Tý, chúng tôi được lãnh đạo UBND xã giới thiệu một số sản vật nổi tiếng của địa phương được công nhận sản phẩm OCOP, trong đó có loại chè Shan tuyết cổ thụ đặc biệt ở thôn Tả Suối Câu. Điều đáng nói người đã “đánh thức” rừng chè cổ thụ Tả Suối Câu, giúp Nhân dân có thêm thu nhập từ cây chè cổ thụ là Trưởng thôn người Dao Tẩn Láo Khé.

Giúp người dân thoát nghèo từ tre măng Bát độ

Giúp người dân thoát nghèo từ tre măng Bát độ

Chúng tôi tìm về thôn Ba Cầu để gặp đảng viên Sùng A Dê, hội viên Chi hội Cựu chiến binh (CCB), Chủ nhiệm Tổ Hợp tác trồng tre măng Bát độ thôn Ba Cầu, xã Văn Chấn, là điển hình tiên tiến về học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh.

Bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trong nông nghiệp

Bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trong nông nghiệp

Xây dựng, quản lý, phát triển các sản phẩm mang chỉ dẫn địa lý, nhãn hiệu chứng nhận, nhãn hiệu tập thể và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trong nông nghiệp, tỉnh Lào Cai đã tạo cơ sở quan trọng thúc đẩy sản xuất, định vị thương hiệu, nâng cao sức cạnh tranh của các nông sản địa phương trên thị trường và nâng cao thu nhập cho nông dân.

Mậu A: Sức bật từ sản phẩm OCOP

Mậu A: Sức bật từ sản phẩm OCOP

Mậu A là một trong những xã có nhiều sản phẩm đạt chuẩn OCOP nhất tỉnh Lào Cai. Sau sáp nhập với không gian rộng lớn, xã Mậu A càng có lợi thế hơn trong xây dựng các sản phẩm, góp phần nâng tầm nông sản địa phương; giúp người dân nâng cao thu nhập, làm giàu trên chính mảnh đất quê hương.

Kinh tế tập thể: Nâng tầm sản phẩm OCOP, thay đổi diện mạo nông thôn miền núi

Kinh tế tập thể: Nâng tầm sản phẩm OCOP, thay đổi diện mạo nông thôn miền núi

Khu vực kinh tế tập thể (KTTT) của tỉnh Lào Cai đang chứng kiến những bước chuyển mình mạnh mẽ, tăng nhanh cả về chất và lượng. Không chỉ đóng góp vào tăng trưởng kinh tế chung, các hợp tác xã (HTX) và tổ hợp tác (THT) đang khẳng định vai trò nòng cốt trong tạo việc làm, thực hiện an sinh xã hội và góp phần thay đổi diện mạo nông thôn mới.

Phường Trung Tâm chú trọng phát triển các sản phẩm OCOP

Phường Trung Tâm chú trọng phát triển các sản phẩm OCOP

Nhằm khai thác hiệu quả các tiềm năng, lợi thế sẵn có, phát huy nội lực, gia tăng giá trị, thời gian qua, phường Trung Tâm đã và đang tập trung phát triển các sản phẩm nông nghiệp, sản phẩm đặc trưng để tạo thương hiệu, đưa sản phẩm nông sản chất lượng cao ra thị trường.

 Quy Mông nâng tầm sản phẩm OCOP từ lợi thế địa phương

Quy Mông nâng tầm sản phẩm OCOP từ lợi thế địa phương

Sau khi hợp nhất từ 3 xã: Y Can, Kiên Thành và Quy Mông, xã Quy Mông hội tụ nhiều tiềm năng phát triển nông sản đặc trưng. Sự cộng hưởng từ điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng, tập quán sản xuất đã tạo đà cho xã phát triển các sản phẩm OCOP, dần khẳng định vị thế trên thị trường.

fb yt zl tw