Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, toàn tỉnh hiện có 1.002 cơ sở sản xuất - kinh doanh, chế biến nông - lâm sản, được bố trí tại các vùng nguyên liệu trọng điểm. Sự dịch chuyển từ bán thô sang chế biến sâu đã mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt.
Thực tế sản xuất cho thấy, giá trị sản phẩm sau khi qua dây chuyền chế biến của các doanh nghiệp, hợp tác xã đã tăng gấp 1,5 - 2 lần so với việc bán trực tiếp ngay sau thu hoạch. Mức lợi nhuận sau khi trừ các chi phí cấu thành được duy trì ổn định ở mức 18% - 25% mỗi năm. Qua đó, phản ánh tính đúng đắn trong định hướng cơ cấu lại ngành nông nghiệp của cấp ủy, chính quyền địa phương.
Sở hữu gần 148.000 ha quế, trong đó có 24.242 ha đạt chuẩn hữu cơ, câu chuyện về gia tăng giá trị của sản phẩm quế đang được Lào Cai cụ thể hóa.
Tại xã Xuân Ái và xã Đông Cuông, khi chính quyền và người dân đồng lòng thay đổi cách tiếp cận thị trường với việc thay vì xuất bán vỏ và lá quế thô phụ thuộc vào thương lái, các mô hình kinh tế tập thể đã đẩy mạnh khâu chưng cất tinh dầu và chế biến sâu.
Ông Hoàng Xuân Hùng - Phó Chủ tịch UBND xã Xuân Ái cho biết: Khi chưng cất tinh dầu giá trị sản phẩm tăng lên từ 2 - 3 lần. Thực tế cho thấy, việc áp dụng công nghệ không chỉ tối ưu hóa quy trình sản xuất mà còn tận dụng tối đa các phụ phẩm nông nghiệp.
Tại xã Mậu A, mạng lưới kinh tế tập thể cũng có sự đổi mới rõ nét. Cành, lá quế tận thu giờ đây trở thành nguồn thu nhập chính đáng và ổn định cho hàng trăm xã viên. Để duy trì chuỗi cung ứng nguyên liệu bền vững cho các nhà máy, chính quyền cơ sở có vai trò đặc biệt quan trọng.
Ông Lê Thành Hùng - Chủ tịch UBND xã Đông Cuông cho biết: Chính quyền chủ động kết nối doanh nghiệp có năng lực ký hợp đồng bao tiêu dài hạn, trong đó doanh nghiệp định hướng tiêu chuẩn, còn người dân đảm bảo quy trình sản xuất an toàn.
Tuy nhiên, lợi nhuận không chỉ đến từ nâng cấp dây chuyền chế biến mà còn bắt nguồn từ sự bảo chứng nghiêm ngặt về chất lượng. Công tác quản lý chất lượng và an toàn thực phẩm được tăng cường, trở thành thước đo sống còn đối với các cơ sở sản xuất.
Cơ sở Sâu Chua Mỹ Tửu tại phường Sa Pa xác định kiểm soát chất lượng sản phẩm là việc luôn được đặt lên hàng đầu.
Ông Lâm Văn Thuận - chủ hộ kinh doanh Sâu Chua Mỹ Tửu chia sẻ: “Chúng tôi áp dụng công nghệ chưng cất đa tầng và thiết bị đồng hóa sóng siêu âm để loại bỏ hoàn toàn tạp chất trước khi xuất xưởng sản phẩm”.
Sự khắt khe trong tiêu chuẩn đầu ra cũng được áp dụng triệt để tại các vùng trồng dược liệu. Với 6.047 ha cây dược liệu, các chuỗi liên kết trên địa bàn tỉnh đang cho thấy hiệu quả kinh tế và tính bền vững rõ rệt.
Tại xã Tả Phìn, Hợp tác xã Dược liệu xanh Tả Phìn đã liên kết chặt chẽ với hàng chục hộ dân canh tác gừng và dược liệu bản địa dưới tán rừng tự nhiên ở độ cao trên 1.500 m.
Bà Nông Thị Hải Yến - Chủ tịch Hội đồng quản trị Hợp tác xã Dược liệu xanh Tả Phìn khẳng định: Chất lượng và an toàn vệ sinh thực phẩm luôn được đơn vị xác định là yếu tố cốt lõi.
Việc chú trọng khâu kỹ thuật không chỉ tạo ra sản phẩm sạch mà còn củng cố niềm tin và thu nhập cho người trực tiếp canh tác. Ông Lý Láo Tả, thôn Xả Xéng cho biết: “Vụ gừng năm nay gia đình sẽ cố gắng thâm canh để đạt năng suất cao nhất cung cấp cho hợp tác xã”.
Song hành với chiến lược nâng tầm chất lượng, việc minh bạch thông tin thông qua chuyển đổi số đang trở thành “giấy thông hành” giúp nông sản địa phương tự tin hội nhập.
Trong bối cảnh yêu cầu thị trường ngày càng khắt khe, truy xuất nguồn gốc không chỉ bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng mà còn gia tăng năng lực cạnh tranh cho sản phẩm tại các hệ thống siêu thị và nền tảng thương mại điện tử lớn.
Chỉ bằng thao tác quét mã QR trên điện thoại thông minh, người tiêu dùng có thể dễ dàng tiếp cận toàn bộ dữ liệu lưu trữ từ vùng trồng, quy trình canh tác, thời gian thu hoạch đến khâu đóng gói.
Tính ưu việt của công nghệ đã mang lại những giá trị thực tế trên thương trường. Ông Lý Văn Cầu - Giám đốc Hợp tác xã Quế Cầu Mây, xã Bảo Hà cho biết: “Từ khi áp dụng mã QR truy xuất nguồn gốc, việc đưa sản phẩm vào hệ thống siêu thị đã thuận lợi hơn rất nhiều”.
Chuyển đổi số kết hợp chuyển đổi xanh đang định hình lại cấu trúc của các chuỗi liên kết nông nghiệp, hướng tới mục tiêu thích ứng an toàn với biến đổi khí hậu.
Bà Nông Thị Thắm - Giám đốc Hợp tác xã Y dược học cổ truyền Yên Thế, xã Lục Yên chia sẻ: “Để phát triển bền vững, đơn vị phải xây dựng chuỗi liên kết giá trị ngay từ khâu sản xuất tại vườn ươm”.
Bài toán lợi nhuận “kép” từ việc quy hoạch vùng nguyên liệu gắn với chế biến sâu, chuẩn hóa tiêu chuẩn chất lượng và số hóa truy xuất nguồn gốc đang mang lại diện mạo hoàn toàn mới cho nông nghiệp Lào Cai.
Kết quả này không chỉ hiện thực hóa mục tiêu nâng cao thu nhập bền vững cho hàng chục nghìn hộ nông dân mà còn đóng góp trực tiếp vào sức bật tăng trưởng kinh tế chung của toàn tỉnh.
Kiên định với định hướng phát triển nông nghiệp xanh, tuần hoàn và minh bạch hóa toàn bộ chuỗi cung ứng là “chìa khóa” để địa phương tiếp tục bứt phá, gia tăng năng lực cạnh tranh trong giai đoạn tới”. Đây chính là nền móng vững chắc để nông sản mang thương hiệu Lào Cai không ngừng vươn xa, đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của thị trường tiêu dùng trong nước và quốc tế.
