Những ngày này, tại Hợp tác xã Suối Giàng không khí sản xuất luôn tất bật. Những mẻ chè Shan tuyết vừa hoàn thành được khẩn trương đóng gói để kịp chuyển tới các cửa hàng OCOP trên cả nước. Trên mỗi sản phẩm đều được dán tem nhãn, mã QR truy xuất nguồn gốc cùng đầy đủ thông tin về vùng nguyên liệu, quy trình sản xuất và chứng nhận chất lượng, giúp người tiêu dùng dễ dàng nhận diện và kiểm chứng nguồn gốc sản phẩm.
Để nhiều người biết đến và tin dùng, ngay từ khi thành lập năm 2007, Hợp tác xã Suối Giàng đã lựa chọn hướng đi nâng cao chất lượng sản phẩm song hành với bảo hộ sở hữu trí tuệ.
Bà Lâm Thị Kim Thoa - Giám đốc Hợp tác xã Suối Giàng chia sẻ: Thương hiệu là tài sản quý nhất của hợp tác xã. Khi nhãn hiệu được bảo hộ sở hữu trí tuệ, chúng tôi không chỉ yên tâm phát triển sản xuất còn tạo được niềm tin với đối tác và người tiêu dùng. Đây cũng là “tấm hộ chiếu” để sản phẩm chè Shan tuyết từng bước chinh phục thị trường lớn hơn, nâng cao giá trị vùng nguyên liệu.
Thành công của Hợp tác xã Chè Suối Giàng không chỉ đến từ sự chủ động xây dựng thương hiệu của từng đơn vị, còn được tạo nền tảng từ việc chè Shan tuyết Suối Giàng đã được bảo hộ sở hữu trí tuệ. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để các hợp tác xã, doanh nghiệp trên địa bàn khai thác giá trị thương hiệu chung của vùng chè và xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc, mở rộng thị trường tiêu thụ.
Ông Nguyễn Hữu Lực - Chủ tịch UBND xã Văn Chấn cho biết: Trước đây, bảo hộ sở hữu trí tuệ chè Shan tuyết Suối Giàng được cấp cho huyện Văn Chấn. Do vậy, sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, xã Văn Chấn đang phối hợp với các cơ quan chuyên môn hoàn thiện thủ tục tiếp nhận quyền quản lý nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý theo quy định. Việc chuyển giao này không chỉ bảo đảm tính liên tục trong quản lý mà còn giúp địa phương chủ động hơn trong việc hỗ trợ các hợp tác xã, doanh nghiệp khai thác hiệu quả tài sản trí tuệ.
Không chỉ riêng vùng chè Suối Giàng, xây dựng và bảo vệ tài sản trí tuệ có các sản phẩm đang trở thành hướng đi chung của nhiều địa phương trong tỉnh. Đến nay, tỉnh Lào Cai có 150 sản phẩm đặc sản, chủ lực và dịch vụ du lịch được cấp văn bằng bảo hộ sở hữu trí tuệ. Trong đó, có 12 chỉ dẫn địa lý, 51 nhãn hiệu chứng nhận, 87 nhãn hiệu tập thể. Ngoài ra, có 349 nhãn hiệu thông thường không mang địa danh và 2 sản phẩm đang triển khai xác lập bảo hộ sở hữu trí tuệ. Nhiều sản phẩm sau khi được cấp văn bằng bảo hộ đã tăng giá trị từ 10% đến 30%, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân và hợp tác xã.
Thấy rõ hiệu quả từ việc đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ cho các sản phẩm, ông Giàng A Vừ - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Púng Luông cho biết: Địa phương tập trung nghiên cứu các sản phẩm có thế mạnh, có chất lượng để phối hợp với doanh nghiệp, hợp tác xã xây dựng thương hiệu và đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ. Mục tiêu năm 2027 sẽ có thêm từ 2 đến 3 sản phẩm được xác lập quyền sở hữu trí tuệ, góp phần nâng cao giá trị nông sản và tạo sinh kế bền vững cho người dân.
Những năm gần đây, tỉnh Lào Cai xác định sở hữu trí tuệ phải trở thành “công cụ” nâng cao giá trị sản phẩm và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, hợp tác xã. Từ định hướng đó, tỉnh từng bước hoàn thiện cơ chế, chính sách, tạo hành lang pháp lý thuận lợi, đồng hành với các chủ thể trong suốt quá trình xây dựng, bảo vệ và khai thác thương hiệu.
Trong đó, việc công bố danh mục thủ tục hành chính lĩnh vực sở hữu trí tuệ được ủy quyền từ UBND tỉnh về Sở Khoa học và Công nghệ đã giúp rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ, tạo điều kiện để doanh nghiệp, hợp tác xã tiếp cận các dịch vụ công nhanh chóng, thuận lợi hơn. Các cơ quan chuyên môn trực tiếp hỗ trợ các chủ thể hoàn thiện hồ sơ đăng ký bảo hộ, xây dựng hệ thống nhận diện thương hiệu và triển khai truy xuất nguồn gốc điện tử. Đến nay, 100% sản phẩm OCOP của tỉnh đã áp dụng hệ thống truy xuất nguồn gốc, góp phần nâng cao tính minh bạch, tạo niềm tin cho người tiêu dùng và đáp ứng yêu cầu của các kênh phân phối hiện đại.
Chính quyền các xã Chấn Thịnh, Khánh Yên, Lùng Phình, Lương Thịnh, Văn Chấn còn chủ động hướng dẫn doanh nghiệp, hợp tác xã xây dựng và quản lý nhãn hiệu; xã Bảo Thắng đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức về sở hữu trí tuệ trong cộng đồng; xã Phúc Lợi thành lập Tổ công tác liên ngành nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Những cách làm đồng bộ từ tỉnh đến cơ sở từng bước hình thành môi trường thuận lợi để các sản phẩm đặc trưng của Lào Cai được bảo vệ, khai thác hiệu quả.
Bà Nhữ Thị Hằng - Phó Trưởng phòng Nông nghiệp và Môi trường xã Mù Cang Chải cho biết: Xã Mù Cang Chải tiếp tục hỗ trợ các doanh nghiệp, hợp tác xã trong việc xây dựng thương hiệu, hoàn thiện các thủ tục bảo hộ sở hữu trí tuệ, xúc tiến thương mại và kết nối thị trường. Đặc biệt, đối với sản phẩm thổ cẩm truyền thống đã được bảo hộ sở hữu trí tuệ, xã tập trung hỗ trợ người dân khai thác hiệu quả giá trị của tài sản trí tuệ gắn với phát triển du lịch và gìn giữ bản sắc văn hoá địa phương.
Các sản phẩm, nhãn hiệu được bảo hộ sở hữu trí tuệ không đơn thuần là thủ tục pháp lý mà khẳng định giá trị của sản phẩm. Với giải pháp đồng bộ, Lào Cai từng bước biến tài sản trí tuệ thành tài sản kinh tế để mỗi đặc sản địa phương có thêm cơ hội vươn xa; góp phần nâng tầm thương hiệu, nâng cao thu nhập cho người dân.
