Chỉ trong tháng 5/2026, các lực lượng chức năng trên địa bàn tỉnh Lào Cai đã phát hiện 193 vụ vi phạm liên quan đến buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Trong đó có 64 vụ buôn bán, vận chuyển hàng cấm, hàng lậu; 118 vụ gian lận thương mại, gian lận thuế và 11 vụ hàng giả, hàng nhái. Cơ quan chức năng đã khởi tố 45 vụ với 66 đối tượng, xử lý hành chính 144 vụ, thu nộp ngân sách hơn 5,2 tỷ đồng và tiêu hủy tang vật vi phạm trị giá gần 779 triệu đồng.
Những con số trên cho thấy nỗ lực quyết liệt của các lực lượng chức năng tỉnh Lào Cai trong đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Trước diễn biến ngày càng phức tạp của các hành vi vi phạm, các đơn vị chức năng đã tăng cường tuần tra, kiểm soát thị trường, đẩy mạnh thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm. Các đợt cao điểm được triển khai đồng bộ tại trung tâm thương mại, chợ đầu mối, điểm tập kết hàng hóa, khu vực vùng sâu, vùng xa và cả môi trường kinh doanh trên không gian mạng nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn các hành vi vi phạm.
Mặc dù chưa xuất hiện những vụ việc đặc biệt nghiêm trọng hay các đường dây quy mô lớn, nhưng hoạt động buôn bán hàng nhập lậu, gian lận thương mại và hàng giả vẫn tiềm ẩn nhiều diễn biến phức tạp. Các đối tượng vi phạm ngày càng thay đổi phương thức hoạt động, lợi dụng sự phát triển của thương mại điện tử, mạng xã hội, dịch vụ chuyển phát nhanh và bưu chính để che giấu hành vi phạm pháp.
Bên cạnh đó, các hành vi gian lận về đo lường, chất lượng hàng hóa, kinh doanh hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ, vi phạm quy định về nhãn mác, niêm yết giá hoặc bán hàng không xuất hóa đơn vẫn xuất hiện rải rác. Những vi phạm tưởng chừng nhỏ lẻ ấy lại đang tạo nên “mạch ngầm” âm thầm bào mòn niềm tin của người tiêu dùng đối với thị trường.
Tại khu vực biên giới và cửa khẩu, hoạt động buôn lậu tuy không diễn ra công khai nhưng vẫn tiềm ẩn những diễn biến phức tạp. Các đối tượng thường lợi dụng đường mòn, lối mở, khu vực rừng núi hiểm trở hoặc những đoạn biên giới ít người qua lại để vận chuyển trái phép hàng hóa. Thuốc phiện, thuốc lá điện tử, bánh kẹo, thực phẩm đông lạnh, điện thoại, máy tính bảng và nguyên liệu dược liệu là những mặt hàng thường xuyên bị phát hiện trong các vụ việc vi phạm.
Đáng chú ý, các đối tượng vi phạm ngày càng sử dụng nhiều thủ đoạn tinh vi để đối phó với lực lượng chức năng. Hàng hóa được cất giấu, trà trộn trong các lô hàng hợp pháp, sử dụng chứng từ nhằm hợp thức hóa nguồn gốc hoặc chia nhỏ để vận chuyển qua biên giới bằng nhiều phương thức khác nhau trước khi đưa vào nội địa tiêu thụ.
Trong khi đó, tại các địa bàn nội địa, hàng giả và hàng nhập lậu chủ yếu được tiêu thụ lén lút tại các cửa hàng nhỏ, chợ phiên vùng xa hoặc thông qua các tài khoản kinh doanh trực tuyến không có địa chỉ rõ ràng. Khi lực lượng chức năng tiến hành kiểm tra, nhiều cơ sở lập tức đóng cửa hoặc ngừng hoạt động, gây không ít khó khăn cho công tác xác minh, xử lý.
Ông Nguyễn Hữu Trung Anh - Đội phó Đội Quản lý thị trường số 2, cho biết: Thủ đoạn vi phạm phổ biến hiện nay là làm giả nhãn mác, bao bì hoặc sử dụng các dấu hiệu gây nhầm lẫn với các nhãn hiệu đã được bảo hộ. Người tiêu dùng nếu thiếu thông tin rất dễ mua phải hàng hóa vi phạm.
Riêng trong đợt cao điểm thực hiện Công điện số 38, Đội Quản lý thị trường số 2 đã phát hiện và xử lý 6 vụ vi phạm, chủ yếu liên quan đến nhãn mác, bao bì các mặt hàng thời trang và giày dép. Dù quy mô chưa lớn, các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ vẫn gây thiệt hại cho doanh nghiệp làm ăn chân chính, đồng thời ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi, sức khỏe và sự an toàn của người tiêu dùng.
Một trong những vụ việc điển hình được phát hiện trong đợt cao điểm là vụ kinh doanh quần áo thể thao giả mạo nhãn hiệu Manchester United tại Công ty TNHH Giáo dục và Thể thao Q-D. Qua kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện 35 bộ quần áo thể thao nam gắn logo và nhãn hiệu Manchester United không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc hợp pháp. Doanh nghiệp bị xử phạt 12 triệu đồng và buộc tiêu hủy toàn bộ số hàng giả mạo nhãn hiệu theo quy định.
Theo đồng chí Hoàng Chí Hiền - Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Lào Cai, tình trạng sản xuất, kinh doanh hàng giả và hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ được dự báo sẽ tiếp tục diễn biến phức tạp, đặc biệt vào thời điểm cuối năm khi nhu cầu tiêu dùng tăng cao.
Vì vậy, các lực lượng chức năng sẽ tiếp tục siết chặt công tác kiểm tra, kiểm soát thị trường, tập trung vào các chợ đầu mối, trung tâm thương mại, các kho hàng, điểm tập kết và hoạt động kinh doanh trên môi trường số; đẩy mạnh tuyên truyền, vận động các tổ chức, cá nhân ký cam kết không kinh doanh hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ.
Cuộc chiến chống hàng giả, hàng nhái và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ vẫn còn nhiều thách thức, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của các cơ quan chức năng, cộng đồng doanh nghiệp và người tiêu dùng. Kiên quyết ngăn chặn các hành vi vi phạm không chỉ góp phần bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân và doanh nghiệp, mà còn tạo dựng môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng, thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững.
