Trước đây, việc trồng dứa của bà con chủ yếu dựa vào kinh nghiệm truyền thống, ít chú trọng đến kỹ thuật thâm canh nên năng suất chưa cao, chất lượng quả không đồng đều. Tuy nhiên, thông qua các chương trình tập huấn, chuyển giao kỹ thuật của ngành nông nghiệp, người dân đã từng bước tiếp cận và áp dụng hiệu quả nhiều tiến bộ mới.
Một trong những thay đổi rõ nét là việc lựa chọn và sử dụng giống dứa chất lượng cao như Queen và Cayenne. Đây là những giống có khả năng thích nghi tốt với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng vùng cao, cho quả to, đồng đều, ít sâu bệnh và hàm lượng đường cao. Bên cạnh đó, bà con cũng chú trọng đến quy trình nhân giống sạch bệnh, đảm bảo cây sinh trưởng khỏe ngay từ giai đoạn đầu.
Trong khâu canh tác, người trồng dứa tại xã Bát Xát đã áp dụng đồng bộ các biện pháp kỹ thuật như làm đất theo đường đồng mức để hạn chế xói mòn, bón phân cân đối giữa hữu cơ và vô cơ, sử dụng chế phẩm sinh học nhằm cải tạo đất và tăng sức đề kháng cho cây. Việc phủ bạt nilon hoặc tàn dư thực vật trên luống trồng cũng được triển khai rộng rãi, giúp giữ ẩm, hạn chế cỏ dại và giảm công lao động.
Đặc biệt, kỹ thuật xử lý ra hoa đồng loạt bằng các chế phẩm chuyên dụng đã được áp dụng hiệu quả, giúp người dân chủ động điều tiết thời vụ, nâng cao tỷ lệ đậu quả và thu hoạch tập trung. Nhờ đó, quả dứa phát triển đồng đều, mẫu mã đẹp, thuận lợi cho thu mua và tiêu thụ.
Cùng với đó, công tác phòng trừ sâu bệnh được thực hiện theo hướng an toàn, giảm thiểu sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hóa học. Nhiều hộ đã chuyển sang sử dụng các biện pháp sinh học, kết hợp vệ sinh đồng ruộng và luân canh hợp lý, góp phần nâng cao chất lượng nông sản, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.
Thực tế vụ dứa năm nay cho thấy hiệu quả rõ rệt từ việc ứng dụng kỹ thuật. Năng suất bình quân đạt từ 20 - 25 tấn/ha, nhiều diện tích thâm canh tốt đạt trên 30 tấn/ha. Với quy mô hộ gia đình, sản lượng phổ biến từ 2 - 3 tấn/vụ. Giá dứa tươi tại nương dao động từ 15.000 - 20.000 đồng/kg, mang lại nguồn thu nhập ổn định cho người dân.
Chia sẻ về hiệu quả sản xuất, anh Lý A Quang, một hộ trồng dứa tại địa phương cho biết: “Trước đây gia đình tôi trồng dứa theo cách cũ nên năng suất thấp, quả nhỏ. Từ khi được cán bộ hướng dẫn kỹ thuật, tôi chú trọng hơn từ khâu chọn giống, bón phân đến xử lý ra hoa. Nhờ vậy, dứa năm nay quả to, đẹp, bán được giá cao. Với khoảng 2.000 gốc, vụ này gia đình thu được 2 - 3 tấn, thu nhập đạt trên 50 triệu đồng, cao hơn nhiều so với trước.”
Không chỉ riêng anh Quang, nhiều hộ dân khác tại Bát Xát cũng ghi nhận sự thay đổi rõ rệt. Gia đình chị Tẩn Thị Mẩy đã trồng dứa lâu năm chia sẻ: “Trước kia chúng tôi thường lo lắng về đầu ra vì có năm dứa chín mà không bán được. Giờ thì khác, thương lái đến tận nương thu mua, người dân chỉ cần chăm sóc tốt để có quả đẹp. Áp dụng kỹ thuật mới nên hiệu quả rõ ràng, thu nhập ổn định hơn”.
Trong khâu thu hoạch, bà con chú trọng thu hái đúng độ chín, phân loại ngay tại nương, hạn chế dập nát, đảm bảo chất lượng quả khi đến tay người tiêu dùng. Nhờ áp dụng đồng bộ các giải pháp kỹ thuật, dứa Bát Xát năm nay có độ ngọt cao, thịt chắc, hương thơm đậm, được thương lái và thị trường đánh giá tích cực.
Việc ứng dụng tiến bộ khoa học - kỹ thuật không chỉ giúp nâng cao năng suất mà còn tạo ra sản phẩm có chất lượng ổn định, gia tăng giá trị kinh tế trên cùng một đơn vị diện tích. Đây chính là yếu tố then chốt để cây dứa tại Bát Xát phát triển theo hướng bền vững, từng bước xây dựng thương hiệu nông sản đặc trưng của địa phương.
Trong thời gian tới, địa phương tiếp tục đẩy mạnh chuyển giao tiến bộ kỹ thuật, hỗ trợ người dân tiếp cận quy trình sản xuất an toàn theo tiêu chuẩn VietGAP, đồng thời tăng cường liên kết sản xuất với tiêu thụ sản phẩm. Qua đó, nâng cao hơn nữa giá trị và sức cạnh tranh của dứa Bát Xát trên thị trường, góp phần phát triển kinh tế nông nghiệp, nông thôn theo hướng hiện đại và bền vững.
