Vụ mùa đang bước vào giai đoạn quyết định năng suất khi 45.221 ha lúa đã gieo cấy trên địa bàn Lào Cai chuyển sang làm đòng, trỗ. Cùng với nhịp sinh trưởng của cây lúa, sâu bệnh cũng gia tăng nguy cơ phát sinh, lây lan trong điều kiện mưa nắng xen kẽ. Từ đồng ruộng, cán bộ chuyên môn và nông dân đang chạy đua với thời gian, chuyển trọng tâm từ chữa bệnh sang phát hiện sớm, xử lý đúng lúc, bảo vệ năng suất cho cả vụ mùa.
Với 45.221 ha, trà lúa sớm đang bước vào thời kỳ làm đòng, trỗ, đây là giai đoạn cây lúa đặc biệt nhạy cảm với sâu bệnh. Hiện toàn tỉnh ghi nhận trên 800 ha nhiễm sinh vật gây hại, nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất khiến việc điều tra đồng ruộng, dự tính, dự báo và hướng dẫn phòng trừ được đặt lên hàng đầu.
Tại xã Mỏ Vàng, những chuyến xuống đồng không chờ đến khi ruộng lúa xuất hiện diện tích lớn bị bệnh. Cán bộ Trung tâm Dịch vụ tổng hợp cùng người dân kiểm tra từng khu vực, nhận diện sớm các đối tượng gây hại.
Cách làm trên cho thấy một thay đổi quan trọng trong bảo vệ thực vật: không đợi sâu bệnh thành dịch mới xử lý. Phát hiện ổ bệnh từ sớm, khoanh vùng và xử lý đúng thời điểm giúp giảm áp lực cho cây lúa, hạn chế chi phí và lượng thuốc bảo vệ thực vật sử dụng trên đồng ruộng.
Ở Xuân Ái, cán bộ chuyên môn cũng đang hướng người dân đến phương thức phòng trừ tổng hợp. Khi mật độ sâu bệnh còn thấp, biện pháp thủ công được ưu tiên; thuốc bảo vệ thực vật chỉ sử dụng khi thật sự cần thiết và phải tuân thủ nguyên tắc “4 đúng”.
Đây không chỉ là câu chuyện kỹ thuật, khi một vụ lúa có diện tích lớn, việc sử dụng thuốc thiếu kiểm soát không chỉ làm tăng chi phí sản xuất mà còn đặt ra yêu cầu về môi trường và chất lượng nông sản. Bởi vậy, bảo vệ thực vật hiệu quả phải bắt đầu từ năng lực nhận diện của người sản xuất.
Tại thôn Tân Thành, xã Xuân Ái, bà Nguyễn Thị Hội đã chủ động kiểm tra ruộng và xử lý khi phát hiện sâu cuốn lá, khô vằn. “Mùa này chủ yếu là sâu cuốn lá nhiều, với khô vằn, với bọ rầy. Nhà tôi bây giờ chủ yếu sâu cuốn lá bây giờ phun rồi”, bà Hội chia sẻ.
Một ổ sâu bệnh được phát hiện sớm có thể chỉ là chuyện nhỏ đối với một thửa ruộng, nhưng nếu bỏ qua, nguy cơ lây lan trên diện rộng sẽ lớn hơn nhiều. Vì thế, mỗi lần thăm đồng của người dân cũng trở thành một “điểm chặn” trong chuỗi phòng vệ cho cả cánh đồng.
Điểm đáng chú ý trong sản xuất vụ mùa năm nay không chỉ nằm ở diện tích gieo cấy đạt kế hoạch, mà còn ở cách tổ chức bảo vệ thành quả sản xuất. Với hơn 45 nghìn ha lúa mùa, chỉ một biến động bất lợi về thời tiết hoặc một đợt sâu bệnh phát triển nhanh cũng có thể tác động trực tiếp đến năng suất.
Theo ngành nông nghiệp đánh giá, thời tiết diễn biến bất thường, không theo quy luật gây khó khăn cho công tác chỉ đạo sản xuất. Vì vậy, dự tính, dự báo và bám sát đồng ruộng càng trở thành mắt xích quan trọng. Cùng với tuyên truyền, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật, ngành chuyên môn tiếp tục hướng dẫn nông dân chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh và chủ động chuẩn bị sản xuất các cây trồng chủ lực. Bảo vệ vụ mùa không phải diễn ra trong một vài ngày cao điểm. Đó là quá trình xuyên suốt từ gieo cấy, chăm sóc đến khi lúa trỗ và thu hoạch.
