Thêm động lực cho chuỗi sản xuất nông nghiệp

Theo Chi cục Trồng trọt, Bảo vệ thực vật và Chăn nuôi, Thú y, Thủy sản thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường, đến cuối tháng 7/2026, tổng đàn gia súc chính đạt khoảng 1,48 triệu con; đàn gia cầm đạt hơn 13,2 triệu con. Đáng chú ý, sản lượng thịt hơi xuất chuồng các loại đạt 106.275 tấn, tăng 3,32% so với cùng kỳ.

Sản lượng tăng nhanh hơn quy mô đàn là tín hiệu tích cực, cho thấy hiệu quả sản xuất đang từng bước được cải thiện. Dư địa tăng trưởng của ngành vì thế không chỉ mở rộng ở số lượng vật nuôi, mà còn ở khả năng nâng cao năng suất, chất lượng và tổ chức lại sản xuất.

Đây cũng là hướng chuyển dịch cần thiết khi chăn nuôi nhỏ vẫn chiếm tỷ trọng đáng kể, trong khi chi phí đầu vào, yêu cầu an toàn sinh học và sức ép thị trường ngày càng cao. Từ chăn nuôi phân tán sang sản xuất hàng hóa, từ tăng đàn sang nâng năng suất và giá trị đang trở thành yêu cầu đặt ra đối với ngành.

Toàn tỉnh hiện có 1.178 cơ sở chăn nuôi đạt tiêu chí trang trại. Cùng với đó là các chuỗi liên kết chăn nuôi tại một số địa phương như Bảo Thắng, Xuân Quang, Trấn Yên, Quy Mông và phường Nam Cường.

Sự phát triển của trang trại và chuỗi liên kết tạo điều kiện để người chăn nuôi áp dụng đồng bộ kỹ thuật, kiểm soát dịch bệnh, nâng cao chất lượng sản phẩm và từng bước chủ động đầu ra. Đây cũng là tiền đề hình thành những vùng sản xuất hàng hóa quy mô lớn, tạo nguồn cung ổn định cho thị trường.

Xuân Quang là một trong những địa phương có ngành chăn nuôi phát triển khá mạnh. Theo ông Đỗ Hồng Quân - Phó Chủ tịch UBND xã Xuân Quang, những năm gần đây, quy mô đàn vật nuôi trên địa bàn từng bước mở rộng, các vùng sản xuất hàng hóa dần hình thành, góp phần tạo nguồn cung ổn định cho thị trường. Địa phương đang khuyến khích phát triển chăn nuôi theo hướng trang trại, áp dụng quy trình an toàn sinh học, kiểm soát dịch bệnh và chú trọng ổn định đầu ra. Hiện, Xuân Quang có 99 trang trại chăn nuôi, cùng một số hợp tác xã và tổ hợp tác hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp.

Trang trại gà thịt của gia đình anh Phạm Văn Quyết, thôn Phong Niên là một trong những mô hình tiêu biểu. Trang trại duy trì khoảng 50.000 con/lứa, mỗi năm nuôi 3 lứa.

Anh Quyết cho biết: “Từ nay đến cuối năm gia đình dự kiến tiếp tục tăng đàn. Đầu ra tương đối ổn định, khi gà đến lứa xuất bán, thương lái thường đến tận trang trại thu mua, giúp gia đình yên tâm đầu tư và mở rộng sản xuất”.

Tại Phong Hải, xu hướng đầu tư vào chăn nuôi quy mô lớn, hiện đại cũng đang phát triển. Theo ông Vũ Trung Dũng - Chủ tịch UBND xã Phong Hải, địa phương đang duy trì các mô hình gà thịt, gà đẻ trứng, lợn thịt, lợn sinh sản và thủy sản. Một số mô hình mới chuẩn bị hoạt động, cùng với mở rộng đàn tại các cơ sở hiện có, được kỳ vọng tạo thêm giá trị đáng kể cho ngành chăn nuôi của xã.

Hợp tác xã Nông nghiệp sạch Lâm Thảo hiện nuôi khoảng 60.000 con gà đẻ trứng, cung cấp hơn 55.000 quả trứng mỗi ngày và định hướng tiếp tục mở rộng khi thị trường thuận lợi. Trong khi đó, Công ty TNHH Thương mại và Xuất - nhập khẩu Minh Anh chuẩn bị đưa trang trại lợn thương phẩm quy mô 7.000 con/lứa vào hoạt động.

Tại thôn Nậm Choỏng, Công ty TNHH Thương mại Một thành viên Hòa Phát đang duy trì đàn lợn sinh sản, đồng thời có kế hoạch mở rộng sang chăn nuôi lợn thịt thương phẩm.

Những dự án này cho thấy dòng vốn đầu tư đang tìm đến các mô hình chăn nuôi có quy mô, công nghệ và khả năng kiểm soát tốt hơn. Khi trang trại mới vào hoạt động, giá trị tạo ra không chỉ ở vật nuôi và sản phẩm xuất bán, mà còn kéo theo nhu cầu về thức ăn, thú y, vận chuyển, giết mổ, chế biến và tiêu thụ sản phẩm. Phát triển chăn nuôi theo hướng tập trung vì thế không chỉ tạo thêm sản lượng mà còn mở rộng giá trị trong toàn chuỗi sản xuất nông nghiệp.

Dịch bệnh vẫn là “rào cản” lớn đối với mục tiêu duy trì và mở rộng sản xuất. Trong 7 tháng năm 2026, dịch tả lợn châu Phi xảy ra tại nhiều địa bàn, khiến hơn 1.500 con lợn phải tiêu hủy. Trước nguy cơ dịch bệnh, ngành chuyên môn và các địa phương đã tăng cường giám sát, khoanh vùng, xử lý ổ dịch, vệ sinh tiêu độc, tiêm phòng và kiểm soát vận chuyển, giết mổ.

Công tác phòng, chống dịch được xác định là nhiệm vụ thường xuyên, nhằm bảo vệ đàn vật nuôi và duy trì năng lực sản xuất của ngành. Mỗi ổ dịch được kiểm soát hiệu quả đồng nghĩa với việc hạn chế thiệt hại, bảo vệ nguồn cung và giữ ổn định sản xuất.

Bên cạnh chăn nuôi, phát triển chế biến gắn với vùng nguyên liệu cũng đang mở ra hướng gia tăng giá trị cho nông nghiệp. Tại Phong Hải, địa phương có khoảng 230 ha mặt nước nuôi thủy sản. Hợp tác xã Thủy sản Phong Hải đã đưa dây chuyền chế biến vào vận hành từ cuối năm 2025 với các sản phẩm như phi lê, chả cá, mọc cá. Mỗi tháng cơ sở chế biến khoảng 3 tấn cá tươi, tạo ra các sản phẩm có giá trị cao hơn so với nguyên liệu thô.

Từ nguyên liệu đến sản phẩm chế biến, giá trị được giữ lại và gia tăng ngay tại địa phương. Đây là hướng đi cần được nhân rộng nếu muốn nâng chất lượng tăng trưởng nông nghiệp, thay vì chỉ dựa vào mở rộng diện tích hoặc tăng số lượng vật nuôi.

Theo ông Trần Minh Sáng - Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh, dư địa phát triển chăn nuôi trên địa bàn còn lớn. Ngành sẽ tiếp tục vận động, hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã đầu tư vào các mô hình chăn nuôi an toàn sinh học, hiện đại, gắn với thị trường. Tuy nhiên, để phát triển bền vững, chăn nuôi phải kiểm soát tốt dịch bệnh và xây dựng được mối liên kết tiêu thụ sản phẩm. Đây cũng là yêu cầu xuyên suốt trong thời gian tới: phát triển trang trại, ứng dụng khoa học - kỹ thuật và công nghệ, nâng chất lượng con giống, kiểm soát môi trường, chủ động phòng, chống dịch bệnh và tổ chức sản xuất theo chuỗi.

Nếu giữ được đà tăng sản lượng, kiểm soát tốt dịch bệnh và chuyển mạnh sang sản xuất hàng hóa, an toàn sinh học, liên kết và chế biến, chăn nuôi sẽ tiếp tục là một trong những lĩnh vực có khả năng tạo thêm động lực cho tăng trưởng nông nghiệp Lào Cai, đồng thời đặt nền móng cho ngành sản xuất có quy mô lớn, hiệu quả và sức cạnh tranh cao hơn trong những năm tới.