Từ lợi thế về nông nghiệp đặc sản, cảnh quan thiên nhiên và bản sắc văn hóa dân tộc Thái, những năm qua, xã Tú Lệ đã xác định phát triển kinh tế hộ gia đình là một trong những giải pháp trọng tâm để nâng cao thu nhập, tạo sinh kế bền vững và giảm nghèo. Sự năng động, sáng tạo của người dân cùng với chính sách hỗ trợ kịp thời của địa phương đã giúp hàng trăm hộ vươn lên làm giàu ngay trên chính mảnh đất quê hương.
Từ sáng sớm, cơ sở sản xuất quẩy nếp Tú Lệ và khẩu hang nếp Tú Lệ của anh Hoàng Văn Nghĩa, thôn Nước Nóng đã bắt đầu nhịp sản xuất. Những mẻ quẩy nếp vàng ruộm, khẩu hang thơm ngon lần lượt được ra lò, kịp thời phục vụ nhu cầu của du khách và các đại lý trong, ngoài tỉnh.
Ít ai biết rằng, những ngày đầu, gia đình anh Nghĩa chỉ sản xuất quẩy nếp và khẩu hang theo phương thức thủ công với quy mô nhỏ, chủ yếu phục vụ nhu cầu tại các chợ địa phương. Trước sự phát triển của du lịch Tú Lệ và nhu cầu thị trường ngày càng tăng, anh đã mạnh dạn đầu tư máy móc, mở rộng khu chế biến, từng bước cải tiến quy trình sản xuất nhưng vẫn gìn giữ hương vị truyền thống. Nhờ đó, hai sản phẩm này đã được công nhận đạt tiêu chuẩn OCOP.
Anh Nghĩa chia sẻ: Điều khiến tôi trăn trở nhất là làm sao giữ được hương vị đặc trưng của món quẩy và khẩu hang truyền thống, vừa nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng các yêu cầu về vệ sinh an toàn thực phẩm. Khi chất lượng sản phẩm được khẳng định, quẩy nếp và khẩu hang Tú Lệ ngày càng được khách hàng tin tưởng lựa chọn. Mỗi năm, gia đình anh Nghĩa có nguồn thu trên 200 triệu đồng, tạo việc làm cho nhiều lao động địa phương, đặc biệt vào những thời điểm du lịch cao điểm.
Không chỉ tạo nguồn thu cho gia đình, cơ sở của anh Nghĩa còn góp phần quảng bá nét văn hóa ẩm thực đặc sắc của Tú Lệ đến với du khách gần xa. Nhiều đoàn khách sau khi trải nghiệm tại địa phương đã lựa chọn sản phẩm của cơ sở anh Nghĩa làm món quà mang về.
Nếu như anh Nghĩa thành công với sản phẩm truyền thống thì chị Lò Thị Yêu, thôn Nà Lóng lại lựa chọn hướng đi mới là chế biến sâu các sản phẩm từ táo mèo và cốm Tú Lệ.
Nhận thấy nguồn nguyên liệu tại địa phương dồi dào nhưng giá trị chưa cao, chị Yêu đã mạnh dạn đầu tư máy móc, nghiên cứu quy trình sản xuất dấm táo mèo, chế biến cốm và nhiều sản phẩm đặc sản phục vụ khách du lịch.
Từ những sản phẩm sản xuất theo mùa vụ, đến nay cơ sở của chị đã có lượng khách hàng ổn định, nhiều sản phẩm được đưa vào các cửa hàng đặc sản và tiêu thụ qua các nền tảng mạng xã hội và kênh bán hàng trực tuyến.
Chị Lò Thị Yêu chia sẻ: "Muốn nông sản có giá trị thì phải chế biến và xây dựng thương hiệu. Táo mèo hay cốm Tú Lệ đều là những sản vật nổi tiếng của địa phương, nhưng nếu chỉ bán nguyên liệu thì hiệu quả kinh tế chưa cao. Chính vì điều đó, gia đình tôi luôn chú trọng chất lượng sản phẩm, cải tiến mẫu mã để đáp ứng nhu cầu thị trường. Nhờ đó, mỗi năm mô hình mang lại thu nhập trên 300 triệu đồng cho gia đình, đồng thời tạo việc làm cho nhiều phụ nữ trong thôn".
Xác định phát triển kinh tế hộ là "chìa khóa" nâng cao thu nhập, tạo việc làm và giảm nghèo bền vững, những năm qua, cấp ủy, chính quyền xã Tú Lệ đã tập trung khai thác hiệu quả lợi thế về nông nghiệp đặc sản, du lịch cộng đồng và bản sắc văn hóa dân tộc.
Từ những mô hình nhỏ ban đầu, phong trào phát triển kinh tế hộ ngày càng lan tỏa, nhiều hộ mạnh dạn đầu tư mở rộng quy mô, ứng dụng khoa học - kỹ thuật, xây dựng thương hiệu, chuyển đổi tư duy sản xuất, chú trọng nâng cao chất lượng sản phẩm kết hợp chế biến, quảng bá, liên kết với các hợp tác xã, doanh nghiệp để mở rộng thị trường tiêu thụ.
Các mô hình không chỉ giúp gia đình vươn lên khá giả mà còn tạo việc làm cho lao động tại chỗ, không ít hộ đã trở thành những điển hình trong phong trào sản xuất, kinh doanh giỏi, góp phần lan tỏa tinh thần khởi nghiệp và ý chí vươn lên thoát nghèo.
Đến nay, xã Tú Lệ có trên 300 mô hình kinh tế hộ gia đình hoạt động hiệu quả, tập trung ở các lĩnh vực sản xuất nông sản đặc trưng như gạo, nếp Tú Lệ, chè; phát triển du lịch cộng đồng, kinh doanh homestay, dịch vụ ăn uống và các sản phẩm OCOP. Nhiều mô hình ngày càng mở rộng quy mô, đạt doanh thu từ trên 200 triệu đồng đến hàng chục tỷ đồng mỗi năm, đồng thời tạo việc làm ổn định cho nhiều lao động địa phương.
Ông Đinh Khánh Tùng - Phó Chủ tịch UBND xã Tú Lệ cho biết: “Để phát huy hiệu quả các mô hình kinh tế hộ gia đình, cấp ủy, chính quyền xã chú trọng tuyên truyền, vận động người dân thay đổi tư duy phát triển kinh tế; tạo điều kiện tiếp cận các nguồn vốn ưu đãi, chuyển giao tiến bộ khoa học - kỹ thuật, hỗ trợ xây dựng thương hiệu sản phẩm và kết nối tiêu thụ. Đồng thời, địa phương cũng khuyến khích các hộ liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị, phát triển sản phẩm OCOP, sản phẩm đặc trưng gắn với du lịch, từng bước nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường, góp phần tạo thêm việc làm và nâng cao thu nhập”.
Nhờ sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế hộ gia đình, đời sống người dân Tú Lệ không ngừng được cải thiện. Thu nhập bình quân đầu người của xã hiện đạt khoảng 50 triệu đồng/người/năm, trong khi tỷ lệ hộ nghèo giảm còn khoảng 12%. Khi mỗi hộ gia đình phát triển kinh tế hiệu quả sẽ trở thành nền tảng quan trọng để địa phương nâng cao đời sống Nhân dân, thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững và xây dựng nông thôn ngày càng khởi sắc.
