Bên hiên nhà xây mái Thái, khang trang, người đàn ông chưa đến 50 tuổi, dáng vóc khỏe khoắn, ánh mắt tự tin, chỉ tay lên quả đồi phía xa trước nhà chậm rãi kể lại: “Đầu những năm 60 của thế kỷ trước, làm gì đã có đường đi như thế này, gia đình tôi vượt quả đồi kia vào Khe Tho này khai khẩn đất đai, vườn ruộng, làm nhà”... Chuyện của anh Nghị cũng là chuyện được kể lại từ bố và ông nội - những người rời quê hương Thái Bình đi xây dựng vùng kinh tế mới và định cư ở thôn Tiên Đồng cũ.
Rời quê lúa lên núi khai hoang nhưng không phải nơi đất rộng người thưa mà có nơi ở như ý. Gia đình phải san đồi lấp xuống khu vực đồng chằm không thể cấy lúa để lấy đất dựng nhà, làm vườn, trồng cấy, chăn nuôi vượt lên khó khăn của thời bao cấp. Mảnh đất khó đã nuôi 5 anh em trong gia đình anh Nghị trưởng thành - nương chè, đồi cây là nơi rèn giũa kỹ năng lao động.
Những ngày tháng gắn bó với đồng ruộng, cây cối, anh Nghị luôn trăn trở làm sao mang lại nguồn lợi lâu dài. Nhất là khi chứng kiến cảnh mưa lũ ở các địa phương vùng cao, anh Nghị đã nung nấu ý định phủ xanh đất đồi. Cũng nhờ thế, gia đình anh đã gắn bó với rừng hàng chục năm qua. Trong diện tích đất của gia đình, chỗ nào trống anh đều trồng cây xanh. Lúc đầu chỉ vài trăm mét vuông chè, rồi mở rộng ra nghìn mét. Chè thu hoạch kém thì chuyển sang trồng cam, tiếp cam là cây quế và rừng keo, bồ đề, mỡ...
Theo anh Nghị, ở miền núi mà có rừng sẽ hạn chế được lũ ống, lũ quét như xảy ra ở nhiều nơi. Dẫn khách đi thăm đồi quế gần nhà, anh Nghị kể: "Trước kia không có rừng, vào mùa khô, suối gần như không có nước. Năm 2007, tôi bắt đầu trồng đồi quế này. Giờ rừng phủ xanh đất trống đồi trọc, nguồn nước dồi dào và sạch hơn, nuôi thủy sản cũng tốt hơn”.
Mặc dù đồi quế có độ dốc cao, nhưng càng ngược lên càng cảm nhận được không khí trong lành, mát mẻ. Những cây quế cao hàng chục mét, có cây đường kính đến 20 cm đều tăm tắp. Hiện, gia đình anh có khoảng 2.000 cây quế; 4 - 5 ha trồng rải rác keo, mỡ, bồ đề; một số diện tích đã cho thu hoạch thu được vài ba trăm triệu đồng.
Hơn thế, gia đình anh Nghị tận dụng nguồn nước sạch chảy ra từ những khe nước dưới chân đồi để nuôi ba ba gai đặc sản. Năm 2005, anh đầu tư hàng trăm triệu để xây ao nuôi. Nhờ kiểm soát được chất lượng nước, đảm bảo lượng thức ăn và kỹ thuật ấp nở, nên việc nuôi ba ba giống của gia đình khá thuận. Thời điểm ba ba được giá, mỗi năm anh xuất bán thu về 300 - 400 triệu đồng.
Hiện, gia đình có 1.000 m vuông ao vừa nuôi ba ba thịt, vừa nuôi ba ba giống, mang lại nguồn thu nhập ổn định cho gia đình. Chia sẻ về dự định trong thời gian tới, anh Nghị cho biết: “Cùng với trồng rừng, nuôi ba ba tôi sẽ tìm hiểu thêm để chăn thả một số vật nuôi khác khai thác triệt để lợi thế từ rừng”.
Không chỉ trồng đủ rau xanh, mùa nào thức ấy, gia đình anh Nghị còn tận dụng diện tích đất quanh bờ ao và đất vườn để trồng hàng trăm gốc thanh long, mỗi vụ thu hoạch bán được hàng tấn quả.
Anh Ngô Đức Trung - Trưởng thôn Tho cho biết: “Mô hình trồng rừng kết hợp nuôi ba ba của gia đình anh Nghị mang lại thu nhập tốt, tận dụng được nguồn nước chảy quanh năm, tạo việc làm ổn định. Không chỉ phát triển kinh tế cho riêng mình, anh Nghị còn chia sẻ kinh nghiệm trồng, chăm sóc rừng, nuôi ba ba, kiểm soát chất lượng nước với các hộ trong thôn; nhiệt tình tham gia các phong trào của thôn bản”.
Từ tình yêu rừng, anh Nguyễn Quang Nghị ở thôn Tho đã tạo dựng mô hình kinh tế hiệu quả, phát triển bền vững, là tấm gương để mọi người cùng học tập và làm theo, góp phần phát triển kinh tế - xã hội địa phương.
Xã Nghĩa Tâm hiện có trên 6.000 ha rừng (tỷ lệ che phủ gần 58%), trong đó có trên 2.000 ha rừng sản xuất, tập trung vào một số cây chủ lực: quế, keo, mỡ, bồ đề... Ông Đỗ Chí Thành - Phó Chủ tịch UBND xã Nghĩa Tâm cho biết: “Người dân Nghĩa Tâm chủ yếu trồng rừng gắn với phát triển chăn nuôi, thủy sản. Địa phương xác định việc trồng rừng nhằm nâng cao chất lượng môi trường, giữ gìn nguồn nước, phục vụ đời sống sinh hoạt cũng như chăn nuôi thủy sản. Các mô hình vườn ao chuồng của các hộ dân đều phát triển tốt, góp phần phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng nông thôn mới ở địa phương”.
