Nâng tầm giá trị OCOP bằng chuỗi liên kết và công nghệ số

Chuyển dịch từ sản xuất nhỏ lẻ sang hình thành các vùng chuyên canh gắn kết chặt chẽ với doanh nghiệp, nông nghiệp Lào Cai đang bước vào giai đoạn phát triển mới. Trong đó, việc chuẩn hóa chuỗi giá trị và ứng dụng công nghệ số là chìa khóa cốt lõi để minh bạch chất lượng và chinh phục thị trường.

0:00 / 0:00
0:00

Chiều 27/7, tại buổi làm việc với Sở Nông nghiệp và Môi trường, đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Dương Quốc Huy yêu cầu tập trung xây dựng vùng sản xuất nông nghiệp hàng hóa gắn với doanh nghiệp, chế biến sâu và thị trường tiêu thụ; đồng thời đẩy mạnh logistics nông sản, ứng dụng khoa học, công nghệ và xây dựng cơ sở dữ liệu cây trồng, vật nuôi.

Định hướng ấy hình thành một chuỗi phát triển rõ ràng: vùng sản xuất được tổ chức theo lợi thế; doanh nghiệp dẫn dắt tiêu chuẩn và thị trường; nguyên liệu được chế biến để nâng giá trị; còn dữ liệu giúp các mắt xích phối hợp minh bạch, chính xác hơn.

baolaocai-tr_0729-11-9951-4879.jpg
Các sản phẩm OCOP của Lào Cai.

Tốt nghiệp ngành nông lâm, Lý Văn Minh trở về quê hương Tả Củ Tỷ với mong muốn nâng giá trị những búp chè Shan tuyết vùng cao. Năm 2021, anh Minh cùng các đoàn viên thành lập Hợp tác xã Nông nghiệp Tả Củ Tỷ. Đến nay, hợp tác xã liên kết gần 200 hộ dân quản lý, bảo tồn 168 ha chè Shan tuyết, trong đó khoảng 60% là chè cổ thụ; mỗi năm bao tiêu từ 40 đến 60 tấn chè búp tươi.

baolaocai-tr_0729-13-8299.jpg
Người dân thu hái chè Shan tuyết cổ thụ.

Từ các hộ sản xuất phân tán, hợp tác xã tạo đầu mối hướng dẫn kỹ thuật, gom nguyên liệu, kiểm tra chất lượng và tổ chức tiêu thụ. Việc tổ chức sản xuất theo đầu mối tạo nền tảng để hợp tác xã chuẩn hóa thông tin về hộ tham gia, diện tích, mùa vụ, sản lượng thu hái và mã lô chế biến.

Bao bì có họa tiết văn hóa Dao và mã truy xuất.

Bao bì có họa tiết văn hóa Dao và mã truy xuất.

Mã QR chỉ có giá trị bền vững khi phía sau là hồ sơ có thể kiểm chứng: nguyên liệu từ nương nào, thu hái ngày nào, được đưa vào mẻ chế biến nào và kết quả kiểm nghiệm ra sao. Hoa văn truyền thống của người Dao được đưa lên bao bì, tạo nhận diện riêng cho trà Tả Củ Tỷ.

Nếu Tả Củ Tỷ thể hiện vai trò của hợp tác xã, chuỗi dược liệu của Công ty TNHH Một thành viên Traphaco Sa Pa cho thấy vai trò hạt nhân của doanh nghiệp. Traphaco Sa Pa tổ chức chuỗi từ trồng, thu hoạch, sơ chế đến chế biến; mỗi năm bao tiêu hơn 2.000 tấn dược liệu tươi và 70 tấn dược liệu khô. Cao mềm atiso Sa Pa và trà atiso phun sương đã trở thành sản phẩm OCOP 5 sao. Doanh nghiệp ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong truy xuất nguồn gốc, xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ nghiên cứu và định hướng đầu tư IoT, Blockchain để tăng khả năng kiểm soát chất lượng.

t3-1102.jpg
Vùng atiso liên kết cung cấp nguyên liệu cho Traphaco Sa Pa, phục vụ chuỗi thu mua, sơ chế và chế biến dược liệu.

Giá trị không nằm ở tên công nghệ, mà ở khả năng xác định nhanh nguồn nguyên liệu, theo dõi chất lượng theo lô và nối sản lượng vùng trồng với kế hoạch thu mua, chế biến của nhà máy. Trong chuỗi ấy, người dân tạo ra dữ liệu ngay trong quá trình canh tác, hợp tác xã đứng ra kiểm tra, tổng hợp, còn doanh nghiệp sử dụng dữ liệu để điều hành thu mua, chế biến và tiêu thụ. Khi trách nhiệm của từng khâu được nối liền, mã QR mới phản ánh đúng quá trình sản xuất.

Tại Bản Liền, toàn xã có 1.219 ha chè. Riêng quý I/2026, địa phương thu hoạch 65 tấn chè búp tươi, tương đương 13 tấn chè khô. Chè búp tươi được thu mua với giá 18.000 - 20.000 đồng/kg, cao gấp 2 - 3 lần chè thông thường.

Các sản phẩm chè Bản Liền được phát triển trên vùng nguyên liệu hữu cơ, gắn với quản lý hộ sản xuất và truy xuất theo lô.

Các sản phẩm chè Bản Liền được phát triển trên vùng nguyên liệu hữu cơ, gắn với quản lý hộ sản xuất và truy xuất theo lô.

Để duy trì chất lượng hữu cơ và đáp ứng thị trường, vùng chè cần được quản lý theo từng hộ, nhật ký canh tác, thời điểm thu hái và mã lô. Dữ liệu vừa phục vụ truy xuất, vừa giúp hợp tác xã lập kế hoạch thu mua, sản xuất và kiểm soát rủi ro.

t7.jpg
Doanh nghiệp liên kết với người dân xây dựng vùng nguyên liệu, đưa tiêu chuẩn sản xuất về từng hộ và tổ chức bao tiêu phục vụ chế biến.

Thị trường số mở thêm một kênh tiếp cận quan trọng. Tại xã Phình Hồ, chị Hà Khánh Linh (Mẩy Linh) sử dụng điện thoại và các phiên livestream để giới thiệu chè Shan tuyết, Hồng trà, Bạch trà, giấm táo mèo tới khách hàng trên cả nước. Việc liên kết với người trẻ làm nội dung số giúp Hợp tác xã Trà Shan Tuyết Phình Hồ nhận được lượng đơn hàng ổn định hằng tháng.

0729-15.jpg
Hà Khánh Linh livestream để giới thiệu các sản phẩm địa phương.

Livestream giúp rút ngắn khoảng cách với người mua, nhưng nhiều lượt xem chưa phải là một chuỗi số. Sau màn hình vẫn là những câu hỏi: kho có đủ hàng không, đơn được xử lý trong bao lâu, đóng gói có phù hợp với vận chuyển đường dài, tỷ lệ giao đúng hẹn thế nào và phản hồi của khách có được lưu lại hay không.

0729-16-8286.jpg
Hội thảo tham vấn kết quả khảo sát, đánh giá đầu kỳ và định hướng triển khai dự án “Hệ sinh thái tri thức số tích hợp thương mại điện tử hỗ trợ phát triển và tiêu thụ sản phẩm OCOP bền vững” .

Khảo sát đầu kỳ đối với nhóm phụ nữ dân tộc thiểu số tham gia Dự án KCS Gateway tại Sín Chéng, Mường Hum và Hạnh Phúc trong tháng 4 - 5/2026 cho thấy gần 90% số người được hỏi sử dụng điện thoại thông minh và có kết nối internet. Tuy nhiên, kỹ năng quảng bá, bán hàng trực tuyến và thanh toán điện tử còn hạn chế; trong nhóm khảo sát chưa ghi nhận trường hợp đưa sản phẩm lên kinh doanh trên sàn thương mại điện tử. Khoảng cách số vì thế không chỉ nằm ở thiết bị. Chủ thể OCOP còn phải biết quản lý nội dung, đơn hàng, tồn kho, thanh toán, vận chuyển và dữ liệu khách hàng.

Từ ngày 22/5/2026, Bộ tiêu chí và quy trình đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP ban hành kèm Quyết định số 26/2026/QĐ-TTg có hiệu lực. Điều đó đặt ra yêu cầu duy trì chất lượng và cập nhật hồ sơ trong suốt quá trình sản xuất, kinh doanh, không chỉ hoàn thiện tài liệu tại thời điểm chấm sao.

6 tháng đầu năm 2026, sản xuất nông nghiệp tiếp tục duy trì ổn định, nhiều chỉ tiêu đạt tiến độ đề ra: diện tích chè đạt trên 15.200 ha, dược liệu hơn 6.100 ha, trồng rừng tập trung đạt gần 11.865 ha, tổng đàn gia súc chính đạt trên 1,47 triệu con. Toàn tỉnh hiện có khoảng 360 doanh nghiệp đăng ký kinh doanh thuộc lĩnh vực nông nghiệp; hơn 814 hợp tác xã nông nghiệp, 2.801 tổ hợp tác cùng 565 sản phẩm OCOP.

Trong đợt đánh giá ngày 23/7, tỉnh công nhận thêm 58 sản phẩm, gồm 21 sản phẩm công nhận mới, 11 sản phẩm nâng hạng và 26 sản phẩm đánh giá lại. Sau đợt này, tổng số sản phẩm OCOP của tỉnh được cập nhật lên 586.

Khi hàng hóa và dữ liệu cùng dịch chuyển tới người tiêu dùng; khi thị trường trở thành nguồn tín hiệu quay lại sản xuất, mỗi sản phẩm OCOP Lào Cai mới thực sự có thêm năng lực cạnh tranh để đi xa, giữ chất lượng và giữ thị trường.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Bát Xát nâng cao giá trị cây dứa bằng đổi mới kỹ thuật

Bát Xát nâng cao giá trị cây dứa bằng đổi mới kỹ thuật

Những năm gần đây, cùng với quá trình chuyển đổi cơ cấu cây trồng, người dân xã Bát Xát (tỉnh Lào Cai) đã từng bước thay đổi tư duy sản xuất, mạnh dạn áp dụng các tiến bộ khoa học - kỹ thuật vào canh tác dứa. Nhờ đó, năng suất, chất lượng sản phẩm không ngừng được nâng cao, góp phần khẳng định vị thế của cây dứa như một cây trồng chủ lực trong phát triển kinh tế nông nghiệp địa phương.

Bản Liền vào vụ chè xuân

Bản Liền vào vụ chè xuân

Bước vào trung tuần tháng 3 đến hết tháng 4 hằng năm, xã Bản Liền lại rộn ràng vào vụ thu hoạch chè xuân - mùa đẹp nhất trong năm, đồng thời cũng là thời điểm thu hút đông đảo du khách đến tham quan, trải nghiệm.

OCOP - mở rộng cơ hội cho phụ nữ và đồng bào vùng cao

OCOP - mở rộng cơ hội cho phụ nữ và đồng bào vùng cao

Thời gian qua, chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) trên địa bàn tỉnh được triển khai hiệu quả, góp phần phát triển kinh tế nông thôn, nâng cao giá trị sản phẩm địa phương, đồng thời mở ra cơ hội khởi nghiệp, tạo việc làm và tăng thu nhập cho người dân, đặc biệt là phụ nữ và đồng bào dân tộc thiểu số vùng cao.

Tập huấn nâng cao kiến thức, kỹ năng sản xuất nội dung số và củng cố kỹ năng vận hành fanpage Facebook cho phụ nữ

Tập huấn nâng cao kiến thức, kỹ năng sản xuất nội dung số và củng cố kỹ năng vận hành fanpage Facebook cho phụ nữ

Từ ngày 27 - 28/02, Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Lào Cai tổ chức lớp tập huấn "Nâng cao kiến thức, kỹ năng sản xuất nội dung số và củng cố kỹ năng vận hành fanpage Facebook" cho các hợp tác xã, tổ hợp tác, tổ nhóm sản xuất, cơ sở kinh doanh do phụ nữ làm chủ, phụ nữ tham gia quản lý trên địa bàn tỉnh.

Đưa hương trà, thảo dược chinh phục thị trường thế giới

Đưa hương trà, thảo dược chinh phục thị trường thế giới

Giữa núi rừng Tây Bắc, từ những cây chè Shan tuyết cổ thụ đến những loài thảo dược bản địa mộc mạc đã và đang có những con người bền bỉ, lặng thầm làm nên “kỳ tích”. Bằng tri thức, khát vọng và tinh thần dấn thân, họ đưa đặc sản Lào Cai vượt qua núi cao, mây phủ, từng bước chinh phục những thị trường “khó tính” trên thế giới.

Gắn sao OCOP, tấm vé thông hành cho nông sản Lào Cai

Gắn sao OCOP, tấm vé thông hành cho nông sản Lào Cai

Từ những sản phẩm quen thuộc trong đời sống hằng ngày, khi được chuẩn hóa quy trình sản xuất, xây dựng thương hiệu và gắn sao OCOP, nhiều nông sản của Lào Cai đã “khoác áo mới”, có được “tấm vé thông hành” để thâm nhập hệ thống phân phối hiện đại trong nước và từng bước vươn ra thị trường thế giới.

Sâu Chua mỹ tửu

Sâu Chua mỹ tửu

Được chưng cất từ ngô nương, mật ong và nguồn nước tinh khiết trên dãy Hoàng Liên, các sản phẩm rượu mận, rượu mơ, rượu ủ sồi ở tổ dân phố Sâu Chua mang đậm hương vị núi rừng Sa Pa. Đạt OCOP 3 sao, sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu - rượu Sâu Chua góp phần quảng bá văn hóa bản địa thông qua mô hình du lịch trải nghiệm.

Sản phẩm OCOP sẵn sàng phục vụ thị trường Tết

Sản phẩm OCOP sẵn sàng phục vụ thị trường Tết

Còn hơn một tháng nữa là đến Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, không khí sản xuất tại các cơ sở OCOP trên địa bàn tỉnh trở nên khẩn trương, nhộn nhịp. Từ những bếp sấy đỏ lửa đến các xưởng chế biến hoạt động hết công suất, các chủ thể OCOP chủ động tăng sản lượng, hoàn thiện mẫu mã, nâng cao chất lượng, sẵn sàng đưa đặc sản địa phương ra thị trường Tết - mùa tiêu thụ lớn nhất trong năm.

Xây dựng vùng cây ăn quả ôn đới gắn với sản phẩm OCOP

Xây dựng vùng cây ăn quả ôn đới gắn với sản phẩm OCOP

Nằm ở vùng đất thượng nguồn sông Chảy, xã Si Ma Cai và Sín Chéng nổi tiếng có phong cảnh đẹp, đặc biệt là vựa hoa quả ôn đới của tỉnh. Ngày đầu năm mới 2026, khi những cành hoa lê, hoa mận đang chúm chím nụ chào đón xuân về, chúng tôi có dịp đến với vùng đất lưu dấu ngựa thần để “mục sở thị” câu chuyện phát triển vùng cây ăn quả ôn đới trên núi đá tai mèo.

Thử thách trên hành trình "giữ sao"

Thử thách trên hành trình "giữ sao"

Sau 36 tháng được công nhận, các sản phẩm OCOP bước vào giai đoạn đánh giá, phân hạng lại - chặng đường không chỉ kiểm định chất lượng sản phẩm, mà còn thử thách khả năng duy trì, hoàn thiện và phát triển bền vững của các chủ thể ở khu vực nông thôn.

Hành trình đưa nông sản lên kệ siêu thị

Hành trình đưa nông sản lên kệ siêu thị

Để những bó rau xanh, túi gạo, miến hay chai tương ớt từ các bản làng miền núi Lào Cai có mặt trên kệ của các siêu thị lớn là cả một quá trình dài, bắt đầu từ chuyển biến tư duy sản xuất của nông dân đến sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của các cơ quan chức năng.

Đưa sản phẩm truyền thống ra thị trường

Đưa sản phẩm truyền thống ra thị trường

Từ những món ăn dân dã gắn bó với đời sống sinh hoạt của đồng bào dân tộc Tày, nhiều hộ dân đã chủ động đưa ẩm thực truyền thống ra thị trường theo hướng sản xuất hàng hóa. Mô hình phát triển xôi ngũ sắc, bánh dày, bánh chưng gù của cơ sở sản xuất Vũ Thị Thủy Tiên, xã Gia Phú cho thấy cách làm hiệu quả trong việc vừa bảo tồn giá trị văn hóa, vừa tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân nông thôn.

Làng miến ngày cuối năm

Khi những đợt gió se lạnh bắt đầu tràn về, người dân 2 làng miến nổi tiếng bên bờ sông Hồng là Ngòi Đong (phường Âu Lâu) và Quy Mông (xã Quy Mông) lại bước vào mùa sản xuất cao điểm nhất trong năm.

Đưa nông sản vươn xa

Đưa nông sản vươn xa

Nhờ khai thác tốt tiềm năng, lợi thế để phát triển các sản phẩm OCOP, xã Bắc Hà đã thu hút đông khách du lịch đến tham quan, trải nghiệm, tạo sinh kế bền vững và nâng cao thu nhập cho người dân.

Khai mạc Lễ hội trà Shan Tuyết tỉnh Lào Cai

Khai mạc Lễ hội trà Shan Tuyết tỉnh Lào Cai

Sáng 22/11, tại Suối Giàng, xã Văn Chấn, Lễ hội Trà Shan Tuyết tỉnh Lào Cai năm 2025 đã chính thức khai mạc, với chủ đề “Hương trà trên mây”. Hàng ngàn du khách và người dân địa phương cùng háo hức hòa mình trong Lễ hội.

Ông Nguyễn Văn Vinh (bên trái) tranh thủ lên nương từ sớm để thu hái chè.

Hưng Khánh phát triển sản phẩm chè hữu cơ

Giữa ngày thu mát lành, khi cơn mưa nhẹ rải xuống khắp triền đồi cũng là lúc những nương chè tại xã Hưng Khánh căng tràn sức sống. Búp chè non xanh mướt, tỏa hương dịu nhẹ như báo hiệu một vụ mùa bội thu. Với người dân nơi đây, chè không chỉ là cây trồng chủ lực mà còn là “linh hồn” của vùng đất, gắn bó qua nhiều thế hệ, góp phần làm nên thương hiệu nông sản đặc trưng.

Đánh thức rừng chè cổ thụ Tả Suối Câu

Đánh thức rừng chè cổ thụ Tả Suối Câu

Gần đây, trong chuyến công tác lên xã vùng cao biên giới Y Tý, chúng tôi được lãnh đạo UBND xã giới thiệu một số sản vật nổi tiếng của địa phương được công nhận sản phẩm OCOP, trong đó có loại chè Shan tuyết cổ thụ đặc biệt ở thôn Tả Suối Câu. Điều đáng nói người đã “đánh thức” rừng chè cổ thụ Tả Suối Câu, giúp Nhân dân có thêm thu nhập từ cây chè cổ thụ là Trưởng thôn người Dao Tẩn Láo Khé.

fb yt zl tw