Mường Bo: Dấu ấn sau hơn một năm “thử lửa”

Hơn một năm vận hành chính quyền địa phương hai cấp là khoảng thời gian cấp xã phải đối mặt với nhiều việc mới, áp lực mới. Khi cấp huyện không còn là cầu nối trong tổ chức thực hiện, nhiều nhiệm vụ được chuyển trực tiếp về cơ sở, đồng nghĩa với việc chính quyền xã phải gần việc hơn, sát dân hơn và chịu trách nhiệm rõ hơn. Với xã Mường Bo, cuộc “thử lửa” đó đã để lại nhiều dấu ấn trong công tác tổ chức bộ máy, năng lực điều hành và việc khơi dậy tinh thần đoàn kết của cộng đồng dân cư địa phương.

Sự nỗ lực của Mường Bo trong hơn một năm qua được Tỉnh ủy, UBND tỉnh ghi nhận với 4 bằng khen trên nhiều lĩnh vực, từ sơ kết một năm thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, tổ chức cuộc bầu cử Quốc hội và HĐND các cấp, phong trào thi đua “120 ngày đêm” đo đạc, lập bản đồ địa chính đến công tác cải cách hành chính. Bên cạnh đó, nhiều cán bộ, cá nhân của xã cũng được tỉnh biểu dương, khen thưởng vì có thành tích, đóng góp trong thực hiện nhiệm vụ.

Nếu đặt từng bằng khen riêng lẻ, đó chỉ là thành tích ở các lĩnh vực khác nhau. Nhưng đặt cạnh nhau, những phần thưởng ấy lại cho thấy xã Mường Bo không chọn cách “đứng vững” bằng việc duy trì nhịp vận hành cũ, mà từng bước thích ứng với yêu cầu mới bằng việc tổ chức công việc quyết liệt hơn, phân công rõ hơn và chủ động xử lý nhiệm vụ phát sinh ngay từ cơ sở. Đây là “dấu ấn” đáng được biểu dương, bởi năm đầu tiên của một mô hình mới thường là giai đoạn khó nhất. Bộ máy phải vừa ổn định tổ chức, vừa tiếp nhận thêm nhiệm vụ; cán bộ phải vừa làm quen với yêu cầu mới, vừa bảo đảm công việc thường xuyên không bị gián đoạn. Trong điều kiện ấy, nếu chỉ trông chờ vào quy trình có sẵn, những điểm nghẽn rất dễ xuất hiện.

Với sự quyết liệt của các hệ thống chính trị, xã Mường Bo đã vượt qua “phép thử” đủ lớn để bộc lộ năng lực của mình. Xã cũng trở thành một trong số rất ít các địa phương đạt 4 bằng khen của Tỉnh ủy, UBND tỉnh trong hơn một năm vận hành chính quyền địa phương hai cấp.

Với cuộc bầu cử Quốc hội và HĐND các cấp, xã Mường Bo xác định rõ đây nhiệm vụ có tính chính trị cao, yêu cầu chặt chẽ về quy trình, thời gian và sự phối hợp của cả hệ thống chính trị. Ở cơ sở, phía sau một ngày bầu cử diễn ra đúng quy định là hàng loạt công việc phải chuẩn bị kỹ lưỡng, từ tuyên truyền, chuẩn bị cơ sở vật chất, bảo đảm an ninh trật tự, tổ chức các bước theo đúng quy trình. Kết quả, đến 10 giờ 10 phút ngày 15/3/2026, 16/16 khu vực của xã Mường Bo đã hoàn thành bỏ phiếu.

Thành tích này thể hiện xã Mường Bo mặc dù mới chuyển sang phương thức vận hành mới, nhưng bộ máy không bị chững lại trước sự thay đổi, đồng thời chứng minh khả năng phối hợp, điều hành và huy động lực lượng của chính quyền cơ sở. Bằng khen của tỉnh vì vậy là sự ghi nhận đối với địa phương về khả năng đưa một nhiệm vụ chính trị lớn thành công việc cụ thể ở từng địa bàn, từng khu dân cư.

Nếu bầu cử là phép thử về khả năng phối hợp của cả hệ thống thì phong trào “120 ngày đêm” đo đạc, lập bản đồ địa chính lại là phép thử về năng lực tổ chức một nhiệm vụ chuyên môn khó và đòi hỏi tiến độ cao.

Đồng chí Nguyễn Trung Kiên - Bí thư Đảng ủy xã Mường Bo chia sẻ: “Giải quyết thủ tục đất đai ở cơ sở vốn là lĩnh vực phức tạp, khó làm nhanh bởi mỗi thửa đất gắn với quyền lợi của người dân, với hiện trạng sử dụng, nguồn gốc, ranh giới và những vấn đề tích tụ qua nhiều năm, nên việc đo đạc, lập bản đồ địa chính vì thế không chỉ là câu chuyện kỹ thuật. Muốn hoàn thành, chính quyền phải tổ chức lực lượng, phối hợp chuyên môn, tuyên truyền, vận động người dân và xử lý từng trường hợp phát sinh”.

Việc xã Mường Bo được tỉnh tặng bằng khen trong phong trào này là minh chứng cho khả năng biến áp lực về thời gian thành động lực tổ chức công việc. Quan trọng hơn, kết quả đo đạc, lập bản đồ địa chính không chỉ phục vụ đợt thi đua, mà tạo nền tảng dữ liệu cho quản lý đất đai lâu dài. Một nhiệm vụ hoàn thành tạo ra giá trị cho công tác quản lý những năm sau mới thực sự là hiệu quả.

Cách đánh giá này cũng có thể thấy ở công tác cải cách hành chính ở xã Mường Bo. Ở lĩnh vực này, người dân không trực tiếp nhìn thấy thay đổi trong cơ cấu tổ chức hay các cuộc họp điều hành của chính quyền, nhưng họ cảm nhận rất rõ việc một thủ tục có được hướng dẫn đầy đủ hay không, hồ sơ có được giải quyết đúng hạn hay không, khi gặp vướng mắc có được cán bộ giải thích và xử lý đến nơi đến chốn hay không. Đây là thước đo cuối cùng vì một bộ máy vận hành tốt hơn thì người dân phải được phục vụ tốt hơn.

Ở góc nhìn khác, khả năng tổ chức công việc và huy động sức dân của Mường Bo còn xứng đáng được ghi nhận trong các tình huống cấp bách và tháo gỡ những vướng mắc còn tồn đọng. Đó là dịp cuối năm 2025, khi cơn bão số 10 (Bualoi) gây thiệt hại nặng, 11 ngôi nhà trên địa bàn xã bị sập, trôi hoàn toàn. Đây là tình huống đặc biệt bởi các hộ dân không chỉ cần một nơi ở mới, mà còn phải thích nghi với không gian sinh sống mới có sự đan xen giữa các dân tộc Mông, Dao, Tày với những khác biệt về phong tục, tập quán và đời sống văn hóa.

Tuy nhiên, bằng sự quyết liệt, linh hoạt trong tuyên truyền, vận động và tổ chức thực hiện, sau 45 ngày thi công, Mường Bo đã hoàn thành, bàn giao 11 ngôi nhà ở xen ghép cho các hộ bị ảnh hưởng. Điều đáng nói hơn cả là sự đồng thuận của người dân bởi việc sắp xếp dân cư xen ghép giữa các thành phần dân tộc vốn không đơn giản, nhưng từ một tình huống chưa có tiền lệ, xã đã biến khó khăn thành cách làm phù hợp, đặt sự ổn định lâu dài của người dân làm mục tiêu.

Ngoài năng lực xử lý tình huống cấp bách gắn với đời sống người dân, thì việc giải quyết vướng mắc giải phóng mặt bằng tuyến đường 152B lại cho thấy sự chủ động tìm cách tháo gỡ điểm nghẽn thay vì chờ đợi của xã Mường Bo. Đây là tuyến đường đã gặp nhiều khó khăn, vướng mắc trong giải phóng mặt bằng từ năm 2022. Trước thực tế đó, Mường Bo chủ động đề nghị điều chỉnh cách thức thực hiện, đề nghị Ban Quản lý dự án giao thông tỉnh chấm dứt hợp đồng giải phóng mặt bằng với Ban Quản lý dự án khu vực Sa Pa để ký trực tiếp với xã. Sau khi được giao rõ trách nhiệm, địa phương tập trung lực lượng, bám cơ sở, thực hiện thống kê, đền bù, giải phóng mặt bằng và phấn đấu đến ngày 30/9/2026 hoàn thành toàn bộ công việc, bàn giao mặt bằng cho đơn vị thi công.

Hai câu chuyện có điểm chung là đều đặt chính quyền cơ sở trước những việc khó, đòi hỏi vừa quyết đoán trong chỉ đạo, vừa kiên trì vận động, thuyết phục người dân. Ở đó, hiệu quả không nằm ở việc xã đã nhận bao nhiêu nhiệm vụ, mà ở khả năng biến nhiệm vụ thành kết quả cụ thể. Đây cũng là biểu hiện rõ nét của sự thay đổi trong phương thức vận hành chính quyền cơ sở sau hơn một năm thực hiện mô hình mới.

Ngoài ra, việc một số cán bộ, cá nhân của Mường Bo được tỉnh tặng bằng khen vì có thành tích, đóng góp trong thực hiện nhiệm vụ mang một ý nghĩa khác. Thành tích của địa phương không thể tự nhiên xuất hiện từ cơ cấu tổ chức; mà được tạo nên từ những con người cụ thể, trực tiếp cầm việc, đi cơ sở, xử lý hồ sơ, phối hợp với người dân và chịu trách nhiệm về phần việc của mình. Một bộ máy có thể được sắp xếp lại trong một quyết định, nhưng để bộ máy vận hành hiệu quả cần thời gian và quan trọng hơn là sự thay đổi trong tác phong, trách nhiệm của từng cán bộ.

Những bằng khen của Tỉnh ủy, UBND tỉnh dành cho Đảng ủy, chính quyền, nhân dân xã Mường Bo không phải là câu chuyện thành tích tách rời mà giống như những lát cắt cho thấy chính quyền cơ sở đang học cách vận hành trong điều kiện mới, từ tổ chức tốt nhiệm vụ chính trị lớn; xử lý nhiệm vụ chuyên môn khó; cải thiện chất lượng phục vụ người dân và phát huy trách nhiệm của đội ngũ cán bộ. Điều này cũng thể hiện hệ thống chính trị xã Mường Bo đang chuyển động từ tư duy “được giao việc” sang tư duy “chịu trách nhiệm về kết quả công việc”.

Đồng chí Nguyễn Trung Kiên - Bí thư Đảng ủy xã Mường Bo khẳng định: Với xã Mường Bo, bằng khen không phải là đích đến mà là động lực để Đảng bộ, chính quyền, cán bộ và nhân dân đoàn kết, trách nhiệm để làm tốt hơn. Một năm qua, Mường Bo đã có những kết quả đáng ghi nhận, nhưng chặng đường phía trước mới là phép thử lâu dài. Với xã Mường Bo, phần thưởng lớn nhất không phải là được khen bao nhiêu lần, mà là người dân có cảm nhận rõ sự thay đổi, được phục vụ tốt hơn, thuận lợi hơn và tin tưởng hơn.”